Gjatë vizitës së tij të parë zyrtare në Beograd, presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, deklaroi se shteti i tij nuk ka ndryshuar qëndrim sa i përket mosnjohjes së pavarësisë së Kosovës. Ai theksoi respektin për integritetin territorial të Serbisë dhe shprehu mirënjohje për mbështetjen e autoriteteve serbe ndaj integritetit territorial të Ukrainës.
Kjo deklaratë nxiti reagime të menjëhershme. Ministri në detyrë i Punëve të Jashtme dhe Diasporës të Kosovës, Glauk Konjufca, shprehu keqardhje dhe theksoi se Kosova kundërshton çdo paraqitje të saj përmes prizmit të integritetit territorial të Serbisë. Ai nënvizoi se shpallja e pavarësisë së Kosovës ishte kulmim i një procesi gjithëpërfshirës ndërkombëtar, fakt që është konfirmuar edhe nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë.
Në Shqipëri, kreu i Partisë Demokratike, Sali Berisha, e cilësoi qëndrimin e Zelenskyt si të papranueshëm, në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare dhe jashtë çdo konteksti historik. Si pasojë e kësaj situate, slogani "Free Ukraine" u hoq nga hoteli "Grand" në Prishtinë. Kryetari i kryeqytetit, Përparim Rama, reagoi duke deklaruar se solidariteti me popullin ukrainas mbetet i palëkundur, por shtetësia e Kosovës duhet të respektohet.
Zëra kritikë u shfaqën edhe brenda Ukrainës. Deputeti Oleksiy Goncharenko, iniciues i projektligjit për njohjen e Kosovës, e cilësoi deklaratën e Zelenskyt si "gabim diplomatik". Ndërkaq, Yurii Hudymenko, veteran i luftës, u shpreh se ndihet i zhgënjyer nga ky qëndrim. Oleksandr Merezhko, kryetar i Komisionit për Politikë të Jashtme në parlamentin ukrainas, shpjegoi se qëndrimi i Kievit ndikohet nga frika se Rusia mund ta përdorë Kosovën si precedent për aneksimet e saj, si dhe nga marrëdhëniet me Serbinë dhe çështja e municionit. Gjithsesi, ai u shpreh skeptik ndaj këtyre argumenteve dhe la të kuptohet se çështja mund të rishqyrtohet pas luftës.
Përditësime
Debati për qëndrimin e Volodymyr Zelensky ka përfshirë edhe politikanët shqiptarë. Ish-kryeministri Pandeli Majko deklaroi se miqësia mes popujve tejkalon protokollet diplomatike, duke nënvizuar pjesëmarrjen e vullnetarëve shqiptarë në krah të ushtrisë ukrainase. Nga ana tjetër, Sali Berisha, në emër të Partisë Demokratike, e cilësoi deklaratën e presidentit ukrainas si të papranueshme dhe në kundërshtim me Planin e Ahtisarit. Berisha kritikoi ashpër edhe idetë për anëtarësim të pjesshëm në Bashkimin Evropian, duke i konsideruar ato propozime qesharake.
Kreu i grupit parlamentar të Partisë Demokratike, Gazment Bardhi, dënoi deklaratën e presidentit Volodymyr Zelensky, duke e cilësuar si nxitje për presidentin serb Aleksandar Vuçiç dhe në dëm të interesave të Kosovës. Njëkohësisht, juristi Kreshnik Spahiu akuzoi liderin ukrainas për mungesë serioziteti, duke vlerësuar se qëndrimi i tij po shërben si mjet elektoral për Vuçiçin përpara zgjedhjeve në Serbi. Nga ana tjetër, Oleksandr Merezhko, kryetar i Komisionit për Politikë të Jashtme në parlamentin ukrainas, sqaroi se vendimi për njohjen e Kosovës mbetet prerogativë ekskluzive e presidentit Zelensky, ndërsa vetë ai rikonfirmoi skepticizmin ndaj argumenteve që kundërshtojnë njohjen.
Partia Demokratike e Shqipërisë zyrtarizoi qëndrimin se deklarata e presidentit Volodymyr Zelensky në Beograd bie ndesh me vendimet e Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë për pavarësinë e Kosovës. Gazment Bardhi e cilësoi këtë qëndrim si një lëvizje që nxit destabilizimin e rajonit në favor të Vladimir Putinit. Analisti Kreshnik Spahiu e karakterizoi Zelenskyn si një lider në panik që i nënshtrohet interesave personale përballë së drejtës ndërkombëtare. Ndërkohë, deputeti Oleksiy Goncharenko konfirmoi se opozita ukrainase distancohet nga ky qëndrim, duke e cilësuar atë si një gabim diplomatik të pafalshëm.
Ish-kryeministri Sali Berisha reagoi sot ndaj qëndrimit të presidentit Volodymyr Zelensky, duke e cilësuar atë si fatkeq dhe në kundërshtim të drejtpërdrejtë me Planin Ahtisaari dhe vendimet e NATO-s. Pavarësisht kësaj përplasjeje, Berisha rikonfirmoi se Shqipëria duhet të vijojë mbështetjen e palëkundur ndaj Ukrainës kundër agresionit rus. Njëkohësisht, ai hodhi poshtë propozimet e presidentit serb Aleksandër Vuçiç për nismat e anëtarësimit të kufizuar në Bashkimin Evropian, duke i etiketuar ato si qesharake dhe të papranueshme.
Analisti politik Melazim Koci ka kritikuar ashpër qëndrimet e presidentit Volodymyr Zelensky, duke e cilësuar atë si 'zëdhënës të Beogradit'. Sipas Kocit, ky qëndrim përbën një gafë diplomatike që bie ndesh me linjat e politikës së jashtme të SHBA-së, BE-së dhe vendimeve të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND).
Oleksandr Merezhko, kryetari i Komisionit për Politikë të Jashtme në parlamentin ukrainas, sqaroi se kompetenca për njohjen e Kosovës i përket ekskluzivisht presidentit Volodymyr Zelensky. Ai konfirmoi se brenda legjislativit ukrainas ekzistojnë qëndrime të ndryshme lidhur me këtë çështje. Merezhko ripohoi skeptiçizmin e tij personal ndaj argumenteve për mosnjohje dhe parashikoi se debati diplomatik mund të rihapet pas përfundimit të luftës.
Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha, zyrtarizoi sot qëndrimin e partisë, duke e cilësuar deklaratën e Presidentit Volodymyr Zelensky në Beograd si të papranueshme dhe jashtë kontekstit historik. Në një deklaratë për mediat, Berisha akuzoi Kryeministrin Edi Rama dhe Presidentin serb Aleksandar Vuçiç për mbështetjen e një nisme për anëtarësim të kufizuar në Bashkimin Evropian, duke theksuar mungesën e konsultimeve institucionale për këtë proces.
Kievi dhe Beogradi kanë zyrtarizuar marrëveshje të reja për tregti të lirë dhe bashkëpunim strategjik në sektorët e energjisë dhe infrastrukturës. Përfaqësuesit e të dyja vendeve kanë nisur gjithashtu diskutimet konkrete mbi rolin potencial të Serbisë në procesin e ardhshëm të rindërtimit të Ukrainës pas përfundimit të luftës.
Ish-ministri i Shëndetësisë, Rifat Latifi, i ka drejtuar një letër zyrtare Presidentit të Ukrainës, Volodymyr Zelensky, përmes së cilës ka shprehur kritika ndaj qëndrimit të tij karshi Kosovës. Njëkohësisht, deputeti ukrainas Oleksiy Goncharenko ka sqaruar se hezitimi i Kievit për njohjen e Kosovës ndërlidhet drejtpërdrejt me furnizimet ushtarake nga Serbia. Goncharenko bëri të ditur se Ukraina është duke ndjekur raportimet për shitjen e predhave të artilerisë dhe raketave nga Beogradi, të cilat janë dërguar në vijën e frontit që nga viti 2023.
Ish-ministri Rifat Latifi kritikoi ashpër afrimin e presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky me homologun serb Aleksandar Vuçiq, duke e cilësuar këtë qasje si një rrugë të gabuar. Në letrën e tij, Latifi tërhoqi vërejtjen se Ukraina po përdor argumente të ngjashme me ato të Rusisë kundër Kosovës. Nga ana tjetër, analisti Agon Maliqi vlerësoi se Ukraina po kontribuon indirekt në sigurinë e rajonit duke dobësuar ndikimin rus. Maliqi u bëri thirrje akterëve politikë të shmangin reagimet histerike dhe t'i qasen qëndrimit diplomatik të Kievit me maturi.
Komentatorë dhe autorë rusë kanë akuzuar lidershipin serb për tradhti pas qëndrimit të mbajtur ndaj Ukrainës. Një pjesë e autorëve radikalë në platformën Telegram kanë propozuar njohjen e pavarësisë së Kosovës nga Rusia si kundërpërgjigje ndaj deklaratave të presidentit serb Aleksandar Vuçiq për integritetin territorial të Ukrainës. Nga ana tjetër, komentatori rus Maksim Yusin i ka cilësuar reagimet e tilla si emocionale dhe si pasqyrim të standardeve të dyfishta në politikën ruse.
Piro Ahmetaj, ekspert i sigurisë, vlerësoi se deklarata e presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky nuk ka peshë gjeopolitike për Kosovën, duke e cilësuar atë si disproporcionale dhe komike. Ahmetaj nënvizoi se nuk ekziston asnjë ngjashmëri ligjore midis rastit të Krimesë dhe shpalljes së pavarësisë së Kosovës, një fakt i konfirmuar tashmë nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë.
Analistët dhe figura publike po shtojnë presionin mbi qeverinë shqiptare pas zhvillimeve të fundit. Analisti Lorenc Vangjeli e cilësoi reagimin zyrtar të Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme të Shqipërisë si 'anemik' dhe 'servil' ndaj dinamikave rajonale. Paralelisht, opinionbërësit po vënë në pikëpyetje strategjinë e Ukrainës, e cila në përpjekje për të ruajtur lidhjet me Serbinë, po perceptohet si mosmirënjohëse ndaj solidaritetit të vazhdueshëm që Shqipëria ka shfaqur ndaj çështjes ukrainase.
Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, konfirmoi personalisht në Beograd se politika e vendit të tij për mosnjohjen e Kosovës mbetet e pandryshuar. Gjatë takimit, Zelensky iu përgjigj drejtpërdrejt pyetjes mbi mbështetjen e Ukrainës për Serbinë në këtë çështje, duke shuar spekulimet për ndonjë ndryshim të menjëhershëm të qasjes së Kievi-t.
Deputeti ukrainas Oleksii Goncharenko e cilësoi vizitën e Presidentit Volodymyr Zelensky në Beograd si një 'katastrofë' për marrëdhëniet mes Ukrainës dhe Kosovës. Ai theksoi se deklaratat e bëra nga kreu i shtetit nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimin e gjithë popullit ukrainas lidhur me njohjen e pavarësisë së Kosovës.