Lufta e zgjatur mes SHBA-së dhe Iranit ka shtyrë shumë vende të Gjirit të rishqyrtojnë arkitekturën e tyre të mbrojtjes. Përballë kërcënimeve të vazhdueshme me raketa dhe dronë, të cilat kanë shkaktuar viktima dhe dëme në infrastrukturë, shtetet e pasura të rajonit po forcojnë partneritetet strategjike me Pakistanin.
Bashkëpunimi ushtarak dhe strategjik
Kuvajti miratoi zyrtarisht marrëveshjen e mbrojtjes me Pakistanin më 26 korrik, pas një procesi që kishte nisur qysh në qershor të vitit 2023. Marrëveshja parashikon:
• Trajnime të përbashkëta ushtarake
• Shkëmbime të vazhdueshme të personelit
• Këmbim të informacioneve të inteligjencës
Kjo lëvizje pason marrëveshjen e ngjashme strategjike të nënshkruar vitin e kaluar nga Arabia Saudite, e cila përfshin një klauzolë të sigurisë së ndërsjellë, të krahasueshme me nenin 5 të NATO-s, ku një agresion ndaj njërit vend konsiderohet sulm ndaj të dyjave. Po ashtu, një draft për një marrëveshje trepalëshe mes Turqisë, Pakistanit dhe Arabisë Saudite është aktualisht në fazën e shqyrtimit për konsensus përfundimtar.
Roli i katërshes rajonale (R4)
Koordinimi i sigurisë është shtrirë edhe te grupi i njohur si R4, që përfshin Pakistanin, Arabinë Saudite, Egjiptin dhe Turqinë. Udhëheqësit e këtyre shteteve kanë zhvilluar takime konsultative, me takimin e katërt të mbajtur në Kajro më 21 qershor. Qëllimi i këtyre takimeve, siç njoftoi Ministria e Jashtme e Turqisë, është mbështetja e stabilitetit, paqes dhe prosperitetit në Lindjen e Mesme.
Analiza e dinamikave rajonale
Ekspertët vlerësojnë se Pakistani është shndërruar në një "qendër graviteti" diplomatike dhe ushtarake. Ish-senatori pakistanez Mushahid Hussain Sayed theksoi se vendet e rajonit po kërkojnë alternativa, pasi bazat ushtarake amerikane – të cilat në rastin e Kuvajtit strehojnë rreth 13,000 personel – nuk kanë ofruar mbrojtje të mjaftueshme ndaj sulmeve me raketa dhe dronë nga Irani. Alex Vatanka nga Instituti i Lindjes së Mesme në Uashington vëren se këto aranzhime përfaqësojnë partneritete të mbivendosura që reflektojnë një rajon gjithnjë e më multipolar, pa u shndërruar në blloqe të ngurta.