Evropa vazhdon të mbështetet te armatimet amerikane për riarmatosjen e saj, një tendencë e theksuar edhe gjatë samitit të fundit të NATO-s në Ankara. Megjithatë, industria e mbrojtjes ka filluar hapat për të transferuar prodhimin dhe mirëmbajtjen e sistemeve kyçe në territorin evropian, duke synuar autonomi më të madhe në afat të gjatë.
Një hap konkret është marrëveshja mes Lockheed Martin dhe Rheinmetall, të cilat kanë nënshkruar një deklaratë mirëkuptimi për bashkëprodhimin e raketave ATACMS në Gjermani. Synimi i këtij bashkëpunimi është rritja e rezervave pa cënuar interesat e industrisë amerikane.
Zhvillimi i sistemeve evropiane të mbrojtjes ajrore
Varësia e vendeve anëtare të NATO-s nga sistemi amerikan Patriot ka nxitur Evropën të zhvillojë alternativat e saj për të garantuar mbrojtjen e hapësirës ajrore:
- SAMP/T NG: Ky sistem franko-italian, i projektuar për mbrojtjen në lartësi të mëdha dhe interceptimin e raketave balistike, pritet të dorëzohet në njësitë e para në vitin 2027.
- IRIS-T SLX: Pas suksesit të versionit aktual në Ukrainë, kompania gjermane Diehl po punon për këtë model të avancuar. Ai pritet të hyjë në shërbim në vitin 2029, me një rreze veprimi prej rreth 80 kilometrash dhe aftësi për të operuar në lartësi deri në 30 kilometra.
Ndonëse në afat të shkurtër zëvendësimi i sistemeve Patriot mbetet i pamundur, këto zhvillime shënojnë një ndryshim strategjik në qasjen e sigurisë kolektive evropiane.
Përditësime
Analistët e mbrojtjes po rishikojnë strategjinë për autonominë ushtarake të Evropës, duke theksuar se ndërtimi i një mburoje të plotë kërkon integrimin e aftësive sulmuese me ato mbrojtëse. Zhvillimet kryesore përfshijnë:
- Ukraina përdor versionin bazë të sistemit IRIS-T, me rreze veprimi 40 km dhe lartësi operacionale deri në 20 km.
- Ekspertët konstatojnë një varësi të vazhdueshme teknologjike nga Shtetet e Bashkuara, veçanërisht për raketat Tomahawk, rrjetin satelitor Starlink dhe avionët luftarakë F-35.