Një incident i ndodhur më 14 shtator në ujërat ndërkombëtare pranë qytetit danez Gedser ka rritur tensionet mes Danimarkës dhe Rusisë. Një helikopter ushtarak danez i modelit AS-550 Fennec, i cili po kryente një mision rutinë fotografimi dhe mbikëqyrjeje ndaj një anijeje luftarake ruse, është vënë në shënjestër të dy raketave sinjalizuese (flakadanëve) të lëshuara nga fregata ruse. Sipas Komandës së Mbrojtjes së Danimarkës, njëra nga këto raketa ka kaluar në një distancë shumë të afërt me mjetin ajror, megjithatë nuk janë regjistruar dëme materiale apo viktima.
Krerët e lartë të shtetit danez kanë reaguar ashpër ndaj këtij veprimi. Kryeministrja Mette Frederiksen e cilësoi lëvizjen si "të pamatur" dhe një përpjekje të Moskës për të frikësuar dhe përçarë, duke shtuar se Danimarka nuk do të lëkundet. Nga ana e tij, Ministri i Jashtëm, Lars Løkke Rasmussen, e quajti incidentin "plotësisht të papranueshëm" dhe njoftoi thirrjen e ambasadorit rus në Kopenhagë për të dhënë shpjegime të detajuara mbi ngjarjen. Gjithashtu, Ministri i Mbrojtjes, Jeppe Bruus, theksoi se ky është një incident serioz që dëshmon gatishmërinë ruse për të ndërmarrë rreziqe.
Ekspertët, si Peter Viggo Jakobsen nga Kolegji Mbretëror Danez i Mbrojtjes, e vlerësojnë veprimin rus si një demonstrim force ose një paralajmërim ndaj pranisë daneze. Ky zhvillim pason shqetësime të tjera të shprehura nga autoritetet daneze, përfshirë deklaratën e datës 3 shtator nga kreu i kundërzbulimit danez (PET), Emil Gresholm, mbi plane të dyshuara të inteligjencës ruse për sabotazh ndaj industrisë së mbrojtjes së Danimarkës. Ngjarja po monitorohet me kujdes nga aleatët e NATO-s, në një kohë kur incidentet ajrore dhe detare në rajonin e Detit Baltik janë shtuar për shkak të situatës së tensionuar gjeopolitike.
Përditësime
Autoritetet daneze konfirmuan se anija ruse nuk vendosi asnjë kontakt radioje apo paralajmërim përpara lëshimit të raketave sinjalizuese më 14 shtator në ujërat ndërkombëtare pranë Gedserit. Kryeministrja daneze Mette Frederiksen e cilësoi incidentin si një përpjekje të qëllimshme për të frikësuar dhe përçarë aleatët. Nga ana tjetër, Moska ka hedhur poshtë akuzat, duke pretenduar se helikopteri danez kishte ndërmarrë manovra të rrezikshme në afërsi të anijeve të saj.
Hetimet e mëtejshme mbi incidentin e 14 shtatorit zbardhën detaje të reja mbi natyrën e provokimit rus. Ministria daneze e Mbrojtjes saktësoi se fregata ruse lëshoi dy raketa sinjalizuese (flares), të cilat kaluan vetëm pak metra larg helikopterit danez Fennec. Helikopteri ndodhej në një mision rutinë fotografik brenda hapësirës ajrore ndërkombëtare në momentin kur u shënjestrua nga mjetet piroteknike të anijes ruse.
Moska zyrtare njoftoi sot nisjen e një hetimi për incidentin e 14 shtatorit midis fregatës ruse dhe helikopterit danez Fennec. Ky zhvillim ndodh në një klimë të rënduar sigurie, pasi forcat e NATO-s raportuan rrëzimin e një droni mbi Lituani në të njëjtën ditë. Autoritetet ndërkombëtare po analizojnë lidhjen e mundshme mes këtyre ngjarjeve në hapësirën e Detit Baltik.
Autoritetet lituaneze konfirmuan se droni i rrëzuar kishte hyrë nga territori i Bjellorusisë dhe mbante një pajisje shpërthyese. Sipas hetimeve, droni qëndroi 30 minuta në hapësirën ajrore të Lituanisë përpara se të interceptohej nga forcat e NATO-s. Ndërkohë, Ministri danez i Mbrojtjes deklaroi se fregata ruse nuk kishte kryer asnjë kontakt radioje apo paralajmërim përpara incidentit të 14 shtatorit me helikopterin danez.
Kryeministrja daneze Mette Frederiksen dënoi zyrtarisht veprimin e fregatës ruse, duke e cilësuar provokim të papranueshëm. Zëdhënësja e NATO-s, Allison Hart, e përshkroi manovrën si një veprim të pamatur të forcave ruse. Incidenti ndodhi pranë Gedserit, në ishullin danez Falster, duke shtuar tensionet në rajonin e Detit Baltik.
Anija ruse qëlloi dy fishekzjarrë në drejtim të një helikopteri danez Fennec gjatë një operacioni fotografik, duke i kaluar shumë pranë mjetit fluturues. Ambasadori rus Vladimir Barbin hodhi poshtë akuzat duke deklaruar se pala daneze kreu manovra të rrezikshme, duke theksuar se probleme të tilla komunikimi janë raportuar edhe vitin e kaluar. Rusia pretendon se përgjegjësia për këto incidente i përket autoriteteve daneze.