Zoran Spasiq, banor i fshatit Rubofc pranë Lipjanit, ende nuk ka vendosur nëse do të votojë në zgjedhjet parlamentare në Serbi. Ai figuron në listën zgjedhore serbe, ku janë regjistruar 115.856 votues me adresë në Kosovë. Në zgjedhjet parlamentare të Serbisë, në fund të vitit 2023, të drejtë vote kishin 94.161 votues nga Kosova; numri është rritur me më shumë se 20 mijë, sipas një hulumtimi të Radios Evropa e Lirë (REL).
Në Rubofc, ku jetojnë serbë dhe shqiptarë, janë regjistruar 527 votues. Spasiq vlerëson se numri real është më i vogël, pasi disa persona janë shpërngulur ose kanë vdekur. “Me gjasë, lista nuk është përditësuar”, thotë ai.
Sipas Ognjen Rashuos, nga Komisioni për Rishikimin e Listës Zgjedhore, rritja nuk do të thotë se është shtuar numri i njerëzve me dokumente serbe që jetojnë në Kosovë. Ai thotë se ka ndryshuar mënyra e regjistrimit. Më parë, votuesit regjistroheshin në vendvotime në Serbi, në adresat ku kishin qëndrim të përkohshëm. Ky qëndrim kufizohet në dy vjet. Pasi kalonte kjo periudhë, personat që nuk e vazhdonin regjistrimin hiqeshin nga lista sipas vendit të qëndrimit dhe ktheheshin në listën sipas vendbanimit, që ndodhej në Kosovë.
Autoritetet nuk kanë shpjeguar pse ndryshimi u bë në këtë periudhë. Ministritë e Punëve të Brendshme dhe të Administratës Shtetërore, përgjegjëse për të dhënat personale dhe evidencën e votuesve, nuk iu përgjigjën pyetjeve të REL-it për votuesit nga Kosova.
Rashuo, i zgjedhur në Komision si përfaqësues i opozitës, e cilëson listën “të parregullt” dhe thotë se parregullsitë krijojnë rrezik keqpërdorimi. Partia Përparimtare Serbe (SNS), në pushtet, i hedh poshtë akuzat se lista po manipulohet për të ndikuar në rezultatet e votimit.
OSBE-ja, përmes misionit vëzhgues ODIHR, i ka bërë thirrje Serbisë ta përditësojë regjistrin. Në raportin preliminar para votimit të 25 tetorit, ODIHR shprehu shqetësim për saktësinë e listës, duke përmendur numrin e madh të personave të regjistruar në disa komuna dhe adresa. Opozita dhe vëzhguesit joqeveritarë kërkojnë qasje në evidencat shtetërore, për të krahasuar bazat e të dhënave dhe për të verifikuar saktësinë e listës. Pushteti thotë se rekomandimet e ODIHR-it janë përfshirë në ligje.