Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINTI) dhe Banka Botërore nënshkruan më 6 nëntor marrëveshje bashkëpunimi për zhvillimin e Eko-Parqeve Industriale në Kosovë. Projekti synon të shndërrojë zonat industriale në hapësira për prodhim të qëndrueshëm, inovacion dhe zhvillim ekonomik, si dhe të përmirësojë infrastrukturën, të zgjerojë kapacitetet prodhuese vendore dhe të krijojë mundësi për investime e vende të reja pune.
Kryeministri Albin Kurti tha se parqet do të zhvillohen në të gjitha rajonet e Kosovës, përfshirë dy parqe në veri. Sipas tij, ato do t’u ofrojnë bizneseve hapësirë dhe infrastrukturë për të zgjeruar prodhimin, si dhe do të krijojnë kushte më tërheqëse për investitorët e huaj. Kurti tha se synimi është që më shumë mallra që aktualisht importohen të prodhohen në vend.
Kurti e cilësoi deficitin tregtar si një nga sfidat kryesore të ekonomisë. Ai tha se në vitin 2025 Kosova importoi mallra me vlerë rreth 7 miliardë euro, ndërsa eksportoi rreth 1 miliard euro. Sipas tij, hendeku tregtar mbeti i madh edhe në vitin 2026, pavarësisht rritjes së eksporteve.
Kryeministri tha se bruto produkti vendor është rritur mesatarisht me rreth 1 miliard euro në vit gjatë viteve të fundit. Sipas tij, në pesë vitet e fundit janë krijuar mbi 85 mijë vende pune, eksportet e shërbimeve janë gati trefishuar dhe investimet e huaja direkte kanë kaluar për herë të parë 1 miliard euro. Ai përmendi diasporën si burim të mundshëm investimesh dhe si lidhje me tregjet ndërkombëtare. Kurti tha gjithashtu se parqet mund të ndihmojnë në tërheqjen e kapitalit, teknologjisë dhe njohurive, si dhe në bashkëpunimin me furnizuesit vendorë.
Ministrja Mimoza Kusari-Lila tha se zhvillimi industrial duhet vlerësuar edhe nga mënyra e përdorimit të energjisë dhe burimeve, si dhe nga menaxhimi i mbetjeve. Ajo përshkroi ekonominë qarkore dhe simbiozën industriale si pjesë të modelit të synuar, ku mbetjet e një ndërmarrjeje mund të përdoren si lëndë e parë nga një tjetër.
Kusari-Lila iu referua raportit të IFC-së dhe Bankës Botërore, i cili, sipas saj, identifikon mundësi në energjinë e ripërtërishme, shërbimet e biznesit dhe prodhimin e komponentëve të ndërtimit. Ajo tha se reformat e synuara në këta sektorë mund të mobilizojnë 1,2–1,5 miliardë dollarë investime private dhe të krijojnë 61–87 mijë vende pune në periudhën afatmesme. Ambasadori i Bashkimit Evropian në Kosovë, Dirk Schuebel, tha se eko-parqet lidhen me konkurrueshmërinë dhe qasjen në tregun e përbashkët evropian. Ai përmendi Planin e Rritjes së BE-së për Ballkanin Perëndimor, i cili parasheh 6 miliardë euro mbështetje për rajonin, përfshirë 882 milionë euro për Kosovën.