Ali Khamenei, udhëheqësi suprem i Iranit, paralajmëroi Shtetet e Bashkuara se çdo sulm ndaj vendit të tij do të nxisë një luftë rajonale. Deklarata u bë më 1 shkurt 2026, në përvjetorin e kthimit nga mërgimi të Ajatollah Ruhollah Khomeinit në vitin 1979.
Khamenei, 86-vjeçar, theksoi se Irani nuk do të nisë luftë, por do të japë një goditje të fortë nëse sulmohet. Ai u shpreh se populli iranian nuk frikësohet nga kërcënimet dhe anijet luftarake amerikane. Kjo vjen ndërsa presidenti Donald Trump ka zhvendosur aeroplanmbajtësen USS Abraham Lincoln, avionë luftarakë dhe shkatërrues detarë drejt Lindjes së Mesme.
Konteksti i tensioneve
Protestat antiqeveritare në Iran nisën në dhjetor 2025 për rënien e monedhës rial dhe u shndërruan në sfidë të drejtpërdrejtë ndaj pushtetit. Autoritetet raportojnë mijëra të vrarë në janar dhe i cilësojnë si grusht shteti të nxitur nga agjentë të huaj. Protestuesit kanë sulmuar polici, ndërtesa qeveritare, banka dhe xhami, duke djegur kopje të Kuranit.
Trump kishte kushtëzuar veprime ushtarake me sjelljen ndaj protestuesve dhe programin bërthamor iranian. Ai shprehu shpresën për negociata të pranueshme, duke thënë se Irani po bisedon seriozisht.
Reagime dhe zhvillime
Gjenerali iranian Amir Hatami deklaroi gatishmërinë ushtarake të lartë. Parlamenti i Teheranit cilësoi Forcën Ushtarake të Bashkimit Evropian si grup terrorist, pas vendimit të BE-së për Gardën Revolucionare Islamike.
Zyrtari i sigurisë Ali Larijani tha se marrëveshjet për negociata po përparojnë. Bisedime indirekte u zhvilluan në Oman në qershor 2025. Ndërkohë, ndodhën shpërthime në Bandar Abbas (ku humbi jetën një vajzë katërvjeçare) dhe Ahvaz (pesë viktima), të mohuara nga qeveria si sulme ndaj udhëheqësish.
Përditësime
Irani planifikon stërvitje ushtarake me armë zjarri në Ngushticën e Hormuzit të dielën dhe të hënën (Burimi 1).
Ayatollah Ali Khamenei deklaroi: "Ne nuk jemi nxitës... amerikanët duhet ta dinë se nëse e nisin një luftë, këtë herë ajo do të jetë një luftë rajonale" (Burime 2, 3, 5).
Zhvillime të tjera:
- Shpërthime të shtunën në jug të Iranit (Burime 1, 2).
- Ekzekutimet masive konsiderohen vijë e kuqe për Donald Trump (Burime 1, 2).
- Referencë për luftën 12-ditore Izrael-Iran, ku SHBA u bashkua për goditje bërthamore pas bisedimeve në Oman (Burimi 5).
Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi deklaroi për CNN se mbetet i bindur për arritjen e një marrëveshjeje bërthamore, por besimi te SHBA është humbur plotësisht.
Zhvillime të tjera:
• IRGC mohoi zyrtarisht ushtrimin naval në Ngushticën e Hormuzit (Reuters, të dielën).
• Detaje për shpërthimet: Bandar Abbas – 1 i vdekur, 14 të lënduar; Ahvaz – të paktën 4 viktima. Atribuohen rrjedhjeve të gazit.
Donald Trump deklaroi se, nëse nuk arrihet marrëveshje, bota do të "zbulojë" nëse sulmi i SHBA-së shkakton luftë rajonale. Ai theksoi anijet amerikane të fuqishme afër Iranit dhe shpresën për marrëveshje.
CNN raportoi se Trump po shqyrton një sulm të madh të ri ndaj Iranit.
Teherani paralajmëroi synime specifike ndaj Izraelit dhe aseteve amerikane në Lindjen e Mesme.
Përmes Ngushticës së Hormuzit kalon rreth një e pesta e naftës së tregtuar në botë, sipas BBC-së.
Irani ka kërcënuar më parë ta mbyllë atë në rast sulmi.
Komanda Qendrore e SHBA-së ka njoftuar se operon në Detin Arabik.
Donald Trump ka specifikuar dy kushte për shmangien e veprimeve ushtarake: ndalimin e zhvillimit bërthamor dhe të vrasjeve të protestuesve, duke iu referuar organizatave të të drejtave të njeriut.