Gara për ndikim teknologjik në fushën e Inteligjencës Artificiale (IA) ka vendosur Kazakistanin në një pozitë të vështirë diplomatike. Ky vend është i vetmi shtet që i është bashkuar si nismës amerikane Pax Silica, ashtu edhe Organizatës së Kinës për Bashkëpunim në Inteligjencën Artificiale (WAICO).
Një draft-letër e Departamentit amerikan të Shtetit, të cilën e ka parë agjencia Reuters, paralajmëron se vendet që anëtarësohen në korniza rivale të Kinës mund të përballen me përjashtim nga koalicioni i udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara. Dokumenti nënvizon se pjesëmarrja në Pax Silica kërkon një angazhim të mirëfilltë, duke theksuar se "të jesh pjesë e gjithçkaje do të thotë të mos jesh pjesë e asgjëje". Sidoqoftë, nuk ka asnjë njoftim zyrtar se Uashingtoni ka kërkuar tërheqjen e Kazakistanit nga ndonjëra prej këtyre nismave.
Nga ana tjetër, Kina ka kundërshtuar kërkesat për përzgjedhje mes palëve. Ambasada kineze në Uashington i ka bërë thirrje palës amerikane që të shmangë politizimin e çështjeve teknologjike dhe të tregtisë.
Përfitimet strategjike
Nismat ofrojnë mundësi të ndryshme për zhvillim teknologjik dhe ekonomik:
- Pax Silica: E lansuar në dhjetor 2025, kjo nismë fokusohet te zinxhirët e furnizimit për mineralet kritike, gjysmëpërçuesit dhe infrastrukturën kompjuterike. Kazakistani e nënshkroi deklaratën më 25 qershor 2026.
- WAICO: E themeluar në Shangai më 16 korrik 2026 me 29 vende anëtare, përfshirë Rusinë, Uzbekistanin, Kirgizinë, Taxhikistanin, Pakistanin, Indonezinë dhe Brazilin. Organizata synon zvogëlimin e hendekut teknologjik dhe qasje më të lehtë në modele të inteligjencës artificiale.
Presidenti kazak, Qasym-Zhomart Toqaev, ka deklaruar se pjesëmarrja e vendit në të dyja kornizat është plotësisht në përputhje me politikën e jashtme të Kazakistanit, duke theksuar se inteligjenca artificiale duhet të mbetet mjet në shërbim të njerëzimit.