Guvernatori i Kalifornisë, Gavin Newsom, ka zbutur dënimet me vdekje për 548 të burgosur që presin ekzekutimin në këtë shtet, duke i kthyer në burgim të përjetshëm pa mundësi lirimi me kusht. Njoftimin e bëri në një letër drejtuar qytetarëve, në muajt e fundit të mandatit të tij të dytë dhe të fundit.
Vendimi nuk mund të zbatohet menjëherë për të gjithë. Rreth 382 raste, ose afërsisht 70 për qind e totalit, kërkojnë miratimin e Gjykatës së Lartë të Kalifornisë, për shkak të dënimeve të tjera penale të personave në fjalë. Pjesën tjetër mund ta trajtojë drejtpërdrejt guvernatori. Sipas të dhënave të cituara nga Associated Press, në grupin prej 548 të burgosurish janë 529 burra dhe 19 gra.
Në letër, Newsom tha se po ushtron autoritetin kushtetues për dhënien e faljes. Ai argumentoi se ekzekutimet e urdhëruara nga shteti bien ndesh me vlerat e Kalifornisë dhe minojnë themelet e sistemit ligjor. Sipas tij, sistemi i dënimit me vdekje nuk mund të zbatohet në mënyrë të drejtë dhe ka çuar në dënimin e personave të pafajshëm. Newsom e përshkroi burgimin e përjetshëm pa mundësi lirimi me kusht si dënimin më të rëndë që shteti mund ta zbatojë në mënyrë etike.
Moratoriumi dhe debati për dënimin me vdekje
Kalifornia nuk ka kryer ekzekutime që nga viti 2006. Që prej rikthimit të dënimit me vdekje në vitin 1978, në shtet janë ekzekutuar 13 të burgosur. Në vitin 2019, Newsom vendosi moratorium për ekzekutimet. Sistemi është kritikuar për kostot e larta, zvarritjen e proceseve gjyqësore dhe pabarazitë racore. Telegrafi e paraqet vendimin si kryesisht simbolik, por citon ekspertë që thonë se ai mund të kursejë miliona dollarë në shpenzime gjyqësore çdo vit.
Vendimi vjen pas dështimit të ekzekutimit të Christa Pike në Tenesi, në fund të shtatorit. Shekulli dhe Euronews Albania e lidhin këtë ngjarje me thirrjet për pezullim mbarëkombëtar të dënimit me vdekje. Sipas Shekullit dhe Euronews Albania, Newsom ka mbyllur ambientet e posaçme për të dënuarit me vdekje në burgun San Quentin dhe i ka transferuar në reparte të tjera.
Newsom përmendet si kandidat i mundshëm në zgjedhjet presidenciale të vitit 2028. Abc News Albania raporton se demokrati Xavier Becerra është zgjedhur me 64 për qind të votave dhe pritet të marrë detyrën pas zgjedhjeve të mesmandatit.