Procesi i konstituimit të Legjislaturës së 11-të të Kuvendit të Kosovës është ndërprerë për shkak të dështimit për të votuar nënkryetarët e institucionit. Edhe pse Albulena Haxhiu u rizgjodh kryetare me 62 vota, mungesa e konsensusit mes subjekteve politike e la procesin në ngërç. Për postet e nënkryetarëve ishin propozuar: Ardian Gola (LVV), Vlora Çitaku (PDK), Kujtim Shala (LDK), Slavko Simiq (Lista Serbe) dhe Emilija Rexhepi (komunitetet joshumicë).
Zvarritja e seancës erdhi si pasojë e dy faktorëve kyç. Së pari, në sallë pati një përplasje mes kryeparlamentares Haxhiu dhe deputetit Igor Simiq, pasi ky i fundit e bëri propozimin “në emër të popullit serb”. Haxhiu kërkoi ndryshimin e këtij formulimi duke e vlerësuar si të papajtueshëm me Kushtetutën, ndërkohë që Simiq këmbënguli se propozimi ishte në përputhje me Rregulloren. Së dyti, Lëvizja Vetëvendosje shprehu rezerva ndaj mbështetjes së kandidatëve të opozitës, duke ndërlidhur procesin me nevojën për një dakordim më të gjerë për institucionet e tjera, përfshirë zgjedhjen e Presidentit.
Kryetari i PDK-së, Enver Hoxhaj, e cilësoi këtë situatë si “puç kushtetues” dhe paralajmëroi se partia e tij do t’i drejtohet Gjykatës Kushtetuese. Nga ana tjetër, LDK-ja përmes Jehona Lushaku Sadriut e vlerësoi situatën si të paprecedentë, duke theksuar shkeljen e afateve kushtetuese. Në këtë kontekst, kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku, ka zhvilluar takim me të ngarkuarën me punë të SHBA-ve, Anu Prattipati, për të diskutuar stabilitetin institucional.
Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka konfirmuar se ka kontaktuar liderët e partive opozitare për të gjetur një zgjidhje që do të evitonte zgjedhjet e reja. Seanca për zgjedhjen e nënkryetarëve është caktuar të vazhdojë të premten, më 11 shtator, në orën 11:00.
Përditësime
Seanca konstituive është shoqëruar me përplasje të ashpra verbale, pasi deputeti i Listës Serbe, Igor Simiq, përdori formulimin 'në emër të popullit serb'. Opozita ka intensifikuar kritikat, ku Visar Ymeri akuzoi Lëvizjen Vetëvendosje se po bllokon institucionet për të çuar vendin drejt zgjedhjeve të parakohshme më 27 dhjetor. Në anën tjetër, Partia Demokratike e Kosovës ka zyrtarizuar propozimin e saj për nënkryetare të Kuvendit, duke emëruar Vlora Çitakun. Kuvendi ka afat deri më 16 shtator për të përmbushur konstituimin, konform afatit 30-ditor të përcaktuar me Kushtetutë.
Partia Demokratike e Kosovës (PDK) njoftoi refuzimin e pjesëmarrjes në takimin e thirrur nga kryeministri Albin Kurti, duke e cilësuar këtë iniciativë si shantazh politik. Deputetja Ariana Musliu-Shoshi konfirmoi se Qeveria po kushtëzon zgjedhjen e nënkryetarëve të Kuvendit me votimin e presidentit. Ndërkohë, ekspertët ligjorë reaguan ashpër ndaj zhvillimeve të fundit: - Ehat Miftaraj nga IKD akuzoi kryeministrin Kurti për shfrytëzimin e Avni Deharit si mjet për zvarritjen e seancës. - Jeton Kelmendi dhe Eugen Cakolli nga KDI vlerësuan se qëndrimi i Lëvizjes Vetëvendosje synon bllokimin e qëllimshëm të procesit kushtetues.
Ish-gjyqtari i Gjykatës Kushtetuese, Kadri Kryeziu, deklaroi se afati për konstituimin e Kuvendit ka skaduar më 7 gusht, duke e cilësuar bllokimin aktual si manovër politike. Ndërkohë, Lista Serbe akuzoi LVV-në se po zvarrit formimin e institucioneve me qëllim shkuarjen në zgjedhje të reja në dhjetor, për të siguruar avantazh përmes votave të diasporës. Lutfi Haziri nga LDK konfirmoi se kjo deklaratë e Listës Serbe u përdor si pretekst nga LVV për të ndërprerë seancën parlamentare dhe për të bllokuar procesin.
Debatet procedurale në Kuvendin e Kosovës u përshkallëzuan pasi Lëvizja Vetëvendosje (LVV) shfrytëzoi një deklaratë të deputetit Igor Simiq për 'popullin serb' si pretekst për zvarritjen e seancës. Analistët Jeton Kelmendi dhe Eugen Cakolli vlerësojnë se këto obstruksione janë taktika të qëllimshme për bllokimin e punës. Ish-kryetari i LDK-së, Isa Mustafa, e cilësoi qasjen e LVV-së si 'diktaturë e mbështjellë në numra'. Ndërkohë, Lutfi Haziri konfirmoi se LDK po shqyrton situatën lidhur me kandidaturën e Kujtim Shalës për nënkryetar të Kuvendit.
Kuvendi i Kosovës zhbllokoi procesin e konstituimit pasi zgjodhi zyrtarisht Albulena Haxhiun si kryetare të institucionit me 62 vota pro. Pas këtij zhvillimi, sekretaria e Kuvendit konfirmoi mbajtjen e seancës së radhës sot, në orën 11:00, për të vijuar me votimin e nënkryetarëve.
Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) ka zyrtarizuar bojkotimin e seancës së sotme parlamentare. Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, bëri të ditur se ka ftuar liderët e opozitës, Bedri Hamzën (PDK) dhe Lumir Abdixhikun (LDK), për një takim konsultativ me qëllim dakordimin për zgjedhjen e nënkryetarëve. Nga ana e PDK-së, Enver Hoxhaj akuzoi Lëvizjen Vetëvendosje (LVV) për përpjekje të çmontimit të sistemit politik përmes bllokadës institucionale. Ndërkohë, janë bërë të ditura propozimet zyrtare për pozitat e nënkryetarëve: Ardian Gola (LVV), Vlora Çitaku (PDK), Kujtim Shala (LDK), Slavko Simiq (Lista Serbe) dhe Emilia Rexhepi (komunitetet joshumicë).
Deputeti i LVV, Artan Abrashi, kërkoi zyrtarisht ndryshimin e kandidaturave për nënkryetarë nga PDK dhe LDK, duke kërkuar zëvendësimin e Vlora Çitakut dhe Kujtim Shalës. LVV kushtëzoi mbështetjen për kandidatët opozitarë me qëndrimet e tyre lidhur me marrëveshjen për zgjedhjen e presidentit. Përfaqësuesit e LVV kërkuan gjithashtu që propozimi i Listës Serbe për nënkryetar të përputhet me frymën kushtetuese, duke iu referuar deklaratave të kaluara të Slavko Simiqit.
Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, ndërpreu seancën e 11 shtatorit pasi Partia Demokratike e Kosovës (PDK) refuzoi të propozojë një kandidat të ri për nënkryetar, pas dështimit të votimit për Vlora Çitakun. PDK njoftoi zyrtarisht tërheqjen nga punimet e Kuvendit dhe paralajmëroi dërgimin e çështjes në Gjykatën Kushtetuese. Para largimit, deputetët e PDK-së votuan pro kandidatit të LVV-së, Ardian Gola. Jehona Lushaku-Sadriu nga LDK konfirmoi se partia e saj do të mbështesë kandidatët e grupeve parlamentare, me kusht që ata të mos përballen me pengesa ligjore.
Deputeti i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Avdullah Hoti, deklaroi se partia e tij do të marrë pjesë në seancën e Kuvendit, pavarësisht kontestimit të procesit për aspektin kushtetues. LDK e ka lënë si opsion të mundshëm dërgimin e çështjes në Gjykatën Kushtetuese pas konstituimit të plotë të Kuvendit. Hoti nënvizoi se përfaqësimi i LDK-së në Kryesi mbetet në kompetencën e grupit parlamentar. Ndërkohë, deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Mërgim Lushtaku, mbeti i vetmi nga subjekti i tij në sallë pas bojkotit të organizuar nga partia pas dështimit të votimit për Vlora Çitakun.
Kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, konfirmoi bojkotin e plotë të punimeve të Kuvendit të Kosovës deri në një vendim nga Gjykata Kushtetuese. PDK-ja argumenton se afatet kushtetuese për konstituim kanë skaduar më 7 gusht. Ndërkohë, seanca konstituive është thirrur për të dielën, më 14 shtator, në orën 10:00, duke zëvendësuar njoftimin e mëparshëm për mbajtjen e saj më 11 shtator.
Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, kërkoi sot zyrtarisht një takim sqarues me kryetarin e PDK-së, Bedri Hamza, lidhur me emërimin e nënkryetarit të Kuvendit. Kurti njoftoi se kandidatura e Vlora Çitakut është e papranueshme për Lëvizjen Vetëvendosje (VV), duke argumentuar se qëndrimet e saj të mëparshme opozitare pengojnë bashkëpunimin. Kryeministri theksoi se PDK-ja varet nga votat e VV-së për postin e nënkryetarit, ndërsa vlerësoi se pozicioni i VV-së mbetet strategjik për procese të tjera institucionale, përfshirë zgjedhjen e presidentit.
Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, njoftoi se procedurat për zgjedhjen e nënkryetarëve do të vazhdojnë me Lidhjen Demokratike të Kosovës (LDK), si pasojë e bojkotit nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK). LDK refuzoi të propozojë kandidat për nënkryetar, duke e cilësuar tejkalimin e PDK-së si shkelje të rregullave procedurale. Ndërkohë, kryeministri në detyrë Albin Kurti shprehu pritshmërinë që të dielën të përmbyllet procesi i zgjedhjes së të katër nënkryetarëve, si hap vendimtar për formimin e qeverisë dhe zgjedhjen e presidentit.
Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Arben Mustafa, akuzoi Lëvizjen Vetëvendosje (LVV) dhe kryeministrin në detyrë Albin Kurti për zvarritje të qëllimshme të konstituimit të Kuvendit. Mustafa e cilësoi këtë situatë si një 'skenar të turpshëm', duke theksuar se zgjedhja e nënkryetarëve nuk është çështje votimi, por përfaqësimi i grupeve parlamentare. Ai kritikoi interpretimet ligjore të Albulena Haxhiut dhe Arbërie Nagavcit, duke i cilësuar ato si shmangie nga përgjegjësitë kushtetuese për funksionalizimin e organit legjislativ.
Ish-anëtari i Gjykatës Kushtetuese, Kadri Kryeziu, vlerësoi se Lëvizja Vetëvendosje (LVV) nuk gëzon të drejtën ligjore për të imponuar kandidatë për nënkryetarë nga subjektet e tjera parlamentare. Ai paralajmëroi se, nëse Gjykata Kushtetuese e trajton çështjen pas kalimit të afatit 30-ditor, procesi rrezikon të kthehet në pikën zero ose të shpërndahet legjislatura e njëmbëdhjetë e Kuvendit të Kosovës.
Kuvendi i Kosovës ka përmbyllur procesin e konstituimit dhe është formuar Qeveria e re. Pavarësisht finalizimit të këtyre proceseve, ish-deputeti Adem Salihaj paralajmëroi se kriza politike mbetet e hapur. Ai theksoi rrezikun e dështimit të zgjedhjes së presidentit, duke vlerësuar se strukturat e sapoformuara institucionale nuk garantojnë zgjidhje afatgjate për stabilitetin e vendit.