Një problem teknik në sistemin e përpunimit të të dhënave të NATS, operatorit britanik të kontrollit të trafikut ajror, shkaktoi ndërprerje të gjera në aeroportet kryesore të vendit. Ndër nyjet ajrore më të prekura u raportuan Heathrow, Gatwick, Stansted, Manchester dhe Birmingham. Ndonëse defekti teknik është zgjidhur, efektet zinxhir mbi avionët, ekuipazhet dhe oraret e pasagjerëve vijojnë të shkaktojnë anulime dhe vonesa të mëtejshme.
Lidhur me shifrat e fluturimeve, burimet ofrojnë të dhëna të ndryshme: ndërsa disa media raportojnë mbi 600 anulime, të dhënat nga Flightradar24 të cituara nga agjencitë si ATSH flasin për rreth 1 400 anulime të fluturimeve të martën, ndërsa burime të tjera përmendin rreth 1 300 anulime. Për ditën e mërkurë, raportohen 177 anulime shtesë, kryesisht në aeroportin e Heathrow.
Kjo situatë ka nxitur reagime nga kompanitë ajrore. Ryanair njoftoi se rreth 65 000 pasagjerë të saj u prekën nga ndërprerjet, ndërsa kërkoi dorëheqjen e drejtuesit ekzekutiv të NATS, Martin Rolfe. Nga ana tjetër, Wizz Air ka kërkuar reforma urgjente në sistem. Ministrja britanike e Transportit, Heidi Alexander, deklaroi se problemi është zgjidhur dhe pritet të zhvillojë një takim me kreun e NATS për të diskutuar pasojat dhe masat parandaluese.
Pasagjerëve u është kërkuar të kontaktojnë kompanitë ajrore dhe të verifikojnë statusin e fluturimeve të tyre përpara se të paraqiten në aeroportet përkatëse, pasi rikuperimi i plotë i rrjetit ajror pritet të marrë kohë.
Përditësime
Autoritetet zgjeruan hartën e ndikimit të defektit teknik, duke konfirmuar probleme operacionale edhe në aeroportet e Gatwick, Stansted dhe Manchester. Kjo krizë shënon ndërprerjen e dytë madhore në dy vjet për aeroportin Heathrow, duke ngritur shqetësime për qëndrueshmërinë e infrastrukturës ajrore në Mbretërinë e Bashkuar.
Numri i pasagjerëve të prekur nga kolapsi i sistemit ajror ka shkuar në të paktën 170 mijë, duke tejkaluar shifrat fillestare. Shërbimi Kombëtar i Trafikut Ajror (NATS) ka kërkuar falje zyrtare për ndërprerjen e shërbimit. Nga ky kaos janë prekur 7 fluturime në linjat mes Shqipërisë dhe Britanisë së Madhe, nga të cilat 3 janë anuluar dhe 4 kanë pësuar vonesa. Autoritetet aeroportuale paralajmërojnë vonesa të vazhdueshme për shkak të efektit zinxhir, pasi avionët dhe ekuipazhet ndodhen jashtë pozicioneve të planifikuara.
NATS përjashtoi zyrtarisht mundësinë e një sulmi kibernetik si shkak të defektit në sistemin ajror. Sekretarja e Transportit, Heidi Alexander, konfirmoi se dështimi teknologjik ndodhi në pajisjet e selisë së NATS në Swanwick. Bilanci i fluturimeve të anuluara u rrit në mbi 2,000, nga 1,300 të raportuara më parë.
Hetimet e fundit nxorën në dritë se shkaku i defektit në sistemin e NATS mund të ketë qenë futja e gabuar e një plani fluturimi ushtarak. Kjo dobësi teknike ngjason me incidentin e vitit 2023, duke ngritur pikëpyetje mbi efektivitetin e masave të marra. Ndërkohë, numri i pasagjerëve të prekur ka shkuar në 300 mijë, ndërsa ky incident shënon ndërprerjen e tretë madhore në trafikun ajror britanik brenda 3 viteve të fundit.
EasyJet i është bashkuar Ryanair dhe Wizz Air në kërkesën për dorëheqjen e drejtorit ekzekutiv të NATS, Martin Rolfe, pas kolapsit të fundit të trafikut ajror. Burime europiane konfirmojnë se incidenti i 8 shtatorit u shkaktua nga një ndërfaqe ushtarake që ndërveproi gabimisht me sistemin civil. Ekspertët e aviacionit vlerësojnë se infrastruktura e vjetër e NATS është bërë tepër komplekse dhe e vështirë për t'u menaxhuar në kohë reale.
Numri total i fluturimeve të anuluara ka shkuar në 2,093, sipas të dhënave zyrtare. Ditën e martë, anulimet prekën 30.1% të trafikut total ajror, një shifër disafish më e lartë se mesatarja normale prej 1-2% në Mbretërinë e Bashkuar. Media italiane Corriere Della Sera konfirmoi se shkaku teknik ishte ndërveprimi i pasaktë midis një ndërfaqeje ushtarake dhe sistemit civil të menaxhimit të trafikut.
Hetimi zyrtar konfirmoi se shkaku i defektit ishte regjistrimi i një fluturimi ushtarak me koordinata të gabuara në sistemin civil të NATS. Autoritetet pranuan se kjo dobësi teknike nuk ishte identifikuar gjatë analizës së incidenteve të ngjashme në vitin 2023. Ndërprerjet vijuan edhe të mërkurën, ku u anuluan 347 fluturime, që përbëjnë 5.91% të totalit. Numri i përgjithshëm i pasagjerëve të prekur nga kriza në trafikun ajror arriti në 315 mijë persona.
Autoritetet i dhanë një afat zyrtar prej një jave drejtorit ekzekutiv të NATS, Martin Rolfe, për të dorëzuar raportin e detajuar mbi shkaqet e defektit. NATS përjashtoi zyrtarisht mundësinë e një sulmi kibernetik dhe sqaroi se incidenti i këtij viti është i ndryshëm nga problemet e teknike të viteve 2023 dhe 2025. Bilanci i fluturimeve të anuluara ka shkuar në 2,100, ku 1,750 prej tyre u regjistruan vetëm ditën e martë.