Të dhënat e Doganës së Kosovës për periudhën janar-maj të vitit 2026 konfirmojnë rritjen e vazhdueshme të varësisë nga importet. Krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, importet janë rritur për rreth 150 milionë euro, ndërsa në raport me vitin 2024, rritja tejkalon vlerën prej gjysmë miliardi euro.
Sipas ekspertëve ekonomikë, kjo tendencë është pasojë e konsumit të lartë, i stimuluar nga remitencat dhe politikat qeveritare, si dhe konkurrueshmërisë së ulët të prodhimit vendor. Ekonomistët Ismet Mulaj dhe Lulzim Beqiri vlerësojnë se mungesa e reformave strukturore dhe investimeve në prodhimtari paraqet sfida për ekonominë dhe sigurinë kombëtare.
Sa i përket origjinës së importeve, shtetet kryesore janë:
• Gjermania
• Kina
• Turqia
Në lidhje me importet nga Serbia, të dhënat e Doganës së Kosovës tregojnë një vlerë prej 91.6 milionë eurosh për pesëmujorin e parë të vitit 2026, krahasuar me 91.1 milionë euro në periudhën e njëjtë të vitit 2025. Pavarësisht këtyre shifrave, ekzistojnë mospërputhje në raportimet institucionale, pasi ministrja në detyrë, Mimoza Kusari-Lila, ka deklaruar se Serbia nuk figuron në dhjetëshen e parë të shteteve importuese në Kosovë.
Përditësime
Të dhënat zyrtare të Agjencisë së Statistikave të Kosovës tregojnë se viti 2025 shënoi rekord historik me mbi 7 miliardë euro importe, duke reflektuar një rritje prej 50.57% në periudhën pesëvjeçare 2021-2025. Dinamika e këtij trendi tregon se viti 2022 mbajti rritjen më të lartë vjetore me 954 milionë euro, ndërsa viti 2023 shënoi një ngadalësim të ndjeshëm, me një rritje prej vetëm 2.93%.
Të dhënat zyrtare për pesëmujorin e vitit 2025 tregojnë thellim të deficitit tregtar në 2.39 miliardë euro, krahasuar me 2.03 miliardë euro në periudhën e njëjtë të vitit 2024. Analiza tregon ndryshimet e mëposhtme: - Importet u rritën në 2.75 miliardë euro, nga 2.38 miliardë euro të regjistruara gjatë pesëmujorit të vitit 2024. - Eksportet mbetën thuajse të pandryshuara me 356.8 milionë euro, përkundër 352 milionë eurove të një viti më parë. - Ministrja Mimoza Kusari-Lila, në raportin për 100 ditët e punës, vuri theksin te sfidat për zbutjen e këtij disbalanci. - Shifrat zyrtare për vitin 2025 konfirmojnë importe totale prej 7.1 miliardë eurosh dhe eksporte mbi 900 milionë euro.
Ekspertët kanë analizuar rritjen e importeve dhe thellimin e deficitit tregtar në Kosovë për pesëmujorin e vitit 2026. Sipas Ismet Mulajt, kjo rritje është pasojë e shtimit të konsumit, si rrjedhojë e ngritjes së pagave, pensioneve dhe ndihmave sociale. Ndërkaq, Lulzim Beqiri ka tërhequr vërejtjen se varësia e lartë nga produktet e importuara përbën rrezik për sigurinë kombëtare.
Statistikat zyrtare tregojnë se vlera kumulative e mallrave të importuara në Kosovë ka tejkaluar 32 miliardë euro nga janari i vitit 2021 deri në maj të vitit 2026. Importet për periudhën pesëmujore të vitit 2026 arritën vlerën e 2.92 miliardë eurove, duke shënuar një rritje prej 150 milionë eurosh krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit paraprak. Analiza e trendit vjetor konfirmon rritjen e qëndrueshme të vëllimit tregtar, e cila shënoi kulmin në vitin 2022 me një rritje rekord prej 954 milionë eurosh ose 20.5% krahasuar me vitin 2021.
Kryetari i Shoqatës së Prodhuesve të Kosovës, Kushtrim Ajvazi, denoncoi politikat institucionale që po pengojnë konkurrencën e ndershme në industrinë e qumështit. Prodhuesit vendorë po përballen me diskriminim në treg, ku produktet e importuara gëzojnë liri veprimi, ndërsa prodhimi vendas kufizohet nga barrierat rregullatore.
Kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës (OEK), Lulzim Rafuna, kritikoi qasjen e institucioneve ndaj prodhuesve vendorë, duke kërkuar masa urgjente për mbrojtjen e imazhit të tyre. Sipas Rafunës, deficiti tregtar ka shënuar përmirësim, duke rënë nga 18.6% në vitin 2022 në 14.4%. OEK i bëri thirrje Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV) dhe Ministrisë së Bujqësisë që të shmangin veprimet që krijojnë panik tek konsumatorët ose dëmtojnë besueshmërinë e produkteve vendore.