Gjatë orëve të para të së martës, një mjet ajror pa pilot shkeli hapësirën ajrore të Lituanisë, duke detyruar ndërhyrjen e shpejtë të avionëve luftarakë të NATO-s. Droni u rrëzua në një zonë rurale pranë fshatit Pratkūnai, në afërsi të qytetit të Kaunasit. Autoritetet lituaneze, përfshirë Qendrën Kombëtare të Menaxhimit të Krizave, deklaruan se mjeti kishte hyrë në vend nga territori i Bjellorusisë.
Reagimet zyrtare dhe masat e sigurisë
Presidenti i Lituanisë, Gitanas Nausėda, theksoi rëndësinë e këtij reagimi, duke e cilësuar gatishmërinë e NATO-s si jetike për sigurinë rajonale në kushtet e agresionit rus kundër Ukrainës. Ministria e Mbrojtjes falënderoi pilotët italianë, të cilët shërbejnë në misionin e policimit ajror të Aleancës, për përgjigjen e shpejtë dhe profesionale. Në kryeqytetin Vilnius dhe zonat përreth, banorët morën njoftime alarmi përmes telefonave celularë, duke u udhëzuar të ndiqnin procedurat e sigurisë.
Konteksti i incidenteve ajrore
Ky incident shënon herën e parë që një dron rrëzohet nga NATO mbi territorin lituanez. Autoritetet po vijojnë hetimet për të përcaktuar origjinën e saktë dhe misionin e mjetit, ndërkohë që Moska nuk ka dhënë ende ndonjë koment zyrtar. Incidentet me dronë në hapësirën ajrore të shteteve baltike dhe Polonisë janë shtuar ndjeshëm që nga viti 2022. Vetëm ditën e diel, autoritetet lituaneze raportuan një tjetër shkelje të dyshuar nga territori bjellorus, ndërsa Polonia njoftoi operacione parandaluese ajrore për shkak të aktivitetit të dronëve rusë që po kryenin sulme në Ukrainë.
Përditësime
Hetuesit zbuluan mbetjet e dronit në një zonë rurale pranë fshatit Pratkunai, në rrethin e Kaunasit. Policia ushtarake dhe ekipet e reagimit publikuan pamje të pjesëve të shkatërruara të mjetit fluturues. Qendra Kombëtare e Menaxhimit të Krizave bëri me dije se droni ka përshkuar zonat Lentvaris dhe Trakai përpara rrëzimit. Banorët në Vilnius dhe rrethinat morën njoftime alarmi në telefonat e tyre celularë pak pas mesnate.
Autoritetet konfirmuan se operacioni për rrëzimin e dronit u krye nga dy avionë Eurofighter italianë të dislokuar në misionin e patrullimit ajror të NATO-s. Koordinimi i ndërhyrjes u drejtua nga Qendra e Përbashkët e Operacioneve Ajrore (CAOC) e NATO-s me bazë në Uedem, Gjermani.
Zyrtarët ukrainas akuzuan sot Rusinë se po përdor infrastrukturën e komunikimit të Bjellorusisë për të mbështetur sulmet me dronë. Këshilltari presidencial ukrainas Serhii Beskrestnov deklaroi se dronët Shahed po shfrytëzojnë rrjetet komerciale LTE dhe përsëritësit e sinjalit bjellorus gjatë operacioneve në Ukrainën perëndimore. Shërbimi Shtetëror i Rojës Kufitare të Ukrainës konfirmoi se kjo infrastrukturë ka mbështetur sulmet ruse në rajonet Rivne, Volyn dhe Lviv.
Ministri i Jashtëm gjerman Johann Wadephul deklaroi se NATO nuk do të frikësohet nga provokimet ruse pas incidentit në Lituani. Presidenti lituanez Gitanas Nauseda shprehu mirënjohjen për reagimin e shpejtë të forcave aleate. Ndërkohë, konflikti u përshkallëzua me sulme të ndërsjella mbi infrastrukturën energjetike në Kiev, Taganrog dhe rajonin e Samarës. Ish-presidenti Donald Trump pohoi ekzistencën e një marrëveshjeje të pretenduar për mosgoditjen e objekteve energjetike, ndërsa situata në terren mbetet tejet e tensionuar.
Autoritetet lituaneze konfirmuan se droni i rrëzuar pranë fshatit Pratkūnai transportonte pajisje shpërthyese. Hetimet zbuluan se mjeti qëndroi rreth 30 minuta në hapësirën ajrore të Lituanisë përpara se të neutralizohej. Paralelisht, tensionet në rajon janë përshkallëzuar pas një incidenti në Detin Baltik, ku një anije luftarake ruse përdori fishekzjarrë pranë një helikopteri danez Fennec. Danimarka ka thirrur ambasadorin rus për të kërkuar sqarime lidhur me këtë shkelje të sigurisë.
Ushtria polake njoftoi se ka gjetur dhe neutralizuar një dron rus të tipit Gerbera 2 në plazhin e Rusinovës. Mjeti përmbante një kokë luftarake me shpërthim të lartë dhe detonator. Komanda Operacionale e Polonisë saktësoi se, pavarësisht incidentit, nuk ka pasur shkelje të hapësirës ajrore polake që prej datës 31 korrik.