Kancelari gjerman Friedrich Merz kërkoi vijimin e zgjerimit të Bashkimit Evropian gjatë Samitit të Procesit të Berlinit, të mbajtur më 22 tetor 2026 në Miloçer, pranë Budvës në Mal të Zi. Ai dënoi dhunën dhe paralajmëroi se polarizimi politik dhe retorika përçarëse pengojnë krijimin e një Evrope më të sigurt e më të begatë. Merz tha se protestat në Shqipëri dhe në rajon janë mesazh se zgjerimi duhet të vazhdojë.
Në samit, udhëheqës të Ballkanit Perëndimor dhe përfaqësues të BE-së diskutuan integrimin evropian, reformat dhe bashkëpunimin rajonal. Merz tha se përparimi drejt anëtarësimit duhet të bazohet në meritë dhe në zbatimin e reformave konkrete. Sipas tij, BE-ja i ka përmbushur detyrimet e veta, ndërsa vendet kandidate duhet të tregojnë vullnet politik dhe të plotësojnë kushtet e anëtarësimit.
Profesori Sadri Ramabaja, në një prononcim për gazetën Bota sot, tha se deklaratat e Merz rikthejnë vëmendjen te lidhja mes demokracisë, reformave të brendshme dhe integrimit evropian të Shqipërisë. Ai vlerësoi se protestat qytetare mund të ushtrojnë trysni për demokratizimin e institucioneve. Sipas tij, anëtarësimi i Shqipërisë në BE para Serbisë do të kishte rëndësi strategjike për shqiptarët në Ballkanin Perëndimor dhe për Kosovën.
Ramabaja tha se integrimi nuk duhet të lidhet me vazhdimësinë e një qeverie të caktuar, por të vlerësohet sipas rezultateve të reformave. Sipas tij, procesi kërkon institucione funksionale, drejtësi të pavarur, luftë kundër korrupsionit dhe llogaridhënie publike. Ai shtoi se përparimi teknik në negociata, përfshirë hapjen ose mbylljen e kapitujve, nuk dëshmon vetvetiu se institucionet janë transformuar në thelb.
Duke folur për protestat kundër qeverisë së Edi Ramës, Ramabaja tha se ato nuk e përshpejtojnë automatikisht anëtarësimin. Megjithatë, protestat që kërkojnë sundimin e ligjit, luftën kundër korrupsionit, institucione të pavarura dhe përgjegjësi publike mund të ushtrojnë trysni demokratike dhe t’i nxisin institucionet t’u përgjigjen qytetarëve. Nëse kjo trysni sjell reforma konkrete dhe rezultate që përmbushin kriteret evropiane, ajo mund të ndihmojë tërthorazi përparimin e Shqipërisë.
Një koment i botuar nga Java News dhe i ribotuar nga Shqiptarja.com dhe Report TV trajton përgatitjet teknike për negociatat. Autori përmend një ekip prej rreth 1 000 ekspertësh shqiptarë, duke e paraqitur shifrën si tregues të përmasës së punës së nevojshme; ai thekson se ajo duhet të konfirmohet nga të dhënat zyrtare. Komenti përmend gjithashtu vlerësimin e Komisioneres së BE-së për Zgjerimin, Marta Kos, për përparimin e Shqipërisë në mbylljen e disa kapitujve të negociatave.
Sipas komentit, negociatat kërkojnë përafrimin e legjislacionit dhe kapacitete për zbatimin e tij në fusha si drejtësia, të drejtat themelore, konkurrenca, mjedisi, bujqësia, energjia, transporti dhe administrata publike. Përgatitjet, thuhet aty, kërkojnë ekspertizë, vazhdimësi dhe koordinim ndërmjet institucioneve, si dhe kapacitete njerëzore, financiare e administrative.