Më 17 shkurt 2026, Kosova feston 18-vjetorin e shtetësisë, ditë që përkon me pauzën e parë në gjyqin kundër Hashim Thaçit dhe tre ish-eprorëve të tjerë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK): Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit. Kjo është dita e parë pas gjashtë seancash ku dëgjoheshin deklaratat përfundimtare në Gjykatën Speciale në Hagë.
18 vjet më parë, më 17 shkurt 2008, Thaçi shpalli shtetësinë e Kosovës. Tani, si ish-president, së bashku me Veselin dhe Krasniqin, ish-kryeparlamentarë, dhe Selimin, ish-deputet, ata janë në paraburgim që nga nëntori 2020. Akuzohen për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.
Gjykata Speciale dhe procesi gjyqësor
Gjykata Speciale funksionon sipas ligjeve të Kosovës, me selinë në qytetin holandez për arsye sigurie. Ajo heton krimet e pretenduara të pjesëtarëve të UÇK-së kundër pakicave etnike dhe rivalëve politikë, nga janari 1998 deri në dhjetorin 2000. Ky proces ka ndikuar vazhdimisht në përditshmërinë në Kosovë.
Në gjyq, Prokuroria ka ftuar rreth 125 dëshmitarë, një pjesë e mirë anonimë. Mbrojtja e Thaçit dhe Krasniqit ka paraqitur dëshmitarë si gjenerali amerikan në pension Wesley Clark, ish-ndihmëssekretarin e Shtetit amerikan James Rubin dhe të dërguarin e posaçëm të SHBA-së gjatë luftës në Kosovë Christopher Hill. Prokuroria kërkon 45 vjet burgim për të akuzuarit.
Deklaratat përfundimtare u zhvilluan nga 9 deri më 18 shkurt 2026, përjashtuar 17 shkurtin.
Festimet dhe protestat
Në Kosovë, 17 shkurti do të jetë ditë e përzier: festë për 18-vjetorin, numër që simbolizon moshën e pjekurisë në shumë vende, dhe protestë kundër trajtimit të padinjitetshëm të të akuzuarve në Hagë, siç thuhet.
Amer Alija, hulumtues ligjor në Fondin për të Drejtën Humanitare në Kosovë, shpjegon për Radion Evropa e Lirë se deklaratat përfundimtare përbëjnë analizë të provave të paraqitura gjatë gjyqit dhe kanë peshë të madhe në formimin e opinionit.