Përfaqësuesit e subjekteve politike shqiptare nga Lugina e Preshevës nënshkruan zyrtarisht më 29 shtator 2026 marrëveshjen për të garuar me një listë të përbashkët në zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit 2026 në Serbi. Dokumenti përmban zotimin për një platformë të unifikuar, kandidatë përfaqësues dhe krijimin e një grupi koordinues për votimet. Sipas Shaip Kamberit, baza e këtij pjesëmarrjeje do të jetë respektimi i planit me shtatë pika të miratuar nga Qeveria e Serbisë në qershor të vitit 2013. Marrëveshja u finalizua në Zyrën e Kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, ndërsa Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme e Shqipërisë ka përshëndetur zyrtarisht nismën. Procesi ka marrë mbështetje të re edhe nga aktivistët politikë Fatlum Osmani e Faim Sadiku, si dhe nga Unioni i Afaristëve 'Vizioni për Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc'.
Përbërja e koalicionit dhe mbështetja
Në listën e përbashkët, të emërtuar “Koalicioni Shqiptar”, bëjnë pjesë përfaqësuesit e tetë subjekteve politike: Shaip Kamberi (PVD), Visar Memeti (APN), Nagip Arifi (PD), Agim Sabedini (PDSH), Shqiprim Musliu (LPD), Sami Salihu (LR), Armend Aliu (AL) dhe Naser Aziri (UDSH). Në procesin e arritjes së kësaj marrëveshjeje kontribuan gjithashtu Amina Nuraj nga Pazari i Ri, si dhe Bajram Mustafa e Arben Ferati nga Medvegja. Kryeministri Kurti vlerësoi angazhimin e kryetarit të Këshillit Kombëtar Shqiptar, Enkel Rexhepit, kryetares së Komunës së Preshevës, Ardita Sinanit, dhe kryetarit të Komunës së Bujanocit, Arbër Pajazitit.
Qëndrimi politik për përfaqësimin
Kryeministri Kurti e cilësoi këtë bashkim si një hap vendimtar kundër diskriminimit dhe pasivizimit të adresave. Duke iu referuar të drejtave asimetrike, ai argumentoi se shqiptarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës duhet të kenë së paku 5 vende të garantuara në Parlamentin e Serbisë prej 250 deputetësh, duke marrë si standard përfaqësimin e serbëve në Kosovë. Sipas të dhënave të ABC News, partitë shqiptare garuan të ndara në zgjedhjet e viteve 2022 dhe 2023, gjë që solli rënien e përfaqësimit në vetëm një deputet. Ky bashkim synon të ndryshojë këtë tendencë, duke rikujtuar suksesin e vitit 2020, kur nën emrin “Alternativa Demokratike Shqiptare – Lugina e Bashkuar”, koalicioni siguroi 3 mandate me 26,437 vota. Ish-presidenti Ilir Meta e përshëndeti nismën si një mundësi për të shndërruar votën në një zë të unifikuar për mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve dhe demokratizimin e Serbisë.
Përditësime
Aktivistët Fatlum Osmani e Faim Sadiku dhe Unioni i Afaristëve shprehën mbështetjen e tyre zyrtare për 'Koalicionin Shqiptar'.
Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme e Shqipërisë zyrtarizoi mbështetjen për marrëveshjen, ndërsa u konfirmua zbatimi i planit me shtatë pika të vitit 2013.
Krerët e partive politike nënshkruan zyrtarisht marrëveshjen tre-faqëshe për listën e përbashkët më 29 shtator 2026.