Konflikti i Gjirit ka nxjerrë në pah rolin vendimtar të dronëve në luftën moderne. Më shumë se katër vite pas pushtimit të Ukrainës, ekziston një hendek i madh midis kërkesës dhe ofertës për sistemet me kosto të ulët. Gjigantët amerikanë dhe europianë nuk i prodhojnë ato, pasi synojnë platforma me fitime më të larta, si avionë pa pilot ose anije autonome.
Tregu i armatimeve autonome në ajër, tokë dhe det parashikohet të kalojë nga mbi 47 miliardë dollarë vitin e kaluar në 98 miliardë dollarë deri në vitin 2033, falë shtysës së administratës Trump. Në dronët ajrorë dallohet ndarja midis "Brezit të Vjetër" dhe "Brezit të Ri".
Brezi i Vjetër: Dronët e mëdhenj dhe të shtrenjtë
Që nga viti 2001, dominojnë modelet si Predator (Grabitqari) dhe Reaper (Korrësi) të General Atomics, me 3,2 miliardë dollarë të ardhura në 2025. Izraelitët ofrojnë Hermes të Elbit dhe Heron të IAI. Turqia konkurron me Baykar të Selçuk Bayraktar, që ka eksportuar TB2 në 36 vende.
Këto kushtojnë rreth 30 milionë euro për një Reaper, një e tretë për TB2 ose Heron, plus sistemet satelitore. Në luftëra të gjera, si ofensiva mbi Iranin, tregojnë kufizime: të ngadaltë dhe të zbulueshme nga radarët, me më shumë se 20 humbje nga amerikanët dhe po aq nga izraelitët.
Brezi i Ri: Dronët e lirë nga Ukraina
Ky brez lindi në Ukrainë me dronë-kamikazë dhe mini-bomba fluturuese. Janë të lira, inteligjente dhe efektive në luftëra të intensitetit të lartë, duke sfiduar modelet tradicionale.