Delegacionet nga Ukraina, Rusia dhe SHBA-ja nisën të mërkurën raundin e dytë të bisedimeve trepalëshe në Abu Dhabi, Emiratet e Bashkuara Arabe, me synim përfundimin e luftës që zgjat që nga shkurt i vitit 2022. Negociatat dyditore pasojnë formatin e raundit të parë të zhvilluar më 23-24 janar në të njëjtin vend dhe takime të mëparshme, si ai në Miami më 30 janar midis Steve Witkoff-ut dhe Kirill Dmitriev-it.
Delegacioni ukrainas kryesohet nga Rustem Umerov, kreu i Këshillit të Sigurisë Kombëtare dhe ish-ministër i Mbrojtjes, së bashku me Kyrylo Budanov-in, kreun e administratës presidenciale dhe ish-kreun e inteligjencës ushtarake, David Arakhamia-n dhe Andrii Hnatov-in, shefin e shtabit të përgjithshëm. Nga Rusia, Igor Kostyukov, kreu i shërbimit të inteligjencës ushtarake, dhe Kirill Dmitriev, dërguari special i Kremlinit, janë negociatorët kryesorë. Përfaqësuesit amerikanë përfshijnë Steve Witkoff-in, Jared Kushner-in, Scott Bessent-in dhe Josh Gruenbaum-in.
Sulmet ruse para bisedimeve
Gjatë natës së martës, forcat ruse kryen sulme ajrore të mëdha në Ukrainë, duke lëshuar rreth 450 dronë dhe 70-71 raketa. Sulmet goditën Odesën, duke dëmtuar infrastrukturën civile dhe industriale, si dhe Dnipron, ku vdiqën një grua 68-vjeçare dhe një burrë 38-vjeçar. Bombardimet preken gjithashtu Kievin dhe rrjetin energjetik në pesë rajone, duke lënë të paktën 10 të plagosur. Temperaturat e ulëta nën -20°C përkeqësuan situatën për civilët.
Deklaratat e liderëve
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky deklaroi se do të përshtasë qëndrimin negociues të ekipit pas sulmeve dhe kërkoi presion maksimal ndaj Rusisë nga aleatët. Ai theksoi se Moska preferon terrorin ndaj diplomacisë. Presidenti amerikan Donald Trump i kërkoi homologut rus Vladimir Putin të përfundojë luftën, ndërsa ky i fundit zhvilloi një video-bisedë me Xi Jinping-in, duke shprehur gatishmërinë për bashkëpunim. Marco Rubio, Sekretari i Shtetit amerikan, vuri në dukje se negociatat varen nga çështja territoriale.
Çështjet kryesore
Palët diskutojnë pretendimet territoriale ruse për Donbasin, ku Moska kërkon tërheqjen e forcave ukrainase nga zonat e pushtuara dhe pjesë të tjera. Kievi i refuzon këto kushte, por Zelensky ka lënë hapësirë për kompromise si zona demilitarizuar. Pengesa të tjera përfshijnë garancitë e sigurisë, praninë e trupave evropiane në Ukrainë dhe kufizimet në madhësinë e ushtrisë ukrainase. Raundi i parë u përshkrua si konstruktiv, por pa përparim vendimtar.
Përditësime
Vladimir Putin deklaroi se Rusia është e gatshme për bashkëpunim të ngushtë me Kinën, duke i cilësuar marrëdhëniet si faktor stabilizues.
Xi Jinping tha se marrëdhëniet Kina-Rusi hyjnë në një fazë të re.
Volodymyr Zelensky deklaroi: "Puna e ekipit tonë negociator do të përshtatet". Ai kritikoi shfrytëzimin e dimrit për terror dhe propozimin e SHBAsë.
Rusia lançoi raketa balistike Iskander-M dhe sisteme S-300 kundër infrastrukturës civile.
Dmitry Peskov, zëdhënës i Kremlinit, përsëriti kërkesat ruse kryesore dhe paralajmëroi vazhdimin e luftës derisa Kievi të pranojë statusin e Donbasit.
Negociatat u shtynë nga e diela në të mërkurën dhe pritet të zgjasin deri të enjten.
- Palët arritën marrëveshje për disa pika në bisedimet e para direkte një javë e gjysmë më parë.
- Zelensky akuzon Rusinë për shkelje të armëpushimit të pjesshëm të ndërmjetësuar nga SHBA.
Bisedimet përfunduan për sot dhe rifillojnë nesër, konfirmuan Diana Davitian dhe Rustem Umerov.
- Rustem Umerov i quajti bisedimet "të thelluara dhe produktive", me "hapa konkreta dhe zgjidhje praktike". Ai po përgatit një raport për Zelensky.
- Umerov përmendi shkëmbim të mundshëm të burgosurve.
- TASS raporton marrëveshje të mundshme që Ukraina të mos bashkohet me NATO, sipas burimeve ruse.
- Delegacioni amerikan përfshin Daniel Driscoll dhe gjeneralin Alex Grynkewich
Rustem Umerov deklaroi në X se negociatat vazhduan sot në grupe pune pas takimit në Abu Dhabi.
"Pas takimit trepalësh në Abu Dhabi, negociatat vijuan sot në formatin e grupeve të punës. Puna ishte intensive dhe produktive, e fokusuar në hapa konkretë dhe zgjidhje praktike. Po përgatisim një raport për presidentin Volodymyr Zelensky", shkroi ai.
Dmitry Peskov, zëdhënës i Kremlinit, konfirmoi vazhdimin e operacionit special ushtarak:
"Derisa të merren vendimet përkatëse nga regjimi i Kievit, operacioni po vazhdon. Ushtria jonë po godet objektivat e lidhura me kompleksin ushtarak të regjimit të Kievit."
Marco Rubio vlerësoi progresin në negociata: një përparim i madh mund të mos duket menjëherë, por administrata Trump ka shënuar përparim të konsiderueshëm.
Rustem Umerov konfirmoi fillimin e ditës së dytë të negociatave në Abu Dhabi, me të njëjtat formate: konsultime trepalëshe dhe grupe pune.
Zhvillime të reja:
- Marco Rubio: Lista e çështjeve të pazgjidhura midis Ukrainës dhe Rusias është ngushtuar ndjeshëm.
- Delegacioni ukrainas përfshin anëtarë të rinj: Serhiy Kislitsya dhe Oleksandr Bevz.
- Planifikohet takimi dypalësh Ukrainë-SHBA me Witkoff dhe Kushner për garancitë e sigurisë dhe planin e prosperitetit.
- Kirill Dmitriev: Përparim pozitiv në bisedimet për paqe; ndërhyrje nga Evropa dhe Britania; punë për rivendosjen e marrëdhënieve SHBA-Rusi dhe grup pune për ekonominë SHBA-Rusi.
- Volodymyr Zelensky deklaroi se 55 000 ushtarë ukrainas kanë humbur jetën.
- Rustem Umerov përshkroi ditën e dytë të negociatave si "punë në grupe dhe më pas harmonizimi i qëndrimeve". Ai premtoi "koordinim të mëtejshëm të qëndrimeve. Rezultatet do të pasojnë".
Moska kërkon tërheqjen e forcave nga centrali bërthamor Zaporizhzhia, ndërsa Ukraina refuzon dhe kërkon ngrirjen e vijave aktuale.
- Forcat ruse sulmuan me dronë infrastrukturën hekurudhore në Sumy.
- Kryeministri polak Donald Tusk vizitoi Kiev për bisedime me Zelensky dhe premtoi mbështetje energjetike.
- Traktati New START midis SHBA-së dhe Rusisë skadon, ndërsa Kina kritikon garën e armatimeve.
Ukraina dhe Rusia ranë dakord për këmbimin e 314 të burgosurve të luftës, sipas Steve Witkoff-it (5 shkurt), i cili deklaroi në X se hapa të tillë dëshmojnë angazhimin diplomatik për paqe.
Shefi i inteligjencës ukrainase Kyrylo Budanov i quajti negociatat "me të vërtetë konstruktive", sipas RBK-Ukraine.
Volodymyr Zelenskyy deklaroi se raundi i ardhshëm i bisedimeve mund të mbahet në SHBA.
Ai mori raportin e parë nga ekipi negociator dhe pret ekipin në Kyiv për raport të plotë.
Palët ranë dakord për shkëmbimin e parë të robërve pas 5 muajsh, i realizuar menjëherë.
Një komunikatë e përbashkët i përshkroi diskutimet si «konstruktive» dhe të përqendruara në paqe të qëndrueshme.