Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë u mblodhën më 9 prill 2026 në orën 09:30 për të shqyrtuar ndryshimin e praktikës gjyqësore të vendimit unifikues nr. 7, të datës 14 tetor 2011, që lidhet me vendosjen e masës së arrestit në burg kur ajo bazohet në rrezikshmërinë e veprës penale. Iniciativën e mori kryetari Sokol Sadushi, me pjesëmarrje të 16 gjyqtarëve, sipas rregullores që kërkon të paktën 50% plus një.
Seanca u zhvillua në dy faza: pjesa e parë publike për unifikimin e praktikës dhe pjesa e dytë me dyer të mbyllura për rastin konkret. Kërkesën për mbyllje të pjesës konkrete e bëri prokurori Arqile Koça, duke argumentuar hetimin në vazhdim, ndërsa avokati Luan Hasnëziri, mbrojtës i të pandehurit, u shpreh dakord për pjesën publike.
Rasti konkret
Rasti lidhet me Bektash Zenelin, arrestuar në flagrancë në tetor 2025 në Lezhë pas kontrollit policor në banesën e tij, ku u gjet 7.5 kg kanabis sativa. Prokuroria kërkoi arrest në burg, vendim i pranuar nga Gjykata e Shkallës së Parë të Lezhës duke u mbështetur në praktikën e 2011-ës. Gjykata e Apelit e ndryshoi në arrest në shtëpi, ndërsa Prokuroria recurri në Gjykatën e Lartë. Relatori Ilir Panda theksoi lidhjen me të drejtën kushtetuese për liri personale.
Pikat kryesore të shqyrtimit
Kolegjet shqyrtojnë tre çështje kryesore në interpretim të neneve 228 dhe 230 të Kodit të Procedurës Penale dhe nenit 5 § 3 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut:
- Detyrimin e gjykatave për të analizuar masat alternative para arrestit në burg.
- Vlerësimin individual të rrezikshmërisë, jo vetëm nga natyra ose rëndësia e veprës penale.
- Barrën e justifikimit te Prokuroria, duke shmangur presionin mbi të pandehurin.
Këto mbështeten në vendimet e Gjykatës Evropiane për rastet Thoma Gëllçi, Hysa dhe Muçaj kundër Shqipërisë, që kritikojnë arsyetimet e përgjithshme dhe kërkojnë prova konkrete. Mbledhja zgjati rreth 4 orë dhe Kolegjet u tërhoqën pa afat për vendim, sipas deklaratës së avokatit Luan Hasnëziri.
Përditësime
Gjyqtari Enton Dhimitri dhe prokurori Arqile Koça debatuan mbi barrën e provës dhe arsyetimin e masave alternative.
Koça argumentoi se "ndryshimi është në të mirën e praktikës gjyqësore" dhe theksoi zinxhirin policor-prokurori-gjykatë.
Dhimitri kundërshtoi: "Pse duhet ta ndryshojmë?"
U theksua nevoja që gjykata të shpjegojë pse masat alternative nuk janë të përshtatshme.
Kolegjet e Bashkuara kanë vendosur ndryshimin e pjesshëm të praktikës gjyqësore për arrestin në burg. Vendimi vendos tre rregulla kryesore, duke përfshirë detyrimin e gjykatave për të analizuar dhe argumentuar pse masat alternative nuk janë të mjaftueshme. Prokurori Arqile Koça theksoi nevojën për argumentim të detajuar, ndërsa avokati Luan Hasnëziri tha se vendimi forcon garancitë ligjore.