Grupi grek i biznesit AKTOR njoftoi hyrjen zyrtare në sektorin minerar të Shqipërisë përmes një marrëveshjeje kuadër të nënshkruar me BNI Foundation. Kjo marrëveshje parashikon bashkëpunimin ekskluziv për kërkimin, zhvillimin dhe shfrytëzimin e burimeve minerare kritike, konkretisht nikelit dhe kobaltit, në zonën e Bilishtit.
Sipas gazetës greke Kathimerini, kjo sipërmarrje vendos një kompani greke në qendër të përpjekjeve evropiane dhe amerikane për sigurimin e lëndëve të para kritike, të nevojshme për prodhimin e baterive të energjisë elektrike.
Marrëveshja parashikon krijimin e një kompanie të re të përbashkët sipas legjislacionit shqiptar. Në të, filiali AKTOR Metal do të ketë pjesëmarrje 51%, ndërsa BNI Foundation 49% përmes filialëve të saj. BNI Foundation, pjesë e një organizate me aktivitete në energji, shëndetësi dhe turizëm në Evropën Juglindore, kontribuon me të drejtat e shfrytëzimit dhe licencat minerare që zotëron tashmë.
Vlera e investimit në fazën e zhvillimit të plotë vlerësohet në 1 miliard euro. Financimi bazohet kryesisht në kapital investues amerikan, ndërsa projekti mbështetet teknikisht dhe këshillimisht nga kompani me bazë në SHBA. Kjo përfshirje nënvizon rëndësinë strategjike për zinxhirin perëndimor të furnizimit. AKTOR ka zhvilluar më parë marrëdhënie tregtare me kompani amerikane, si në tregtinë e gazit natyror të lëngshëm.
Kjo zhvillim lidhet me vizitën e fundit në Tiranë të ambasadores së SHBA-së në Athinë, Kimberly Guilfoyle, e cila u takua me kryeministrin Edi Rama. Rama deklaroi se biseda u përqendrua te interesat amerikane në rajon, energjia, bashkëpunimi rajonal dhe qasja ndaj forcave të treta. Njoftimi i marrëveshjes u publikua rreth 19-20 mars 2026.
Përditësime
Ambasadorja Guilfoyle u shoqërua nga kreu i grupit AKTOR në takimin me Kryeministrin Edi Rama.
Rezervat specifike përfshijnë mbi 500.000 ton nikel dhe 250.000 ton kobalt.
Sipas IEA-së, kërkesa globale për kobalt parashikohet të arrijë 221.000 ton në 2024 dhe 330.000 ton në 2040.
Projekti parashikon ndërtimin e rrugëve të reja dhe linjave hekurudhore për të lidhur Bilishtin me portet greke të Selanikut ose Pireut, duke zhvilluar infrastrukturën rajonale.