Sipas raportit më të fundit rajonal të Bankës Botërore, investimet e huaja direkte në rajonin e Ballkanit Perëndimor po ndryshojnë strukturën e tyre, duke u bërë më intensive në kapital dhe më pak në punësim. Gjatë periudhës 2021–2025, krahasuar me vitet 2016–2020, kostoja e kapitalit për çdo vend pune të hapur është rritur në pjesën më të madhe të vendeve të rajonit.
Zhvillimet sipas vendeve
Analiza tregon ecuri të ndryshme midis shteteve të rajonit:
• Shqipëria: Shënoi rritjen më të theksuar të investimit për vend pune, me mbi 300%.
• Serbia: U rendit e dyta me një rritje prej rreth 190%.
• Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi: Regjistruan rritje më të moderuara, në intervalin 80–90%.
• Bosnjë-Hercegovina: Shpenzimi kapital mbeti pothuajse i pandryshuar.
• Kosova: Shënoi ngadalësim të investimeve për vend pune në periudhën 2021–2025.
Shkaqet dhe tendencat
Raporti vëren se madhësia e projekteve të investimeve është rritur në shumicën e vendeve ndërmjet viteve 2010 dhe 2025, përjashtuar Bosnjë-Hercegovinën dhe Malin e Zi. Në vlerë absolute, projektet më të mëdha janë evidentuar në Mal të Zi, e ndjekur nga Serbia.
Kjo prirje dëshmon një orientim të investitorëve drejt projekteve që kërkojnë shuma të mëdha për ndërtesa, pajisje, teknologji dhe infrastrukturë. Megjithëse rritja e shpenzimeve kapitale mund të lidhet me automatizimin dhe rritjen e produktivitetit, të dhënat aktuale nuk konfirmojnë nëse këto projekte janë më produktive apo nëse po ofrojnë vende pune më të kualifikuara për punonjësit në rajon.