Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, i është drejtuar Gjykatës Kushtetuese për të sqaruar çështjen e emërimit të anëtarëve të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve (KQZ). Kabineti i presidentes shpjegon se partitë politike të përfaqësuara në Kuvend kanë propozuar më shumë kandidatë sesa parashikon Kushtetuta, duke krijuar një dilemë kushtetuese. Emërimet do të bëhen sapo të vijë përgjigjja nga gjykata.
Sipas Kushtetutës, KQZ-ja përbëhet nga 11 anëtarë: 6 emërohen nga subjektet politike shqiptare të përfaqësuara në Kuvend, një nga deputetët e komunitetit serb dhe tre nga komunitetet e tjera jo-shumicë. Nëse ka më pak se gjashtë grupe parlamentare, grupet më të mëdha mund të emërojnë anëtarë shtesë. Aktualisht, në Kuvend janë katër grupe shqiptare: Lëvizja Vetëvendosje (LVV), Partia Demokratike e Kosovës (PDK), Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK).
LVV, si partia më e madhe me mbi 51% të votave në zgjedhjet e 28 dhjetorit, ka propozuar tre kandidatë: Alban Krasniqi, Violeta Emini dhe Njazi Isaku. PDK ka propozuar dy: Ilir Gashi dhe Rashit Qalaj. LDK ka propozuar Sami Hamitin, ndërsa AAK Muharrem Nitajn. Partitë e komuniteteve jo-shumicë kanë propozuar nga një, me përjashtim të komunitetit turk që ka propozuar anëtarin aktual.
Në përbërjen e mëparshme të KQZ-së, LVV dhe PDK kishin nga dy anëtarë secila, ndërsa LDK dhe AAK nga një. Në vitin 2021, LVV kishte insistuar për tre anëtarë, por Osmani kishte emëruar vetëm dy.
Reagimi i PDK-së
Sekretari për Anëtarësi dhe Financa i PDK-së, Betim Gjoshi, akuzoi presidenten Osmani për cenim të kushtetutshmërisë dhe dobësim të opozitës. Ai theksoi se shkresa e Osmanit e 9 marsit drejtuar kryetarit të PDK-së, Bedri Hamza, kishte kërkuar propozimin e kandidatëve në shumës. Gjoshi argumentoi se, sipas nenit 139, paragrafi 4 të Kushtetutës, anëtarët shtesë u takojnë grupeve më të mëdha, pra LVV-së dhe PDK-së. PDK paralajmëron se do të përdorë të gjitha mjetet ligjore. Mandati i Osmanit mbaron më 4 prill.
Përditësime
Gjykata Kushtetuese konfirmoi marrjen e kërkesës së Vjosa Osmanit për emërimin e anëtarëve të KQZ-së.
Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) kritikoi kërkesën si të panevojshme, duke propozuar formulën LVV 2, PDK 2, LDK 1, AAK 1, si në rastin e Thaçit.
Pretendimet e partive për emërimet e tyre:
- PDK: vetëm 1 (Ilir Gashi)
- LVV: 2 (Alban Krasniqi, Violeta Salihu)
- LDK: 1
- AAK: 1
Ndërsa pretet vendimi i Gjykatës Kushtetuese.
Arbërie Nagavci, shefja e Grupit Parlamentar të LVV-së, deklaroi se partisë së saj i takojnë tre anëtarë në KQZ për shkak të numrit më të madh të deputetëve.
Naim Jakaj, hulumtues i IKD-së, përmendi precedentët e Hashim Thaçit dhe vendimin e Gjykatës Kushtetuese të vitit 2021, që sqaroi përbërjen e KQZ-së sipas numrit të deputetëve.
Vjosa Osmani nuk e ka emëruar anëtarin e dytë të propozuar nga PDK-ja në përbërjen e re të KQZ-së, ndonëse i kishte kërkuar propozime PDK-së.
Ajo dërgoi kërkesë për sqarime në Gjykatën Kushtetuese të shtunën, pas skadimit të afatit për emërime.
PDK-ja shprehu shqetësimin në konferencë shtypi të martën për mosemërimin e anëtarit të dytë të tyre.
Vjosa Osmani sqaron se kërkesa në Gjykatën Kushtetuese bazohet në nenin 113 të Kushtetutës, ndryshe nga rastet e mëparshme me nenin 84 p.9. Gjykata ende nuk ka marrë vendim.
Osmani konfirmon se nuk emëroi të tretin e LVV-së dhe të dytin e PDK-së për shkak të propozimeve të tepërta për një vend të vetëm. Ajo thekson se çështja ka qenë e paqartë për të gjithë presidentët.
Naim Jakaj akuzon Osmanin për gabim në mosemërimin e të dytit të PDK-së dhe propozon formulën: LVV 2, PDK 2, LDK 1, AAK 1.
Koalicioni 'Demokracia në Veprim' (DnV) e quajti të panevojshëm vendimin e Osmanit për ta drejtuar Gjykatën Kushtetuese lidhur me emërimin e anëtarëve të KQZ-së, pasi ai vonon plotësimin e saj. Koalicioni argumenton se përbërja e KQZ-së është kushtetueshëm e qartë, bazuar në balancën ndërmjet grupeve parlamentare, jo në rezultatet zgjedhore.
Presidentja Vjosa Osmani, në një deklaratë të detajuar të mërkurën 25 mars, shpjegoi se emërimi i anëtarëve të KQZ-së nuk ka përfunduar për shkak të ndryshimit në shpërndarjen e vendeve: LVV nga 3 në 2, PDK nga 2 në 1. Ajo theksoi bazën ligjore të re, të ndryshme nga rastet e Hashim Thaçit dhe vitit 2021, dhe shprehu shpresën për sqarim përfundimtar nga Gjykata Kushtetuese.