Kuvendi i Shqipërisë zhvilloi dy seanca plenare gjatë së hënës, më 27 korrik 2026, për të finalizuar marrëveshjen e huasë direkte me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, në kuadër të programit të Financimit të Jashtëm Ushtarak (FMF). Marrëveshja, me vlerë 302 milionë dollarë, është hartuar për të mbështetur modernizimin e ushtrisë shqiptare sipas standardeve të NATO-s.
Zhvillimi i seancës dhe qëndrimet politike
Seanca e dytë, në të cilën u krye votimi, u zhvillua me dyer të mbyllura për shkak të informacioneve të klasifikuara që përmban dokumentacioni. Mazhoranca socialiste siguroi miratimin e marrëveshjes me 74 vota pro, duke theksuar rëndësinë historike të këtij partneriteti. Kreu i Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, Taulant Balla, deklaroi se kjo është mbështetja më e madhe financiare që SHBA i ka dhënë Shqipërisë në 104 vite marrëdhënie diplomatike.
Nga ana tjetër, opozita e Partisë Demokratike bojkotoi pjesën e dytë të seancës dhe votimin. Ndonëse kreu i grupit të PD-së, Gazment Bardhi, u shpreh në parim pro investimeve në siguri, ai kritikoi ashpër mazhorancën për ndjekjen e një procedure të përshpejtuar, duke e konsideruar atë shkelje të Kushtetutës dhe të Rregullores së Kuvendit. Opozita argumentoi se deputetëve nuk iu vu në dispozicion teksti i marrëveshjes në kohën e duhur dhe se qeveria duhej t'i kishte përmbushur detyrimet ndaj NATO-s shumë më herët.
Detajet e huasë dhe modernizimi
Sipas qeverisë, marrëveshja parashikon:
• Disbursimin e fondeve në mënyrë graduale sipas nevojave të Ministrisë së Mbrojtjes.
• Një afat prej 48 muajsh për aktivizimin e fondeve.
• Një afat shlyerjeje deri në 12 vjet.
Kreu i Grupit Parlamentar socialist, Taulant Balla, nënvizoi se procesi i negociatave është ndjekur nga afër edhe nga Presidenti i Republikës, Bajram Begaj. Ai shtoi se nëse marrëveshja nuk do të ishte votuar brenda kësaj jave, do të rrezikohej fillimi i lëvrimeve të para të pajisjeve ushtarake, të cilat pritet të nisin brenda muajit shtator 2026. Ky vendim vjen pas rritjes së fundit të buxhetit të mbrojtjes nga qeveria, e cila synon përmbushjen e standardeve të NATO-s dhe shtimin e kapaciteteve ushtarake të vendit.
Përditësime
Kuvendi ka zbatuar masa strikte konfidencialiteti për marrëveshjen e huasë ushtarake me SHBA, duke detyruar deputetët të nënshkruajnë deklarata për aksesimin e tekstit. Tensionet u përshkallëzuan kur deputeti Agron Shehaj u përplas me drejtuesit e Kuvendit pas tentativës për të nxjerrë dokumentin nga salla. Në vijim, kreu i Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, Taulant Balla, kërkoi nga SPAK nisjen e hetimeve penale ndaj Shehajt. Paralelisht, Ministri i Mbrojtjes, Ermal Nufi, finalizoi detajet e marrëveshjes gjatë takimeve me përfaqësues të DSCA në Uashington më 11 qershor. Marrëveshja përcakton mekanizmat financiarë për realizimin e investimeve ushtarake në masën 5% të PBB-së.