Avokati i përgjithshëm i Gjykatës së Drejtësisë së Bashkimit Evropian, Nicholas Emiliou, shprehu të enjten, më 23 prill 2026, opinionin jo detyrues se marrëveshja midis Italisë dhe Shqipërisë për krijimin e qendrave të ndalimit dhe riatdhesimit të migrantëve është "në përputhje" me rregullat e BE-së për procedurat e kthimit dhe azilit.
Sipas tij, e drejta e BE-së nuk e ndalon një shtet anëtar të krijojë qendra jashtë territorit të vet, por shteti mbetet i detyruar të respektojë të gjitha garancitë, si ndihma ligjore, përkthimi gjuhësor, kontaktet me familjarët dhe autoritetet. Vëmendje e veçantë duhet t’u kushtohet të miturve dhe personave vulnerabël.
Kryeministrja italiane Giorgia Meloni e quajti lajmin të rëndësishëm në rrjetet sociale, duke thënë se konfirmon vlefshmërinë e rrugës së ndjekur dhe se Italia humbi dy vite për shkak të interpretimeve gjyqësore të pabazuara. Ajo theksoi nevojën për seriozitet dhe zgjidhje konkrete kundër emigracionit të paligjshëm.
Marrëveshja u nënshkrua më 6 nëntor 2023 dhe u ratifikua me ligjin italian nr. 14 të 21 shkurtit 2024. Qendra në Gjadër mbajti 90 persona në shkurt, numër më i lartë se zakonisht, por shumë nën synimin e 3000 aplikimesh mujore. Skema, e para e këtij lloji midis një shteti të BE-së dhe një vendi jashtë saj, ngeci fillimisht për shkak të urdhrave të gjykatave italiane për kthimin e migrantëve.
Gjykata e Drejtësisë së BE-së pritet të japë vendimin përfundimtar, të cilin zakonisht e ndjekin gjyqtarët. Disa vende evropiane e shohin si model të mundshëm.
Përditësime
Gjykata e Drejtësisë së BE-së pritet të marrë vendim për marrëveshjen Itali-Shqipëri në fund të majit ose fillim të qershorit.
La Repubblica raporton se opinionet e avokatit të përgjithshëm sinjalizojnë qëndrimin e gjyqtarëve dhe ofrojnë sinjale pozitive, pas opinionit të 10 prillit që favorizonte gjykatat kombëtare për vendet e sigurta.