Seanca konstituive e legjislaturës së 11-të të Kuvendit të Republikës së Kosovës u ndërpre këtë të enjte, pasi lideri i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, kërkoi kohë shtesë për negociata me subjektet e tjera politike. Gjatë kësaj seance, deputetët u betuan dhe u miratua raporti i Komisionit të Përkohshëm për Verifikimin e Mandateve, duke konfirmuar vlefshmërinë e mandateve të 120 deputetëve, por nuk u propozua asnjë kandidat për kryetar të Kuvendit.
Kurti deklaroi se është i nevojshëm një dakordim më i gjerë për zgjedhjen e një presidenti unifikues, me qëllim shmangien e zgjedhjeve të parakohshme. Megjithatë, vendimi për ndërprerjen e seancës nga ana e kryesuesit Avni Dehari shkaktoi reagime të shumta:
- Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) vlerësoi se ndërprerja cenon rendin kushtetues, duke theksuar se mungesa e marrëveshjeve politike nuk mund të përdoret si arsyetim për bllokimin e institucionit dhe se konstituimi nuk mund të kushtëzohet me procese të tjera.
- Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës (KDI) deklaroi se ndonëse procedura lejon kërkimin e kohës shtesë, Kuvendi është i detyruar ta përfundojë konstituimin plotësisht (zgjedhjen e kryetarit dhe pesë nënkryetarëve) brenda afatit kushtetues, që skadon nesër në orën 23:59.
- Vlora Çitaku nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK) e cilësoi këtë veprim si një zgjedhje politike të Lëvizjes Vetëvendosje dhe shpërfillje të drejtpërdrejtë të obligimeve kushtetuese, duke bërë thirrje për zhbllokimin e menjëhershëm të institucioneve.
Ndërkohë, liderët e opozitës, Lumir Abdixhiku i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) dhe Bedri Hamza i PDK-së, kanë theksuar qëndrimet e tyre mbi proceset politike. Ndërsa Abdixhiku kërkoi konstituim të shpejtë, Hamza theksoi se prioritetet e PDK-së mbeten çështjet ekonomike dhe zhvillimore, duke shtuar se partia e tij nuk ka diskutuar kandidat për president.
Përditësime
Kryeministri Albin Kurti paralajmëroi se dështimi për të arritur një marrëveshje për postin e presidentit para konstituimit të Kuvendit mund të çojë në shpërndarjen e institucionit legjislativ. Ai ftoi publikisht për bashkëpunim Bedri Hamzën (PDK) dhe Ardian Gjinin (AAK). Në anën tjetër, deputeti i PDK-së, Eman Rrahmani, akuzoi kreun e qeverisë për përpjekje për kontroll të plotë mbi institucionet shtetërore. Eksperti i KDI, Eugen Cakolli, sqaroi se afati i fundit për konstituimin e Kuvendit mbetet 6 gushti, ora 23:59. Ndërkaq, ish-kryetari i Gjykatës Kushtetuese, Enver Hasani, paralajmëroi për një vakum institucional, duke argumentuar se me betimin si deputete, Albulena Haxhiu ka humbur mandatin e ushtrueses së detyrës së presidentit.
Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka ftuar publikisht Bedri Hamzën (PDK) dhe Ardian Gjinin (AAK) për të diskutuar formimin e institucioneve të reja, pas ndërprerjes së seancës konstituive të Kuvendit. LDK ka deklaruar se nuk synon pozitën e kryetarit të Kuvendit, duke kërkuar një balancë më të gjerë institucionale. Ndërkohë, Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) ka kritikuar partinë në pushtet për shpërfillje të Rregullores së Kuvendit dhe cenim të Kushtetutës gjatë seancës. Eksperti Mazllum Baraliu vlerëson se ekziston hapësirë për një marrëveshje ndërmjet LVV-së dhe LDK-së, duke nënvizuar se afati i 7 gushtit është vendimtar për stabilitetin politik.
Kryeministri Albin Kurti shprehu gatishmërinë për rifillimin e seancës konstituive, me kushtin e arritjes së një marrëveshjeje politike. Kurti theksoi se tërheqja e kandidaturës së Glauk Konjufcës është një koncesion nga Lëvizja Vetëvendosje, ndërsa Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) kërkon një diskutim gjithëpërfshirës për zhbllokimin e procesit. Njëkohësisht, Kurti sqaroi se Albulena Haxhiu ushtron detyrën e kryetarit të Kuvendit, duke e barazuar statusin e saj me atë të kryeministrit në detyrë. Ambasada e SHBA-së u bëri thirrje liderëve politikë t'i japin përparësi stabilitetit dhe respektimit të Kushtetutës së Kosovës. Analisti politik Blerim Vela paralajmëroi se mungesa e një akordi të shpejtë mund ta çojë vendin drejt zgjedhjeve të parakohshme në muajin dhjetor.
Lëvizja Vetëvendosje ka zyrtarizuar tërheqjen e kandidaturës së Glauk Konjufcës për postin e kryeparlamentarit, me synim zhbllokimin e konstituimit të Kuvendit. Pavarësisht kësaj, data për vazhdimin e seancës mbetet ende e pacaktuar. Zhvillimet e fundit kanë nxitur reagime të ndryshme nga aktorët politikë dhe shoqëria civile:
Pas betimit të deputetëve dhe formimit të Komisionit të përkohshëm për verifikimin e mandateve, seanca konstituive e Kuvendit u ndërpre. Gjatë zhvillimeve, Arben Gashi (LDK) kërkoi zgjedhjen e kryeparlamentarit përpara vijimit të negociatave. Ndërkohë, Partia Demokratike e Kosovës (PDK) refuzoi ftesën e Lëvizjes Vetëvendosje (LVV) për diskutime mbi postin e presidentit, ndërsa Ardian Gjini shprehu shqetësimin se LVV po synon zvarritjen e procesit deri në shtator. Lidhur me situatën ligjore: • Ehat Miftaraj (IKD) theksoi se mbajtja e dyfishtë e mandateve nga Albin Kurti përbën konflikt interesi sipas standardeve të Gjykatës Supreme. • Instituti Demokratik i Kosovës (KDI) sqaroi se ndërprerja e seancës nuk është shkelje procedurale brenda afatit 30-ditor, por bëri thirrje për përmbyllje urgjente të procesit.
Në një përpjekje për të zhbllokuar konstituimin e Kuvendit, Arbërie Nagavci konfirmoi tërheqjen e kandidaturës së Glauk Konjufcës për kryeparlamentar, pas ndërprerjes së seancës. Gazetarja Saranda Ramaj e cilësoi këtë veprim si presion ndaj LDK-së, duke paralajmëruar mundësinë e zgjedhjeve të parakohshme. Analistët Dritëro Arifi dhe Ilir Deda kritikuan qasjen e LDK-së lidhur me postin e presidentit, duke kërkuar fokus te programi qeverisës. Nga ana tjetër, Ardian Gjini (AAK) akuzoi kryeministrin Albin Kurti për zvarritje të procesit me qëllim shmangien e afateve kushtetuese, ndërsa Bekim Salihu nga Instituti GAP vlerësoi se Kurti po e përdor postin e presidentit si mekanizëm negociues.
Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) ka kërkuar zyrtarisht postin e Presidentit si kusht për koalicionin me Lëvizjen Vetëvendosje (LVV), pas ndërprerjes së seancës konstituive të Kuvendit. Ndërsa analisti Vehbi Kajtazi ka vlerësuar se dështimi i LVV-së për të propozuar kryetarin e Kuvendit brenda afatit mund t'ia kalojë këtë të drejtë partisë së dytë, ekspertët Dritëro Arifi dhe Ilir Deda u kanë bërë thirrje palëve që të përqendrohen te programi qeverisës për të shmangur bllokimin institucional.
Analisti politik Ilir Deda vlerësoi se dështimi për të përmbyllur konstituimin e Kuvendit deri në mesnatën e 6 gushtit përbën shkelje kushtetuese. Në përpjekje për të zhbllokuar procesin, Albin Kurti propozoi dialog me PDK-në dhe AAK-në mbi postin e presidentit, ofertë e cila u refuzua nga këto subjekte. Ndërkohë, Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) kundërshtoi këtë qasje, duke insistuar se konstituimi i Kuvendit duhet të mbetet i ndarë nga negociatat për postet ekzekutive.
Ish-gjyqtari i Gjykatës Kushtetuese, Kadri Kryeziu, e ka vlerësuar moskonstituimin e Kuvendit si një situatë të paprecedentë. Ndërkohë, Sekretariati i Kuvendit ka bërë të ditur se ende nuk ka një datë për vazhdimin e seancës konstituive, duke e lënë procesin institucional në pritje.
Kryeministri Albin Kurti ka ftuar Partinë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe Aleancën për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) për negociata mbi zgjedhjen e presidentit, duke e cilësuar këtë si përgjegjësi të përbashkët politike. Kjo lëvizje pasoi ndërprerjen e seancës konstituive të Kuvendit. Ndërsa analistët theksojnë nevojën për një qasje konsensuale për të zhbllokuar institucionet, opozita ka konfirmuar refuzimin e saj, duke kushtëzuar konstituimin e Kuvendit me mos-negocimin e postit të presidentit si pjesë e ndarjes së pushtetit.
Administrata e Kuvendit ka njoftuar zyrtarisht se seanca do të vazhdojë nesër në orën 11:00, duke shpërfillur kërkesat e opozitës për vazhdimin e procedurave sonte. Deputetët e PDK-së janë mbledhur në ndërtesën e Kuvendit, ndërsa LDK-ja dhe AAK-ja kanë adresuar thirrje publike drejt Kurtit për respektimin e afateve kushtetuese. Time Kadrijaj, deputete e AAK-së, konfirmoi se deputetët opozitarë kanë siguruar nënshkrimet e nevojshme dhe do të qëndrojnë në sallë për të kërkuar zhbllokimin e procesit.
Deputeti i AAK-së, Besnik Tahiri, njoftoi se opozita ka nisur mbledhjen e nënshkrimeve për të kërkuar vazhdimin e seancës konstituive në orën 22:30. Nga ana tjetër, deputeti i LVV-së, Adnan Rrustemi, i cilësoi këto përpjekje si shfaqje teatrale dhe nënvizoi se zgjidhja e vetme për daljen nga ngërçi mbetet arritja e një marrëveshjeje për postin e presidentit.
Kryeministri Albin Kurti deklaroi se Lëvizja Vetëvendosje nuk propozoi kandidat për kryetar të Kuvendit për të parandaluar shkuarjen në zgjedhje të parakohshme. Tensionet u përshkallëzuan kur deputetja e Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), Time Kadrijaj, hodhi vezë në drejtim të Kurtit dhe grupit parlamentar të LVV-së. Pas këtij incidenti, kryesuesi Avni Dehari e ndërpreu menjëherë seancën konstituive.
Kryesuesi Avni Dehari njoftoi se aktualisht nuk ka asnjë plan për vazhdimin e seancës konstituive. Dehari akuzoi deputetët e opozitës për nxitje të incidenteve fizike me qëllim bllokimin e marrëveshjes politike. Ai ritheksoi se në mungesë të një konsensusi, vendi do të përballet pashmangshmërisht me zgjedhje të reja parlamentare.
Deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje (LVV), Ilir Kërçeli, konfirmoi kërkesën e partisë për një pakt gjithëpërfshirës institucional, që përfshin zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit, formimin e Qeverisë dhe zgjedhjen e Presidentit. Sipas Kërçelit, marrëveshja për këto pozita është parakusht për zhbllokimin e punimeve parlamentare. Ai sqaroi se deri tani nuk ka pasur thirrje për takime të reja mes liderëve politikë, ndërsa theksoi se konsensusi i plotë është i domosdoshëm për të parandaluar krizat e ardhshme institucionale.