Qeveria e re e Hungarisë i ka kërkuar parlamentit t’i japë fuqi ligjore marrëveshjes së bashkëpunimit në fushën e energjisë bërthamore me Shtetet e Bashkuara, të nënshkruar në shkurt gjatë qeverisjes së ish-kryeministrit Viktor Orbán. Nisma tregon se kryeministri i ri, Péter Magyar, synon ta vijojë zbatimin e marrëveshjes, pavarësisht ndryshimit të qeverisë dhe mbështetjes që administrata amerikane i kishte dhënë Orbánit përpara zgjedhjeve parlamentare të prillit.
Sipas projektligjit, marrëveshja për bashkëpunimin në energjinë bërthamore civile do të bëhet ligjërisht e detyrueshme. Ajo përfshin bashkëpunimin për teknologjitë e reja bërthamore dhe nxit Hungarinë të përdorë teknologjinë dhe kompanitë amerikane si furnizues kryesorë për projektet e ardhshme. Parlamenti pritet ta miratojë projektligjin, pasi qeveria e Magyarit ka shumicën prej dy të tretash.
Marrëveshja u nënshkrua më 16 shkurt, gjatë vizitës në Budapest të sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, i cili u takua me Orbánin. Dy muaj më vonë, Orbáni humbi pushtetin pas 16 vitesh në krye të qeverisë. Marrëveshja parashikon bashkëpunim në energjinë bërthamore civile, përfshirë mundësinë e përdorimit të reaktorëve të vegjël modularë (SMR). Këta reaktorë janë më të vegjël se ata të centraleve tradicionale dhe synojnë të ofrojnë një alternativë për prodhimin e energjisë elektrike.
Qeveria hungareze paraqiti projektligjin ndërsa ministrja e Jashtme, Anita Orbán, mbërriti në Uashington për t’u takuar me Rubion. Sipas Java News dhe Bota Sot, ajo do të nënshkruante memorandume mirëkuptimi për energjinë dhe bashkëpunimin në zbatimin e ligjit. Ky detaj nuk përmendet në raportimin e ATSH-së.
Vitin e kaluar, Hungaria lidhi partneritet me kompaninë polake Synthos Green Energy, e cila zotëron të drejtat për teknologjinë e reaktorëve të vegjël të zhvilluar nga GE Vernova Hitachi në Evropën Qendrore. Në nëntor 2025, vendi nënshkroi gjithashtu marrëveshje për blerjen e karburantit bërthamor amerikan dhe përdorimin e teknologjisë amerikane për ruajtjen e karburantit të përdorur në një central bërthamor të ndërtuar nga Rusia. Këto marrëveshje synojnë të zgjerojnë alternativat e furnizimit me teknologji dhe karburant bërthamor, duke ulur varësinë nga furnizuesit rusë.
E ardhmja e centralit të Paksit
Qeveria e Magyarit po shqyrton projektin për zgjerimin e centralit bërthamor të Paksit, i ndërtuar me teknologji ruse. Autoritetet hungareze kanë nisur të shqyrtojnë furnizues alternativë ndaj kompanisë shtetërore ruse Rosatom, e kontraktuar për zgjerimin e centralit. Vendimi përfundimtar për të ardhmen e projektit pritet në fund të vitit 2026 ose në fillim të vitit 2027.
Vijimi i marrëveshjes me SHBA-në nuk do të thotë se Hungaria ka vendosur të heqë dorë nga bashkëpunimi bërthamor me Rusinë. Qeveria po shqyrton veçmas të ardhmen e zgjerimit të Paksit dhe mundësinë e përdorimit të furnizuesve të tjerë.