Ajatollah Ali Khamenei, udhëheqësi suprem dhe lideri shpirtëror i Iranit, u vra më 28 shkurt 2026, në moshën 86-vjeçare, gjatë sulmeve ajrore të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit. Ai drejtoi Republikën Islamike për pothuajse katër dekada si autoriteti më i lartë i vendit.
Khamenei u ngrit në pozicionin e liderit suprem pas vdekjes së Ajatollah Ruhollah Khomeini në vitin 1989, duke u mbështetur në reputacionin për devotshmëri dhe përkushtim ndaj kauzës revolucionare. Mbështetësit e lavdërojnë si udhëheqës të urtë, ndërsa kritikët e cilësojnë si diktator që përdori forcën kundër popullit, burgosi figura opozitare dhe kundërshtoi ndikimin e jashtëm, veçanërisht të SHBA-së dhe Izraelit, duke çuar Iranin drejt izolimit ndërkombëtar.
Alex Vatanka, drejtor i Programit për Iranin në Institutin për Lindjen e Mesme në Uashington, deklaroi se "sundimi i Khameneit ishte thellësisht traumatik për popullin iranian, i cili e pa vendin e tij të izoluar dhe të dobësuar deri në pikën kur shumica e shihnin emigrimin si shpresën e vetme".
Vitet e fundit u shënuan nga protesta mbarëkombëtare kundër udhëheqësisë, të shtypura me forcë që la mijëra të vrarë. Midis tyre:
- Protestat për koston e lartë të jetesës në 2017;
- Çmimet e karburantit në 2019;
- Mungesat e ujit në 2021;
- Vdekja në paraburgim e Mahsa Amini në 2022, e akuzuar për shkelje të ligjit për hixhabin, me mbi 7.000 të vrarë dhe gati 53.000 të arrestuar sipas organizatave për të drejtat e njeriut.
Protestat më vdekjeprurëse shpërthyen në fund të dhjetorit 2025 dhe vazhduan në janar 2026, me mbi 7.000 të vrarë të konfirmuar, ndonëse numri real mund të jetë më i lartë. Media shtetërore iraniane konfirmoi vdekjen, por pa specifikuar shkakun. Ish-presidenti amerikan Donald Trump e përshkroi Khamenein si "një nga njerëzit më të këqij në histori" dhe vdekjen si "shansin më të madh për popullin iranian".
Përditësime
- Abdolrahim Mousavi, shefi i shtabit të forcave të armatosura të Iranit, u vra në zyrën e tij të shtunën në mëngjes.
- Mohammad Pakpour, komandanti i Gardës së Revolucionit Islamik, u vra në të njëjtat sulme.
- Vajza, dhëndri dhe nipi i Ajatollah Ali Khamenei u vranë në sulme.
- Rreth 40 zyrtarë iranianë të tjerë janë vrarë që nga 28 shkurt.
IRGC premtoi hakmarrje dhe nisi sulme ndaj 27 bazave amerikane dhe objektivave izraelite në Tel Aviv.
Irani shpalli 40 ditë zie kombëtare. Presidenti Masoud Pezeshkian e dënoi vrasjen si "krim të madh" dhe shpalli 7 ditë pushime shtetërore.
Protesta zie masive në Teheran, Shiraz, Yasuj, Lorestan; video nga Mashhad.
Iraku shpalli 3 ditë zie, me protesta dhe përplasje në Bagdad.
Festime raportohen në Teheran, Karaj, Isfahan.