Gjykata Kushtetuese e Kosovës ka publikuar më 25 mars 2026 aktgjykimin për kërkesat e bashkuara KO72/26, të parashtruar nga kryeministri Albin Kurti në emër të Qeverisë, dhe KO74/26, nga deputetja Arbërie Nagavci me 30 deputetë të tjerë.
Gjykata ka konstatuar se dekreti nr. 24/2026 i datës 6 mars 2026 të presidentes Vjosa Osmani për shpërndarjen e Kuvendit nuk prodhon efekt juridik. Vendimi hyn në fuqi menjëherë dhe shfuqizon masën e përkohshme të 9 marsit 2026. Deputetët e Kuvendit kanë 34 ditë për të zhvilluar dhe përfunduar procedurën e zgjedhjes së presidentit të ri.
Konteksti i ngjarjes
Kuvendi u konstituua më 11 shkurt 2026. Seanca e 5 marsit për zgjedhjen e presidentit dështoi për mungesë kuorumi, pasi opozita e braktisi. Pas kësaj, presidentja Osmani lëshoi dekretin për shpërndarjen e Kuvendit. Gjykata vlerësoi se Kuvendi nuk kishte konsumuar afatin e plotë prej 60 ditësh të parashikuar në nenin 82 të Kushtetutës për shkak të konstituimit të vonuar.
Gjykata ritheksoi se zgjedhja e presidentit duhet të përfundojë jo më vonë se 30 ditë para skadimit të mandatit aktual, por në këtë rast dha afatin shtesë prej 34 ditësh për të vazhduar procedurën.
Pasojat
Nëse Kuvendi dështon të zgjedhë presidentin brenda 34 ditëve, shpërndahet automatikisht sipas nenit 82 të Kushtetutës. Atëherë, zgjedhjet e parakohshme parlamentare mbahen brenda 45 ditësh, siç përcaktohet në nenet 66 dhe 86. Vendimi aplikohet në këtë rast specifik dhe rithekson rregullat për të ardhmen.
Përditësime
Presidenca mirëpriti vendimin e Gjykatës Kushtetuese, e cila konfirmoi mungesën e shkeljes kushtetuese, duke cituar paragrafët 153, 155, 190 dhe 191 të aktgjykimit. Presidenca e quajti dekretin formalizim të situatës dhe e thirri Kuvendin për seancë nesër.
Reagime politike:
- Egnesa Vitia, këshilltare e Osmanit, interpretoi vendimin në përputhje me Presidencën.
- Ilir Kërçeli (LVV) dha interpretimin e tij.
- Shkëmb Manaj (LDK) komentoi vendimin.
Zhvillime pas vendimit:
- PDK mblodhi kryesinë dhe deputetët.
- LDK paralajmëroi zgjedhje nëse mungon marrëveshja.
- LVV e quajti dekretin antikushtetues.
Lum Abdixhiku i LDK-së e vlerësoi vendimin si qartësues, duke e vendosur përgjegjësinë te shumica parlamentare. LDK shprehu gatishmërinë për marrëveshje.
Arbëria Nagavci e quajti dekretin e Osmanit antikushtetues dhe thirri për angazhim të menjëhershëm për të shmangur zgjedhje të panevojshme.
Shpërndarja e mandateve duhet të përfundojë deri më 28 prill 2026.
Zgjedhjet e parakohshme janë të mundshme më 31 maj ose 7 qershor 2026.
Presidentja Osmani ende nuk ka reaguar personalisht.
Vlora Çitaku e PDK-së konfirmoi për RTK-në mbledhjen e kryesisë dhe të deputetëve nesër në orën 14:00.
Presidenca i cilësoi pretendimet politike si keqinterpretim dhe politizim. Ajo sqaroi se zgjedhjet lindin nga dështimi i Kuvendit, jo nga dekreti presidencial, duke cituar paragrafët 153, 155 dhe 190 të Kushtetutës.
Arbërie Nagavci deklaroi: «Dekreti është antikushtetues, pa inatë personale». Ajo bëri thirrje për angazhim të menjëhershëm.
Bedri Hamza, kryetar i PDK-së, konfirmoi se nuk ka pranuar ftesën e kryeministrit Albin Kurti për takim.
- PDK mban sot mbledhje të Kryesisë dhe Grupit Parlamentar, pastaj të Këshillit Drejtues, për të diskutuar qëndrimin.
- Hamza refuzon të flasë për gatishmërinë për kompromis para diskutimeve të brendshme.
Kadri Kryeziu, ish-gjyqtar i Gjykatës Kushtetuese, theksoi se vendimi është përfundimtar dhe i detyrueshëm për institucionet, ndonëse debatet publike mund të vazhdojnë.
Enver Hasani, ish-kryetari i Gjykatës Kushtetuese, deklaroi se aktgjykimi tregon hezitim në dispozitiv për shkak të presionit politik nga presidentja dhe qeveria. Ai e cilësoi dekretin e Osmanit antikushtetues në tërësinë e tij dhe përmendi sulmet ndaj gjyqtarëve.
Opinionisti Gani Mehmeti përshëndet vendimin e Gjykatës Kushtetuese si të drejtë dhe të pritur. E sheh si mundësi për zgjedhjen e presidentit pa zgjedhje të parakohshme. 34 ditët tregojnë paaftësinë e Kuvendit nëse dështon.
Melos Kolshi i IKD sqaron afatet kushtetuese për konstituimin e Kuvendit dhe konfirmon mandatin e lirë të deputetit, pa detyrim për të votuar.
Avokati Arbër Jashari e quan vendimin më shumë zgjidhje politike sesa juridike, pa fitues ose humbës të qartë. Gjykata ka marrë parasysh realitetin politik.