Italia dhe Spanja ranë dakord më 22 tetor të mos zgjasin kontrollet e përkohshme kufitare, të vendosura gati tre muaj më parë pas tensioneve për mbërritjet masive të migrantëve në Ceuta, enklavën spanjolle në Afrikën e Veriut. Marrëveshjen e arritën ministrat e Brendshëm Matteo Piantedosi dhe Fernando Grande-Marlaska gjatë një bisede telefonike, njoftoi Ministria e Brendshme italiane.
Telefonata pasoi takimin e kryeministres italiane Giorgia Meloni me kryeministrin spanjoll Pedro Sanchez, në margjinat e një takimi të Këshillit Evropian. Sipas deklaratës së ministrisë, pezullimet e rregullave të Shengenit në të dyja vendet nuk do të zgjaten. Vendimi u mor pas një vlerësimi të situatës dhe do të shoqërohet me shkëmbim më të madh informacioni për sigurinë në zonën Shengen.
Burimet ndryshojnë për datën kur Italia vendosi kontrollet. Anadolu Agency dhe Euronews Albania raportojnë se ato nisën më 1 gusht, pasi rreth 72 mijë persona kaluan në mënyrë të parregullt nga Maroku në Ceuta më 30 dhe 31 korrik, sipas vlerësimit të qeverisë qendrore spanjolle. Dukagjini, Gazeta Sinjali, Telegrafi, ATSH dhe Teve1 e datojnë pezullimin e marrëveshjeve të lëvizjes së lirë më 31 korrik. Këto burime thonë se Italia synonte të parandalonte vazhdimin drejt territorit të saj të udhëtimit të migrantëve që mbërrinin në Ceuta.
Sipas Anadolu Agency dhe Euronews Albania, Madridi u përgjigj më 8 gusht me kontrolle të rastësishme ndaj udhëtarëve që vinin nga Italia. Të dyja mediat përmendin presionin e migracionit përgjatë rrugës së Mesdheut Qendror dhe lëvizjet e mëtejshme të paautorizuara drejt vendeve të tjera të Shengenit. Burimet e tjera përshkruajnë përgjigjen e Spanjës si masa të ngjashme, pa dhënë datën ose këtë hollësi.
Qeveria spanjolle i cilësoi masat italiane si të padrejta. Dukagjini, Gazeta Sinjali, Telegrafi dhe ATSH raportojnë se Madridi i përshkroi ato edhe si në kundërshtim me interesat e Bashkimit Evropian dhe diskriminuese ndaj popullsisë së Spanjës. Anadolu Agency dhe Euronews Albania përmendin vlerësimin “të padrejtë” dhe statusin e veçantë të Ceutës sipas sistemit Shengen.
Zona Shengen mundëson udhëtimin mes vendeve pjesëmarrëse pa kontrolle të rregullta kufitare, por qeveritë mund t’i rivendosin përkohësisht kontrollet në përgjigje të kërcënimeve serioze të sigurisë.