Akademik Prof. Anastas Angjeli vlerëson se lëvizjet në tregjet globale varen kryesisht nga zhvillimet e luftës në Iran. Kjo u pa qartë gjatë javës 21-28 mars 2026, kur Ngushtica e Hormuzit, korridor ku kalon rreth 20% e naftës botërore, u bë pika kryesore e tensionit. Pas sulmeve ajrore të 28 shkurtit, situata u përshkallëzua në krizë furnizimi.
Çmimet e energjisë
Çmimi i naftës Brent arriti rekord $120 për fuçi në fillim të marsit, por gjatë javës së fundit u stabilizua në $110-$111 për fuçi. Kompania QatarEnergy pezulloi dërgesat e gazit të lëngshëm (LNG), çka solli rritje të çmimit të gazit në Evropë. Teherani lejon kalimin e anijeve joarmiqësore vetëm kundrejt pagesash të larta, duke krijuar një taksë mbi energjinë globale.
Kriza e kredive private
Kriza e kredive private kulmoi në fund të marsit 2026 dhe prek ekosistemin e teknologjisë si dhe tregjet e kapitalit. Ky sektor ka funksionuar si mekanizëm financiar jobankar, ku subjekte merrnin kredi me interesa të ulëta nga bankat tradicionale për t'i investuar në startup-e të Inteligjencës Artificiale (AI) me rrezik të lartë. Rritja e kostos së borxhit dhe shpërthimi i vlerësimeve të fryra të AI-së kanë bllokuar mekanizmin. Shumë firma private përballen me mospërputhje asetesh dhe nuk mund të tërheqin fondet nga startup-et pa fitime, çka ka ulur likuiditetin e tregut.
Raportimet bazohen në analiza nga Financial Times, Bloomberg dhe IEA.