Gjyqi në Gjermani për shpërthimet që nxorën jashtë funksionit gazsjellësit Nord Stream nis më 14 tetor. Prokurorët gjermanë kanë identifikuar shtatë të dyshuar ukrainas, por vetëm njëri, Serhii Kuznetsov, do të dalë para gjykatës. Ai dyshohet për bashkëpunim në kryerjen e një krimi lufte dhe thotë se është i pafajshëm.
Sipas përmbledhjes së aktakuzës, Kuznetsov dhe pjesëtarë të tjerë të personelit ushtarak hartuan planin në fund të shkurtit të vitit 2022, në emër të autoriteteve shtetërore në Ukrainë. Prokurorët thonë se synimi ishte ndërprerja e përhershme e furnizimit me gaz përmes gazsjellësve dhe pengimi i Rusisë që të përdorte të ardhurat nga tregtia e gazit natyror për të financuar përpjekjet e saj luftarake. Prokurorët nuk kanë bërë publike të gjitha hollësitë e komplotit të pretenduar.
Kievi e ka mohuar përfshirjen në sulm. Sipas hetuesve gjermanë, një grup zhytësish ukrainas mori me qira një jaht dhe vendosi eksplozivë në shtratin e detit; Kuznetsov, ish-ushtarak, përshkruhet si organizatori kryesor. Shpërthimet dhe rrjedhjet e gazit ndodhën në shtator të vitit 2022 dhe nxorën gazsjellësit jashtë funksionit. Fillimisht, qeveritë perëndimore akuzuan Rusinë për shpërthimet.
Shumica e Nord Stream-it është në pronësi të Gazprom-it, kompanisë ruse të kontrolluar nga shteti, ndërsa gazsjellësi u financua pjesërisht nga kompani të mëdha evropiane të energjisë. Ai u ndërtua për të dërguar gazin rus drejtpërdrejt në Gjermani, duke anashkaluar vende tranziti si Ukraina dhe Polonia.
Sipas ARD-së, Sueddeutsche Zeitung dhe Die Zeit, aktakuza e plotë përfshin edhe një bisedë telefonike të Kuznetsovit me bashkëshorten e tij në Kiev, gjatë paraburgimit në Itali. Mediat raportuan se hetuesit po e përgjonin dhe se ai kishte thënë se një avokat e këshillonte ta quante veprimin “operacion zyrtar ushtarak”. Në bisedë përmendej edhe se komandanti duhej të deklaronte se nuk bëhej fjalë thjesht për “dy ushtarakë të çmendur”.
Avokati italian i Kuznetsovit, Nicola Canestrini, e minimizoi rëndësinë e kësaj prove, duke thënë se nuk kishte “asnjë provë vendimtare”. Avokati gjerman, Jes Meyer-Lohkamp, tha se prokurorët nuk kishin paraqitur prova të drejtpërdrejta dhe përfundimtare për përfshirjen e klientit të tij. Roman Chervinskiy, i identifikuar nga mediat gjermane si komandanti i Kuznetsovit, tha në korrik se Gjermania nuk kishte prova për pjesëmarrjen e tij në operacion.
Një tjetër i dyshuar, Vladimir Z., ndodhet në paraburgim në Kroaci dhe kundërshton ekstradimin. Ai ishte ndaluar më parë në Poloni, por u lirua pas një vendimi gjyqësor që trajtonte mundësinë se Ukraina ishte përgjegjëse për sulmin ndaj Nord Stream-it si veprim “të drejtë”. Avokatët e tij polakë e identifikuan si Volodymyr Zhuravlyov, zhytës profesionist që punonte në Kroaci si këshilltar për një film të Hollivudit rreth gazsjellësit.
Gjatë gjyqit, prokuroria pritet të paraqesë prova për ekzistencën dhe shtrirjen e komplotit. Stefan Meister, specialist për Rusinë dhe Evropën Lindore në Këshillin Gjerman për Marrëdhëniet me Jashtë, tha se mbetet e paqartë sa nga plani erdhi nga nivelet e larta politike ukrainase dhe sa u përgatit nga persona brenda shërbimit të inteligjencës. Ai shtoi se nuk ka prova se presidenti Volodymyr Zelenskyy ose administrata presidenciale ishin të përfshirë.