Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe kryeministri australian, Anthony Albanese, nënshkruan më 24 mars 2026 një marrëveshje tregtie të lirë midis Bashkimit Evropian dhe Australisë. Kjo marrëveshje parashikon uljen e shumicës së tarifave doganore për eksportet australianë drejt tregjeve evropiane, duke përfshirë mishin e viçit, verën, frutat, perimet, vajin e ullirit, prodhimet e detit, produktet e qumështit, grurin dhe elbin.
Marrëveshja vlerësohet rreth 10 miliardë dollarë australianë dhe cilësohet si fitore për të dyja palët. Për Australinë, sektori i verës parashikohet të kursejë 37 milionë dollarë australianë. Konsumatorët australianë do të përfitojnë nga ulja e çmimeve për produkte evropiane si vera, pijet alkoolike, biskotat, çokollatat dhe makaronat. Në negociata, u rregulluan çështjet e emrave tradicionalë: vera me gaz australian mund të shitet si “prosecco” brenda vendit, por ky emërtim hiqet gradualisht nga eksportet brenda 10 vitesh; emra si “parmesan” ruhen, ndërsa “feta” i nënshtrohet rregullave të veçanta.
Përfitimet për BE-në
Bashkimi Evropian heq pothuajse 100% të tarifave për eksportet e tij drejt Australisë (përjashtim disa produkte çeliku), duke kursyer 1 miliard euro në vit. Eksportet parashikohen të rriten 33%, deri në 17.7 miliardë euro në vit gjatë dekadës së ardhshme. Sektorët kryesorë që përfitojnë janë industria automobilistike (52%), kimike (20%) dhe produktet e qumështit (48%). Marrëveshja hap akses në lëndët e para kritike si aluminin, litiumin dhe manganin, si dhe tregun e shërbimeve në financa dhe telekomunikacion. 75% e automjeteve elektrike të BE-së përjashtohen nga taksat australiane.
Për mishin e viçit dhe deleve, vendosën kuota vjetore prej 30.600 tonësh për viçin dhe 25.000 tonësh për delet. Një mekanizëm mbrojtës lejon BE-në të mbrojë sektorët e ndjeshëm nga rritja e importeve.
Von der Leyen theksoi se BE-ja dhe Australia janë afër në vizionin për botën, ndërsa Albanese kujtoi lidhjet historike përmes emigrantëve. Megjithatë, përfaqësues të industrisë së mishit australian kritikuan kuotat si më të ulëta se pritej. Fermerët e BE-së shprehin shqetësime të ngjashme me ato për marrëveshjen Mercosur.
Përditësime
Ursula von der Leyen realizoi vizitën e parë zyrtare në Australi.
Palët njoftuan bashkëpunim të ri në mbrojtje, siguri dhe akses në minerale strategjike.
Von der Leyen deklaroi: "BE dhe Australia mund të jenë larg gjeografikisht, por jemi shumë afër në vizionin tonë për botën."
Kryeministri australian Anthony Albanese tha: "Ky është një moment i rëndësishëm për vendin tonë – po sigurojmë një marrëveshje me ekonominë e dytë më të madhe në botë."
Eksportet e BE-së drejt Australisë arritën 37 miliardë euro mallra dhe 31 miliardë euro shërbime në 2024. BE është partneri i tretë tregtar dhe i dytë për FDI në Australi.
Marrëveshja lejon përdorimin e emrave si gruyère nëse përdoren për më shumë se 5 vite.
Australi kritikoi kuotat e 30 mijë tonëve mish, kundrejt kërkesës për 50 mijë tonë.
BE-ja dhe Australia zgjeruan marrëveshjen tregtare me bashkëpunim në sigurinë hapësinore dhe luftën kundër terrorizmit.
Pakti i mbrojtjes lejon kompanitë australiane të marrin pjesë në programin e riarmatimit të BE-së me vlerë 150 miliardë euro.
Negociatat vazhdojnë për aksesin në fondin Horizon Europe (95.5 miliardë euro).
Marrëveshja ul varësinë nga SHBA dhe Kina.
Hildegard Müller, presidente e Shoqatës Gjermane të Industrisë së Automobilëve, ka dhënë deklaratë pozitive.
Ratifikimi kërkon shqyrtim ligjor, përkthim në 24 gjuhë dhe miratim nga parlamentet.
BE-ja ka nënshkruar marrëveshje me Meksikën, Zvicrën dhe Indonezinë; po bisedon me Filipinet, Tajlandën, EAU dhe Afrikën.