Ish-ministri i Jashtëm Ditmir Bushati deklaroi më 23 tetor se protestat në Shqipëri nuk bien ndesh me procesin e integrimit në Bashkimin Europian. Sipas tij, ato mund të ndihmojnë në trajtimin e problemeve që procesi i anëtarësimit, përmes hapjes dhe mbylljes së kapitujve, nuk ka arritur t’i ndryshojë. Në reagimin e tij, Bushati iu referua një deklarate të kancelarit gjerman Friedrich Merz, të cilën e përshkroi si “një të vërtetë të thjeshtë” për shkaqet e krizës në vend.
Bushati tha se protestuesit kundërshtojnë personalizimin e pushtetit, normalizimin e korrupsionit dhe të krimit të organizuar në jetën publike, pabarazitë ekonomike dhe polarizimin shoqëror. Ai i lidhi këto kërkesa me fushat ku përqendrohet procesi europian: shtetin e së drejtës, korrupsionin, kapjen oligarkike të shtetit, krimin e organizuar dhe dobësinë institucionale. Sipas tij, kërkesat për llogaridhënie mund ta shtyjnë përpara rrugën europiane të Shqipërisë.
Dhuna dhe hetimi i pavarur
Bushati tha se as dhuna dhe as brutaliteti i policisë nuk janë zgjidhje për tejkalimin e situatës. Ai kërkoi që aktet e dhunës dhe veprimet e forcave të sigurisë të hetohen në mënyrë të pavarur nga drejtësia. Respektimi i shtetit të së drejtës, sipas tij, është thelbësor për një vend kandidat që synon anëtarësimin në BE.
Shkaqet e protestave në Shqipëri dhe Europë
Duke krahasuar protestat në Shqipëri me ato në disa vende europiane, Bushati përmendi plakjen e popullsisë, rritjen e borxhit dhe tkurrjen e politikave të mirëqenies për shkak të shtimit të shpenzimeve për mbrojtjen. Ai përmendi gjithashtu polarizimin që lidhet me emigracionin dhe vështirësitë e Europës për të ndjekur ritmin e ndryshimeve teknologjike. Sipas tij, qeveritë nuk po japin përgjigje bindëse për të rinjtë që ndihen të humbur.
Për Shqipërinë, Bushati i lidhi protestat me zemërimin e një brezi të rritur mes skandaleve, vështirësive dhe të njëjtëve udhëheqës. Ai tha se ky brez ka parë të përsëriten të njëjtat probleme pa marrë përgjigje dhe kërkon të hapë një rrugë të re për vendin.
Ndërsa raportimet e Gazetës Shqiptare, Politiko, Albeu, Almakos dhe Mapo përqendrohen te qëndrimi i Bushatit për protestat, integrimin dhe hetimin e pavarur të dhunës, Syri TV e vë theksin te kontrasti mes mesazheve optimiste për integrimin nga presidentja e Komisionit Europian Ursula von der Leyen dhe komisionerja për Zgjerimin Marta Kos, dhe pamjeve të protestave në Tiranë. Syri TV përmend protestuesit që përballen me gaz, shkopinj gome dhe arrestime.