Kongresi Kombëtar Afrikan (ANC) mori 30.8% të votave në zgjedhjet vendore të 4 nëntorit në Afrikën e Jugut, krahasuar me 45.6% në vitin 2021. Rezultati tregon rënie të mbështetjes për partinë edhe në komunitetet që për dekada kanë qenë bastione të saj. Votuesit kërkojnë punë, ujë, energji elektrike dhe qeverisje pa korrupsion.
Një reportazh i gazetës britanike The Times, i cituar nga burimet, përshkruan pakënaqësinë në lagjet e varfra të Johanesburgut. Në vendbanimin informal Water Wax, familjet jetojnë në banesa të improvizuara me llamarina, mes rrugëve të dëmtuara dhe mbeturinave. Furnizimi me ujë është problematik, energjia elektrike mungon shpesh dhe disa familje ndajnë të njëjtin tualet portativ. Banorët i shohin këto kushte si hendek mes premtimeve pas përfundimit të aparteidit dhe realitetit të përditshëm.
Robert Makeleni, 59 vjeç, jeton në Water Wax prej shtatë vitesh. Ai kishte mbështetur ANC-në, por zhgënjimi për mungesën e ndryshimeve e shtyu të votonte për Aleancën Demokratike (DA). “Shikoni si jetojmë. Bashkia ka pasur mjaftueshëm vite për të bërë gjënë e duhur, por gjithçka që dëgjojmë dhe lexojmë është korrupsioni”, tha ai.
Makeleni kishte marrë pjesë në protesta dhe kishte nënshkruar peticione për përmirësimin e kushteve, por, sipas tij, problemet vazhduan. DA është përshkruar si forcë politike e perceptuar historikisht si përfaqësuese e popullsisë së bardhë dhe shtresave më të pasura. Gjatë fushatës së Helen Zille për drejtimin e Johanesburgut, partia financoi përfundimin e një pusi uji që autoritetet vendore nuk kishin arritur ta vinin në funksion. Në zonën zgjedhore ku ndodhet Water Wax, DA mori 53% të votave.
Colin Zungu, një tjetër banor që mbështeti DA-në, tha: “Unë dua një qeverisje të pastër. Nuk më intereson se çfarë ngjyre ka kryetari i bashkisë”.
Rënia e mbështetjes në Soweto
Ndryshimi i preferencave politike është vërejtur edhe në Soweto, një simbol i rezistencës kundër aparteidit dhe për dekada një nga bazat më të forta të ANC-së. Aty u zhvilluan protestat historike të nxënësve në vitin 1976, të cilat u bënë moment i rëndësishëm në luftën kundër diskriminimit racor. Në zonën zgjedhore që përfshin Moletsane dhe Tladi, mbështetja për ANC-në ra nga 42.7% në vitin 2021 në 33.9% në zgjedhjet e fundit.
Dintzi Mphahlele, hidraulik 54-vjeçar, jeton me 11 familjarë nga tri breza. Sigurimi i një pune të qëndrueshme mbetet sfidë e përditshme. Ai votoi për ANC-në për pjesën më të madhe të jetës, më pas mbështeti Economic Freedom Fighters të Julius Malemës, ndërsa në zgjedhjet e fundit zgjodhi ActionSA-në, të themeluar nga ish-kryebashkiaku i Johanesburgut Herman Mashaba. Mphahlele e lidh zhgënjimin me papunësinë, korrupsionin dhe mënyrën se si, sipas tij, kontratat publike përfundojnë në duar të caktuara.