Mbretëria e Bashkuar dhe Bashkimi Evropian kanë rënë dakord për një projektmarrëveshje që synon heqjen e kontrolleve dhe procedurave burokratike për eksportet dhe importet e ushqimeve e produkteve bujqësore pas Brexit-it. Teksti prej 200 faqesh u është shpërndarë shteteve anëtare të BE-së për shqyrtim, përpara samitit të planifikuar më vonë gjatë këtij muaji.
Projektmarrëveshja sanitare dhe fitosanitare parashikon heqjen e certifikatave shëndetësore të eksportit, certifikatave fitosanitare, tarifave të inspektimit dhe marrjes së mostrave, dokumenteve për produktet organike, si dhe disa tarifave portuale e kontrolleve kufitare. Anadolu Agency raporton se certifikatat shëndetësore kushtojnë 200 paund, ndërsa ato fitosanitare 25 paund.
Sipas vlerësimit të qeverisë britanike, marrëveshja mund t’i sjellë ekonomisë përfitime vjetore prej 5,1 miliardë paundësh. Ajo do të mundësojë rifillimin e eksporteve britanike të salsiçeve të freskëta, hamburgerëve, produkteve të detit nga ujërat vendase dhe farës së patates. Albanian Post përmend gjithashtu pasaportat për kafshët shtëpiake që udhëtojnë në BE. Marrëveshja synon të lehtësojë tregtinë dhe të ulë kostot e vonesat për bizneset.
Në këmbim, Mbretëria e Bashkuar do të përshtatë legjislacionin e saj me rregullat e BE-së për standardet e ushqimit, kafshëve dhe bimëve. Ky proces njihet si “përshtatje dinamike” dhe përfshin ndjekjen e ndryshimeve të ardhshme të rregullave evropiane. Qeveria britanike ka propozuar një projektligj për partneritetet evropiane, që do të krijonte bazën ligjore për zbatimin e detyrimeve.
Palët kanë shpërndarë gjithashtu projekttekste për lidhjen e skemave të tregtimit të emetimeve dhe për një program të mundshëm udhëtimi e punësimi për të rinjtë, si dhe një projektdeklaratë të përbashkët prej 15 faqesh. RTSH përmend edhe diskutime për bashkëpunimin në mbrojtje dhe siguri. Dhoma Britanike e Tregtisë ka kërkuar shqyrtimin e alternativave për marrëdhënie më të ngushta ekonomike me BE-në, përfshirë një union doganor dhe modele bashkëpunimi të ngjashme me ato të Zvicrës ose Kanadasë.
Java News raporton se marrëveshja, e dakordësuar kryesisht në maj, nuk pritet të zbatohet deri në tremujorin e parë të vitit 2028. Sipas këtij burimi, samiti i dytë BE–Mbretëri e Bashkuar është shtyrë për 20 nëntor, pas një vonese gjashtëmujore të shkaktuar nga ndryshimi i kryeministrit britanik. I njëjti burim thotë se marrëveshja do t’i lejojë shitësit me pakicë në Irlandën e Veriut të heqin etiketimin “jo për BE-në”.
Java News citon gjithashtu Unionin Kombëtar të Fermerëve, sipas të cilit eksportet britanike të ushqimit në BE kanë rënë me një të tretën që nga Brexit-i, me vezët, pulën dhe produktet e patates ndër më të prekura. Anadolu Agency citon kryeministrin britanik Andy Burnham të ketë thënë se opinioni publik ka ndryshuar që nga referendumi i vitit 2016, por se publiku duhet të vendosë për zhvillimet e ardhshme lidhur me Brexit-in.