Kryeministri Edi Rama ka ndërmarrë një iniciativë për dialog me institucionet e sistemit të drejtësisë, duke i ftuar përfaqësuesit e tyre në një tryezë pune që do të zhvillohet më 28 shtator në orën 12:30, në Kryeministri. Qëllimi i këtij takimi është diskutimi i një mekanizmi të ri dhe të qëndrueshëm për përcaktimin dhe rishikimin periodik të pagave të magjistratëve, duke u mbështetur në kritere objektive dhe standarde evropiane.
Në ftesën drejtuar institucioneve, ndër të cilat përfshihen Këshilli i Lartë Gjyqësor, Këshilli i Lartë i Prokurorisë, si dhe gjykata e prokurori të të gjitha niveleve, theksohet nevoja për të garantuar qëndrueshmërinë buxhetore dhe proporcionalitetin mes funksioneve e përgjegjësive. Kryeministri ka bërë të ditur se në këtë tryezë do të jenë të pranishëm edhe ekspertë të Këshillit të Europës dhe të Komisionit Evropian për Efiçencën e Drejtësisë.
Kjo përpjekje për dialog pason miratimin në Kuvend të formulës së re për pagën referuese të magjistratëve, e cila u votua me 84 vota pro, 24 kundër dhe 1 abstenim. Pavarësisht dekretimit të shpejtë të ligjit nga Presidenti i Republikës, pjesë e sistemit të drejtësisë dhe përfaqësues të opozitës kanë shprehur kundërshti të forta. Shoqatat e magjistratëve kanë paralajmëruar se do ta vijojnë betejën ligjore në Gjykatën Kushtetuese, ndonëse kryeministri u ka bërë thirrje për një qasje me "urtësi dhe durim" për të gjetur një zgjidhje institucionale.
Përditësime
Qeveria ka specifikuar agjendën e tryezës së datës 28 shtator, duke e zgjeruar qëllimin e saj përtej diskutimit aktual. Kryeministri Edi Rama propozon krijimin e një mekanizmi të përhershëm për rishikimin periodik të pagave të magjistratëve. Sipas ftesës zyrtare, nisma synon qasjen drejt standardeve evropiane dhe vendosjen e rregullave objektive institucionale. Pjesë e propozimit konkret është përcaktimi i koeficientit të pagës referuese në nivelin 0.38 të pagës së Presidentit të Republikës, duke zëvendësuar kështu nivelin fillestar prej 0.36.
Sekretarja e Përgjithshme e Kryeministrisë ka firmosur ftesën zyrtare për tryezën e datës 28 shtator, e cila synon vendosjen e parimeve për politikën e pagave dhe balancimin e pavarësisë së drejtësisë me qëndrueshmërinë buxhetore. Megjithatë, shoqatat e magjistratëve kanë paralajmëruar zyrtarisht refuzimin e kësaj ftese. Përfaqësuesit e sistemit kanë bërë të ditur se do të fokusohen ekskluzivisht te beteja ligjore në Gjykatën Kushtetuese.
Zyra e Kryeministrit konfirmoi takimin me përfaqësuesit e sistemit të drejtësisë më 28 shtator, në orën 12:30. Analisti Erl Murati e vlerëson këtë ftesë si një manovër politike të kryeministrit Edi Rama për të përçarë komunitetin e magjistratëve. Ekspertët vërejnë gjithashtu një ndryshim të qasjes së qeverisë ndaj institucioneve të drejtësisë, pas hetimeve të shtuara të SPAK-ut ndaj zyrtarëve socialistë.
Shoqatat e Gjyqtarëve dhe Prokurorëve depozituan zyrtarisht kërkesën në Gjykatën Kushtetuese për shpalljen e ligjit të pagave si antikushtetues. Magjistratët kërkojnë pezullimin e efekteve të ligjit përpara përllogaritjes së pagave të tetorit. Kërkesa e tyre synon një rritje prej 80,000 lekësh, ndërsa ligji aktual parashikon një shtesë prej vetëm 8,500 lekësh. Kryeministri Edi Rama, përmes një ftese zyrtare, theksoi nevojën për krijimin e një mekanizmi të qëndrueshëm dhe koherent për pagat në sistemin e drejtësisë.
Juristi Kreshnik Spahiu e cilësoi debatin mbi pagat si artificial, me qëllime të paqarta, ndërsa parashikoi se Gjykata Kushtetuese do të mbështesë magjistratët për të ruajtur balancën e pushteteve. Nga ana tjetër, avokati Përparim Caca kritikoi kryeministrin Edi Rama për vonesë në ftesën për dialog. Analisti Arben Meçe e konsideroi kërkesën për rritje si të padrejtë, duke argumentuar se gjyqtarët mbeten ndër funksionarët më të paguar në vend sipas piramidës aktuale të pagave.
Kryeministri Edi Rama caktoi datën 28 shtator, ora 12:30, për tryezën e konsultimit në Kryeministri. Ftesat zyrtare janë dërguar përfaqësuesve të GJKKO-së, Gjykatës së Lartë dhe Prokurorisë së Përgjithshme. Qeveria ka vendosur një afat deri të hënën e ardhshme për magjistratët, duke u kërkuar atyre të reflektojnë dhe të konfirmojnë pjesëmarrjen në dialog.
Qeveria ka zgjeruar përpjekjet për dialog, duke dërguar ftesa zyrtare për tryezën e konsultimit te 17 institucione të sistemit të drejtësisë, përfshirë shoqatat dhe unioneve e tyre. Në një zhvillim paralel, Parlamenti ka miratuar rritjen prej 5% të pagës së magjistratëve, në zbatim të vendimit të Gjykatës Kushtetuese. Ekzekutivi synon tani krijimin e një mekanizmi për rishikimin periodik të pagave, me qëllim garantimin e pavarësisë dhe integritetit të sistemit të drejtësisë.