Banka Botërore publikoi sot Raportin e Rregullt Ekonomik për Ballkanin Perëndimor, ku parashikon rritje ekonomike të ngadaltë gjatë viteve 2026 dhe 2027. Rritja e kombinuar për Shqipërinë, Bosnjë dhe Hercegovinë, Kosovën, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë pritet të arrijë 2.8% në 2026, 0.3 pikë përqindje më e ulët se parashikimet e mëparshme, dhe 3.2% në 2027.
Arsyet e ngadalësimit
Ndikimi kryesor vjen nga efektet zinxhir të konfliktit në Lindjen e Mesme, inflacioni i vazhdueshëm, pasiguria globale dhe tensionet gjeopolitike. Këto faktorë po frenojnë rritjen dhe po rrisin çmimet, duke ndikuar drejtpërdrejt në buxhetet e familjeve. Politikëbërësit po përdorin masa fiskale afatshkurtra për të zbutur presionin mbi familjet dhe bizneset.
Xiaoqing Yu, drejtoreshë e Bankës Botërore për Ballkanin Perëndimor, deklaroi: «Pasiguria globale dhe tensionet gjeopolitike po frenojnë rritjen ekonomike në Ballkanin Perëndimor, dhe rritja e çmimeve po ndikon drejtpërdrejt në buxhetet e familjeve. Ndërkohë që politikëbërësit po përdorin masa fiskale afatshkurtra për të zbutur ndikimin e këtyre presioneve mbi familjet dhe bizneset, raporti ynë tregon se çelësi për përparimin ekonomik afatgjatë janë vendet e punës.»
Sfida e tregut të punës
Raporti nënvizon mungesat në rritje të fuqisë punëtore dhe nevojën për zgjerim të pjesëmarrjes në tregun e punës, sidomos për gra, të rinj dhe individë që dëshirojnë të punojnë, por përballen me pengesa. Popullsia po plaket shpejt: brenda dekadës së ardhshme, të paktën një në pesë persona do të jetë mbi moshën 65 vjeçare. Personat në moshë pune, përfshirë të diplomuarit dhe punëtorët e pakualifikuar, po kërkojnë paga dhe perspektiva më të mira jashtë vendit.
Për Kosovën, raporti parashikon rritje prej 3.7% në 2026 dhe 3.9% në 2027, por thekson paradoksin e mungesës së fuqisë punëtore krahasuar me papunësinë dhe emigrimin e të rinjve.
Përditësime
Banka Botërore parashikon rritje ekonomike prej 3.6% për Kosovën në 2025.
Për 2026, parashikimi u ul me 0.1 pikë përqindjeje krahasuar me vlerësimet e mëparshme.
Lufta SHBA-Izrael kundër Iranit në fund të shkurtit rriti çmimet e naftës, duke ndikuar në Kosovën si importues.
Aleanca Kosovare e Bizneseve (AKB) e quajti rritjen e parashikuar 3.7%-3.9% nga Banka Botërore të pamjaftueshme për krijimin e vendeve të punës, rritjen e pagave dhe uljen e emigrimit. AKB identifikoi mungesën e politikave serioze – jo mungesën e fuqisë punëtore – si problem kryesor, duke theksuar paradoksin e papunësisë së lartë paralelisht me mungesën e punëtorëve të kualifikuar për shkak të arsimit të dobët dhe kushteve jo konkurruese. Ajo kërkoi reforma urgjente në prodhim, eksport, arsim, tregun e punës dhe masa kundër emigrimit.