Misioni paqeruajtës i NATO-s në Kosovë, KFOR, ka njoftuar më 10 gusht 2026 fillimin e tranzicionit gradual të pranisë së tij nga Ura kryesore mbi lumin Ibër në Mitrovicë. Ky vendim është ndërmarrë pas përmirësimit të situatës së sigurisë në vend, si pjesë e procesit për optimizimin e pozicionimit të forcave të KFOR-it. Gjeneralmajori Ozkan Ulutash mban kontakte të vazhdueshme me institucionet e Kosovës dhe palët e tjera përkatëse për të siguruar mbarëvajtjen e këtij procesi.
Ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, e ka cilësuar këtë nismë si një sukses të institucioneve të sigurisë së Kosovës. Sipas tij, procesi do të vijojë në koordinim të ngushtë me KFOR-in, ndërsa prania e Policisë së Kosovës në urë do të jetë proporcionale me nevojat e sigurisë. Autoritetet kosovare theksojnë se hapja e urës është një synim strategjik për të lehtësuar lëvizjen e lirë të qytetarëve.
Procesi përfshin gjithashtu transferimin e përgjegjësive të sigurisë te Policia e Kosovës për objekte me rëndësi, siç është Manastiri i Deçanit. Kjo lëvizje vlerësohet nga përfaqësues të shoqërisë si dëshmi e rritjes së kapaciteteve profesionale të forcave vendore të rendit.
Historiku i procesit
Sipas ish-gazetarit Izedin Krasniqi, ky proces ka një historik që daton nga janari i vitit 2005, kur KFOR-i vendosi zëvendësimin e pikave statike me patrullime mobile. Megjithëse procesi ka hasur sfida të ndryshme ndër vite, transferimi i kompetencave po përshpejtohet aktualisht si shenjë e stabilizimit të situatës.
Qytetarët dhe përfaqësuesit lokalë, si Skender Sadiku dhe Lindi Haruqi, e kanë mirëpritur këtë zhvillim. Ata theksojnë se hapja e plotë e urës është një domosdoshmëri për jetën normale dhe se urat duhet të shërbejnë për të lidhur njerëzit, ndërsa qytetari Ferid Shala e ka vlerësuar faktin që aktualisht nuk ka bllokada në atë pjesë.
Përditësime
EULEX po mbështet procesin e koordinimit për transferimin e përgjegjësive, duke ndihmuar në sigurimin e një tranzicioni të qëndrueshëm. KFOR konfirmoi se do të ruajë praninë e dukshme si në veri ashtu edhe në jug të Mitrovicës, pavarësisht ndryshimit të pozicionimit në urë. Lista Serbe kundërshtoi zyrtarisht reduktimin e pranisë së KFOR-it dhe kërkoi takim urgjent me komandantin Ozkan Ulutash. Veprimtari Agim Aliçkaj vlerësoi këtë zhvillim si një rezultat i drejtpërdrejtë i angazhimit të Qeverisë së Kosovës dhe Policisë së Kosovës.
KFOR-i ka larguar tendën e përkohshme ku qëndronin 24 orë karabinierët italianë pranë urës së Ibrit, duke reduktuar praninë e tyre statike. Një veturë e karabinierëve vazhdon të qëndrojë në pikën kontrolluese si masë mbikëqyrëse. Analisti Arben Dashevci e vlerësoi këtë veprim si një tranzicion natyral dhe gradual, që reflekton besimin në rritje ndaj Policisë së Kosovës. Banorët vendas kanë ndarë qëndrime të ndryshme: një pjesë e konsideron lëvizjen si hap drejt normalizimit, ndërsa të tjerë shprehin skepticizëm për motivet politike të këtij procesi.
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, e cilësoi takimin e fundit mes shefit të shtabit të FAS, Millan Mojsilloviq, dhe komandantit të KFOR-it, Ozkan Ulutash, si takimin më të vështirë deri më tani. Vuçiqi njoftoi se KFOR-i ka konfirmuar se Policia e Kosovës do të marrë përsipër detyrat e sigurisë te ura e Ibrit në bashkëpunim me misionin paqeruajtës. Avokati Gazmend Halilaj vlerësoi se ky tranzicion pasqyron fuqizimin e institucioneve të sigurisë së Kosovës dhe nuk cenon stabilitetin rajonal.
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, deklaroi publikisht se ka ndërhyrë drejtpërdrejt te KFOR-i për të kundërshtuar hapjen e plotë të urës së Ibrit për qarkullimin e veturave. Vuçiq pretendoi se përfaqësuesit e ushtrisë serbe kanë zhvilluar takime me komandën e KFOR-it, duke kërkuar zyrtarisht ndalimin e çdo veprimi që mundëson lëvizjen e automjeteve mbi urë.
Analisti Gani Qarri vlerësoi vendimin e KFOR-it si një hap thelbësor drejt forcimit të sovranitetit dhe autoritetit të institucioneve të Kosovës. Njëkohësisht, roli i zëvendësdrejtorit të Policisë së Kosovës për rajonin e veriut, Veton Elshani, është vlerësuar si vendimtar në garantimin e sigurisë dhe ruajtjen e stabilitetit në zonën e Mitrovicës gjatë këtij procesi tranzicioni.
Juristi Skënder Musliu vlerësoi se vendimi i KFOR-it për tranzicionin e përgjegjësive është rezultat i një procesi të gjatë vlerësimi të kryer në koordinim me institucionet e Kosovës dhe NATO-n. Sipas vlerësimeve të ekspertëve, ky vendim konfirmon se kapacitetet operacionale të Policisë së Kosovës janë vlerësuar si të mjaftueshme nga aleatët ndërkombëtarë për të garantuar sigurinë dhe rendin publik në zonën e urës së Ibrit.
Analisti Enver Bytyçi vlerëson se transferimi i kompetencave te Ura e Ibrit dhe Manastiri i Deçanit reflekton rritjen e besimit të NATO-s ndaj kapaciteteve të Policisë së Kosovës. Bytyçi theksoi se këto zhvillime gjeopolitike po eklipsohen nga debatet në Kuvendin e Kosovës, ndërsa opozita po shmang reagimet për këto procese madhore të sigurisë.