← Të tjera
Ndaj në WhatsApp
5 BURIME
← Kthehu në rrjedhë

Britannica rrëfen historinë e Shqipërisë ndër shekuj

Çfarë dihet

Britannica përshkruan historinë e Shqipërisë nga ilirët dhe sundimi romak deri te zhvillimet moderne. Sipas artikullit, Ballkani ishte i banuar rreth 10 mijë vjet më parë; ilirët jetonin në perëndim, ndërsa trakët në lindje. Pas rënies së komunizmit më 1990, Shqipëria kaloi nëpër ndryshime politike, ekonomike dhe shoqërore. Artikulli përmend anëtarësimin në NATO më 2009 dhe marrjen e statusit kandidat për në Bashkimin Evropian më 2014.

Artikulli i Britannica e vendos historinë e Shqipërisë në kontekstin e zhvillimeve të Ballkanit, nga qytetërimet e lashta ilire dhe sundimi romak te përhapja e krishterimit dhe ndryshimet e periudhës moderne. Ai përmend kalimin drejt demokracisë, krizat e viteve 1990, marrëdhëniet me vendet fqinje dhe integrimin euroatlantik.

Ilirët dhe trakët

Sipas tekstit, dëshmitë arkeologjike tregojnë se Ballkani ishte i banuar rreth 10 mijë vjet më parë. Në fillimet e historisë së dokumentuar, ilirët jetonin në perëndim dhe trakët në lindje; luginat e lumenjve Morava dhe Vardar përbënin kryesisht ndarjen gjeografike mes tyre. Territori i ilirëve shtrihej nga gadishulli i Istrias deri në Greqinë veriore dhe në brendësi të Ballkanit, deri te lumi Morava.

Në shekullin IV para erës sonë, dyndjet kelte i shtynë ilirët drejt jugut. Më pas, territori i tyre nuk shtrihej shumë më në veri se lumi Drin. Shoqëria ilire, ashtu si ajo trake, ishte e organizuar në fise që shpesh luftonin mes tyre dhe kundër popujve të jashtëm. Përballë kërcënimit kelt, ilirët krijuan një entitet politik më të bashkuar, por ai u shkatërrua nga Maqedonia e Veriut.

Ilirët u njohën më pas kryesisht për veprimtarinë si piratë, të cilët pengonin tregtinë e vendbanimeve greke përgjatë bregdetit të Adriatikut. Romakët ndërhynë ushtarakisht dhe, në fillim të shekullit III para erës sonë, aneksuan një pjesë të madhe të territoreve ilire. Një mbretëri ilire me qendër në Shkodrën e sotme vazhdoi të ishte faktor i rëndësishëm politik deri në vitin 168 para erës sonë, kur u shkatërrua nga ushtritë romake.

Periudha romake dhe zhvillimet moderne

Pas braktisjes së Dakisë nga romakët në gjysmën e dytë të shekullit III, Perandoria Romake pësoi ndryshime të mëdha. Në shekullin I të erës sonë, i gjithë Ballkani ishte nën kontrollin romak. Popujt e rajonit kishin një sistem të përbashkët ligjor, një autoritet të vetëm suprem politik dhe siguri të garantuar nga ushtria romake.

Një rol të rëndësishëm luante Via Egnatia, rruga tokësore që lidhte lindjen me perëndimin. Ajo niste nga Dyrrachium, emri i lashtë i Durrësit, kalonte përmes Maqedonisë së Veriut dhe mbërrinte në Selanik, për të vazhduar drejt Trakisë. Ballkani veriperëndimor, përfshirë Dalmacinë dhe Panoninë, u organizua në provincën e Ilirikut; territoret e Serbisë së sotme lindore u përfshinë në Moesi. Pjesa juglindore administrohej si Traki, ndërsa pjesa jugore si Maqedoni.

Në vitin 330, kryeqyteti perandorak u zhvendos në Bizant, që më vonë mori emrin Kostandinopojë. Në vitin 391, krishterimi u bë fe zyrtare e perandorisë. Në periudhën moderne, Shqipëria përjetoi transformime politike, ekonomike dhe shoqërore pas rënies së komunizmit më 1990. Sipas artikullit, vendi u anëtarësua në NATO më 2009 dhe mori statusin kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian më 2014.

Burimet

5 MEDIA RAPORTUAN KËTË LAJM

Përmbledhja më lart është ndërtuar duke krahasuar këto raportime. Klikoni për të lexuar origjinalin.

  1. 01 Koha Jone “Britannica”: Shqipëria ndër shekuj, nga e kaluara e trazuar te perspektiva evropiane
  2. 02 TV Klan “Britannica”: Shqipëria ndër shekuj, nga e kaluara e trazuar te perspektiva evropiane
  3. 03 ATA (Agjencia Telegrafike Shqiptare) “Britannica”: Shqipëria ndër shekuj, nga e kaluara e trazuar te perspektiva evropiane - ATSH -
  4. 04 Ora News “Britannica” rrëfen Shqipërinë ndër shekuj: Nga ilirët te perspektiva evropiane
  5. 05 Java News “Britannica”: Shqipëria ndër shekuj, nga e kaluara e trazuar te perspektiva evropiane