Borxhi federal i Shteteve të Bashkuara ka arritur nivelin rekord prej 40.047 trilionë dollarësh, duke shënuar një moment historik për ekonominë amerikane. Kjo shifër, e konfirmuar nga Departamenti i Thesarit, pasqyron një rritje të përshpejtuar të detyrimeve financiare, të nxitura nga deficitet buxhetore të vazhdueshme dhe shpenzimet e larta për programet sociale.
Faktorët e rritjes dhe pasojat ekonomike
Analistët identifikojnë disa shkaqe kryesore për këtë zgjerim të borxhit:
• Plakja e popullsisë: Çdo ditë, rreth 10 mijë persona nga brezi “Baby Boomers” dalin në pension, duke rritur presionin mbi programet si Social Security dhe Medicare.
• Masat legjislative: Ndër nismat që kanë ndikuar në rritjen e shpenzimeve përmenden Tax Cuts and Jobs Act (2017), paketat e ndihmës gjatë pandemisë COVID-19, si dhe ligji i vitit 2025, i njohur si One Big Beautiful Bill Act.
• Kostot e interesave: Pagesat vjetore për shërbimin e borxhit kanë kaluar pragun e 1 trilion dollarëve, duke u bërë një nga zërat më të mëdhenj të buxhetit federal, me një kosto tashmë më të lartë se shpenzimet për mbrojtjen kombëtare.
Ndikimi në tregjet financiare
Rritja e shpejtë e borxhit është reflektuar në tregun e obligacioneve, ku rendimentet e letrave me vlerë të Thesarit kanë arritur nivelet më të larta që prej vitit 2007. Investitorët po kërkojnë kthime më të mëdha për të mbajtur borxhin amerikan për shkak të pasigurisë që buron nga inflacioni dhe rritja e emetimeve të obligacioneve. Kjo situatë rrit drejtpërdrejt kostot e huamarrjes për qytetarët amerikanë, duke ndikuar normat e hipotekave dhe kreditë për automjete.
Ekspertët, përfshirë Michael Peterson nga Peter G. Peterson Foundation, theksojnë se sfida kryesore nuk është vetëm madhësia e borxhit, por ritmi i rritjes, i cili parashikohet të arrijë në 64 trilionë dollarë deri në vitin 2036 sipas vlerësimeve të Zyrës së Buxhetit të Kongresit (CBO).
Përditësime
Borxhi federal i SHBA-së ka pësuar një rritje të shpejtë, duke u dyfishuar nga 20 trilionë dollarë në vitin 2016 në mbi 40 trilionë dollarë sot. Nga shifra totale, 32.266 trilionë dollarë mbahen nga investitorët, ndërsa 7.782 trilionë dollarë janë borxh i brendshëm qeveritar. Rendimentet e obligacioneve 30-vjeçare arritën në 5.34%, niveli më i lartë në gati dy dekada. Faktorë të rinj po ushtrojnë presion mbi tregun, duke përfshirë: rritjen e çmimeve të naftës si pasojë e luftës SHBA-Iran dhe kërkesën e lartë për kredi nga kompanitë e teknologjisë për zhvillimin e inteligjencës artificiale (AI).
Borxhi federal i Shteteve të Bashkuara arriti pragun e 40 trilionë dollarëve vetëm 5 muaj pasi shifra kishte prekur 39 trilionë dollarë. Kjo shumë përfaqëson aktualisht 125.8% të PBB-së së vendit, ndërsa kufiri i autorizuar nga Kongresi mbetet në 41.1 trilionë dollarë. Administrata Trump ka ndërmarrë nisma për të ulur shpenzimet e tepërta dhe raportin e borxhit ndaj PBB-së. Pas ndërhyrjes së Thesarit për blerjen e obligacioneve, rendimenti i obligacioneve 30-vjeçare shënoi rënie në 5.18%, nga 5.34% i raportuar më parë.