Gazeta sllovene Delo ka botuar një artikull të detajuar mbi zhvillimet politike dhe protestat masive në Shqipëri, duke analizuar hendekun midis imazhit të vendit si kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian dhe realitetit të brendshëm. Artikulli, i titulluar "Revolucioni Flamingo po hedh poshtë imazhin e përparimit të një vendi pro-evropian", vë në qendër të vëmendjes opinionet e analistit Fatos Lubonja.
Kritikat mbi sistemin ekonomik dhe politik
Sipas Lubonjës, protestat e njohura si "Revolucioni i Flamingove" janë pasojë e një sistemi "grabitqar" ekonomik dhe politik, i cili për gati 35 vite ka privuar qytetarët nga vendimmarrja dhe pronat e tyre. Gazeta citon të dhënat e Eurostat-it për vitin 2024, sipas të cilave sektori i ndërtimit në Shqipëri përbën 13.8% të vlerës bruto të shtuar, shifër kjo më shumë se dyfishi i mesatares evropiane prej 5.5%. Ky bum ndërtimi, sipas analistit, është i lidhur ngushtë me pastrimin e parave të krimit dhe shfrytëzimin e burimeve publike.
Roli i mbështetjes ndërkombëtare
Fatos Lubonja e përshkruan pushtetin e kryeministrit Edi Rama si një strukturë të mbështetur në katër shtylla kryesore:
• Fuqia dhe paratë e oligarkëve;
• Krimi i organizuar;
• Kontrolli mbi mediat kryesore;
• Mbështetja nga institucionet e BE-së dhe udhëheqës perëndimorë.
Sipas tij, mbështetja e shprehur nga zyrtarë si Marta Kos apo Emmanuel Macron është paradoksale në sytë e protestuesve. Lubonja argumenton se qasja e Perëndimit dominohet nga një "mendësi neo-koloniale", ku interesat gjeostrategjike dhe stabiliteti rajonal mbivendosen mbi vlerat demokratike. Në intervistë, ai thekson se hendeku midis rrugës së Shqipërisë drejt BE-së në letër dhe realitetit është zgjeruar. Protestuesit kërkojnë një "Shqipëri të Re" dhe distancohen nga politikat që, sipas tyre, lejojnë betonizimin e territoreve publike, përfshirë rastin e investimit në ishullin e Sazanit.