Autoritetet hungareze kanë filluar një procedurë penale në lidhje me dyshimet për shpërdorim detyre dhe menaxhim të pandërgjegjshëm financiar në bankën shtetërore Eximbank. Hetimi, i cili është fokusuar në katër raste të ndryshme, u iniciua pas kallëzimeve të bëra në korrik nga Ministria e Ekonomisë, të cilat u bazuan në gjetjet e një auditimi të brendshëm.
Më 31 gusht, hetuesit nga Byroja Kombëtare për Hetime sekuestruan mijëra faqe dokumentacion për të verifikuar nëse procedurat ligjore janë respektuar. Kryeministri aktual i Hungarisë, Peter Magyar, ka deklaruar se këto fonde ishin destinuar për mbështetjen e kompanive hungareze, por dyshohet se janë ridrejtuar për të ndihmuar aleatë politikë dhe për të përfituar kompani të afërta me ish-administratën e Viktor Orbanit. Ai gjithashtu theksoi se kushtet e kredisë prej 1 miliard eurosh për Maqedoninë e Veriut, me një normë interesi prej 3,25 për qind, ishin shumë të favorshme krahasuar me praktikat e zakonshme të bankës.
Rastet e tjera nën hetim
Përveç kredisë për Maqedoninë e Veriut, hetimi përfshin edhe tri marrëveshje të tjera të mëdha të financuara nga Eximbank:
- Një financim prej rreth 161 milionë euro për hotelin “Sofitel” dhe një kompani të lidhur me bizneset e Istvan Tiborcz, dhëndrit të Viktor Orbanit.
- Një garanci financiare prej 126 miliardë forintash (rreth 344-398 milionë euro) për një projekt autostrade në Zambi dhe Republikën Demokratike të Kongos, projekt i lidhur me kompaninë “Duna Aszfalt”.
- Një kredi prej 176 miliardë forintash (rreth 480 milionë euro) për riparimin e automjeteve dhe financimin e hekurudhave shtetërore të Egjiptit.
Eximbank, e cila ka kaluar nën juridiksionin e Ministrisë së Ekonomisë pas qershorit të vitit 2022, deri tani nuk ka dhënë asnjë koment publik për zhvillimet e fundit. Hetimi është në fazën fillestare dhe nuk janë ngritur ende akuza konkrete ndaj personave të veçantë.
Përditësime
Policia hungareze konfirmoi se sekuestroi dokumentacionin zyrtar nga ambientet e Ministrisë së Ekonomisë gjatë së hënës. Hetimet po zgjerohen përtej shpërdorimit të detyrës, duke u fokusuar specifikisht mbi dyshimet për menaxhim neglizhent. Ky veprim vjen pas një ankese zyrtare të dorëzuar nga Ministria e Ekonomisë në korrik, e cila pasoi një auditim të brendshëm në Eximbank.
Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Hristijan Mickoski, hodhi poshtë pretendimet për parregullsi lidhur me kredinë hungareze. Mickoski deklaroi se nuk ndjen shqetësim nga hetimi i autoriteteve hungareze, duke e cilësuar marrëveshjen si pjesë të një partneriteti strategjik. Ai theksoi se fondet janë shpenzuar në mënyrë transparente dhe adresoi përgjegjësinë për nivelin e borxhit publik te qeveria e kaluar.
Opozita maqedonase, LSDM, ngriti dyshime të reja mbi kredinë hungareze, duke pretenduar se fondet e marra kanë origjinë kineze. Njëkohësisht, burime politike lidhin intensifikimin e shqyrtimit të kredisë me ndryshimet e fundit në qeverisjen e Hungarisë, duke spekuluar mbi pasigurinë e shkaktuar nga lëvizjet politike në Budapest pas 16 vitesh pushtet të Viktor Orban.