Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, ka konfirmuar se vendi do të shkojë në zgjedhje të parakohshme parlamentare, të cilat pritet të zhvillohen më 18 ose 25 tetor 2026. Data përfundimtare e procesit zgjedhor pritet të bëhet e ditur në ditët në vijim.
Konteksti i protestave dhe tragjedisë
Njoftimi vjen pas më shumë se një viti e gjysmë protestash të vazhdueshme kundër qeverisë dhe korrupsionit. Lëvizjet e protestës, të udhëhequra kryesisht nga studentët, u intensifikuan ndjeshëm pas shembjes së një tende në stacionin hekurudhor të Novi Sadit në nëntor të vitit 2024, ngjarje që shkaktoi vdekjen e 16 personave. Protestuesit kanë kërkuar vazhdimisht përgjegjësi institucionale dhe ndryshime politike, ndërsa opozita ka ngritur akuza për lidhje të qeverisë me krimin e organizuar dhe kufizim të lirisë së medias, të cilat Vuçiç i ka mohuar.
Skenarët politikë dhe e ardhmja e Vuçiçit
Gjatë një interviste në televizionin shtetëror RTS, presidenti deklaroi se në garë do të jetë Partia Përparimtare Serbe (SNS) me listën e saj, përballë alternativave të tjera politike. Vuçiç theksoi se synimi i këtij grupimi politik është arritja e shumicës prej 126 mandatesh.
Diskutimet rreth të ardhmes politike të Vuçiçit mbeten qendrore. Pas deklaratës së tij të datës 27 qershor për mundësinë e largimit nga posti i presidentit, kanë qarkulluar spekulime se ai mund të rikthehet si kryeministër, detyrë të cilën e ka ushtruar nga viti 2014 deri në 2017. Megjithatë, deri më tani nuk është përcaktuar një afat për dorëheqjen e tij nga presidenca, e cila do të hapte rrugën edhe për zgjedhje të parakohshme presidenciale.
Përditësime
Presidenti Aleksandar Vuçiç deklaroi se nuk do të përfshihet në fushatën elektorale për zgjedhjet e parakohshme, duke u zotuar se nuk do të përdorë postin e tij për çështje partiake. Këto zgjedhje do të shkurtojnë mandatin e rregullt parlamentar, i cili ishte planifikuar fillimisht për dhjetor 2027. Në përballjen e fundit elektorale, koalicioni i udhëhequr nga Vuçiç arriti të sigurojë 129 mandate me 46.75% të votave të qytetarëve.
Tragjedia në Novi Sad ka marrë përmasa më të rënda, pasi numri i viktimave të konfirmuara është rritur në 16 persona. Në zhvillimet e fundit politike, lëvizja studentore njoftoi zyrtarisht pjesëmarrjen në zgjedhjet e parakohshme parlamentare. Ndërkohë, ekzekutivi aktual vazhdon të udhëhiqet nga kryeministri Djuro Macut, i cili mori detyrën në prill të vitit të kaluar pas dorëheqjes së Milos Vuçeviç.
Autoritetet zgjedhore në Serbi kanë zyrtarizuar dy datat e mundshme për mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare: 18 tetor 2026 ose 25 tetor 2026. Ky vendim pason njoftimin e presidentit Aleksandar Vuçiç për zhvillimin e procesit zgjedhor pas protestave të vazhdueshme. Administrata zgjedhore pritet të finalizojë përzgjedhjen e njërës prej këtyre dy datave brenda afateve ligjore.
Vala e protestave mbarëkombëtare është intensifikuar që nga fillimi i tyre më 1 nëntor 2024, si pasojë e rrëzimit të tendës në stacionin hekurudhor në Novi Sad. Organizatorët raportojnë pjesëmarrje deri në 300 mijë qytetarë në Beograd, me tubime të shtrira në qindra qytete të tjera të vendit. Ndërkohë, Presidenti Aleksandar Vuçiç ka riafirmuar politikën e neutralitetit të Serbisë, duke adresuar kritikat lidhur me takimin e tij me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky më 8 gusht.
Presidenti Aleksandar Vuçiç konfirmoi zyrtarisht mundësinë e dorëheqjes nga posti i presidentit për të kandiduar si kryeministër nën siglën e koalicionit 'Serbia e Bashkuar'. Ndërkohë, opozita përmes Dragan Miliç denoncoi zyrtarisht parregullsi zgjedhore, duke ngritur dyshime për manipulim të votave përmes listave fiktive të votuesve.