Presidenti iranian Masoud Pezeshkian konfirmoi gjatë pjesëmarrjes në samitin e Organizatës së Bashkëpunimit të Shangait (SCO) në Bishkek të Kirgistanit se Teherani mbetet i hapur për një zgjidhje diplomatike të konfliktit me Shtetet e Bashkuara. Kushti i vendosur nga pala iraniane është kthimi i Uashingtonit te detyrimet e memorandumit të përkohshëm të nënshkruar në qershor.
Tensionet ushtarake dhe diplomatike
Konflikti mes dy vendeve u përshkallëzua pas një periudhe qetësie gjatë gushtit. Të dielën, ushtria amerikane kreu sulme ndaj objektivave në ishullin Larak në Ngushticën e Hormuzit. Si kundërpërgjigje, Irani sulmoi bazat amerikane. Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se këto veprime nuk nënkuptojnë një rikthim në luftë me përmasa të plota, ndonëse mbetet në fuqi strategjia e presionit ekonomik ndaj Teheranit.
Pozicioni i aktorëve ndërkombëtarë
Në margjinat e samitit, presidenti rus Vladimir Putin vlerësoi se armëpushimi i qershorit ishte i paqëndrueshëm, duke siguruar Teheranin për mbështetjen e Moskës. Nga ana e tij, Pezeshkian zhvilloi takime me liderë rajonalë, përfshirë kryeministrin indian Narendra Modi, ku theksoi se konflikti i zgjatur nuk është në interesin e rajonit.
Marrëveshja e qershorit, e cila dështoi shpejt, parashikonte:
• Ndërprerjen e armiqësive.
• Zhbllokimin e Ngushticës së Hormuzit.
• Heqjen e bllokadës detare dhe lehtësimin e sanksioneve ekonomike.
• Lejimin e eksporteve iraniane të naftës.
Aktualisht, pavarësisht retorikës së ashpër, zyrtarët iranianë, përfshirë ministrin e Jashtëm Abbas Araghchi, mbajnë dyer të hapura për procese të reja negociuese, nëse garantohet respektimi i angazhimeve nga pala amerikane.
Përditësime
Qeveria iraniane zyrtarizoi marrëveshjen e qershorit si Memorandumin e Mirëkuptimit të Islamabadit, të finalizuar pas 40 ditësh luftime dhe tre muajsh negociatash të ndërmjetësuara nga Pakistani dhe Katari. Në samitin e Organizatës së Bashkëpunimit të Shangait, Presidenti Masoud Pezeshkian propozoi krijimin e një banke të përbashkët, një bashkimi për sigurimin e eksporteve dhe një konsorciumi energjetik për të forcuar bashkëpunimin rajonal. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme, Esmaeil Baqaei, mohoi zhvillimin e negociatave të reja me IAEA-n, duke sqaruar se objekti Kuh-e Kolang nuk kryen aktivitete bërthamore, në përputhje me vlerësimet e agjencisë.