Përfaqësuesi i posaçëm i Bashkimit Evropian për dialogun, Peter Sorensen, ka rikonfirmuar qëndrimin se Marrëveshja e Ohrit e vitit 2023 përbën një detyrim ligjor ndërkombëtar për palët, pavarësisht mungesës së nënshkrimeve zyrtare nga kryeministri Albin Kurti dhe presidenti Aleksandar Vuçiq. Sipas diplomatit danez, pëlqimi për një marrëveshje mund të shprehet edhe në forma të tjera, ndërsa theksoi se mungesa e zbatimit, e jo e nënshkrimit, mbetet sfida kryesore në procesin e normalizimit.
Dialogu dhe rezultatet konkrete
Në një intervistë, Sorensen u shpreh se dialogu ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit "nuk ka vdekur" dhe po vijon të sjellë rezultate, duke veçuar përparimin në gjetjen e personave të zhdukur si një detyrim humanitar thelbësor. Lidhur me zbulimin e mbetjeve mortore në Kalludër të Zubin Potokut, ai deklaroi se e ndjek nga afër procesin, duke theksuar se kjo çështje nuk duhet të përdoret si mjet pazari, por si një prioritet që kërkon shpejtësi dhe ndarje të informacionit.
Zbatimi i detyrimeve dhe roli i partnerëve
Diplomati evropian nënvizoi se obligimet e dakorduara, përfshirë ato për vetëmenaxhimin e komunitetit serb, mbeten në fuqi pavarësisht zhvillimeve politike apo zgjedhore në Kosovë. Ai sqaroi se:
- Bashkimi Evropian mbetet ndërmjetësi kryesor i dialogut.
- Shtetet e Bashkuara janë partnerë të rëndësishëm në mbështetjen e procesit.
- Përgjegjësia përfundimtare për zbatimin e marrëveshjeve mbetet te palët, Kosova dhe Serbia.
Sipas Sorensen, dialogu i ndërmjetësuar nga BE-ja mbështetet në Rezolutën 64/298 të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së të vitit 2010, duke hedhur poshtë pretendimet e Beogradit se procesi duhet të bazohet ekskluzivisht në Rezolutën 1244.
Përditësime
Peter Sorensen sqaroi se nuk ekziston një afat kohor fiks për përmbylljen e dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, duke nënvizuar se procesi mbetet aktiv pavarësisht sfidave të vazhdueshme. Kryenegociatori i Kosovës, Agron Bajrami, i ka dërguar një letër zyrtare Sorensenit për të shprehur shqetësimet lidhur me fatin e personave të zhdukur. Lidhur me zhvillimet e brendshme, Sorensen shmangu komentet politike, por potencoi se funksionaliteti i institucioneve të Kosovës është vendimtar për zbatimin e marrëveshjeve.
Peter Sorensen deklaroi se takimet e nivelit të lartë mes Albin Kurtit dhe Aleksandar Vuçiqit do të thirren vetëm kur ekziston mundësia për rezultate konkrete, duke refuzuar axhendat e motivuara nga nevoja për fotografi politike. Ai theksoi se përparimi në dialog mbetet kriteri primar matës, duke i dhënë përparësi substancës mbi kalendarët kohorë fiks. Si shembull i një rezultati të arritur së fundmi, Sorensen veçoi progresin e shënuar në çështjen e personave të zhdukur.
Peter Sorensen konfirmoi zyrtarisht se Marrëveshja e Ohrit mbetet ligjërisht e detyrueshme edhe pa nënshkrime fizike, duke sqaruar se pëlqimi i palëve është regjistruar zyrtarisht nga Bashkimi Evropian. Lidhur me zhvillimet e tjera: 1. Sorensen bëri të ditur se nuk ka planifikuar vizitë në Kalludër të Zubin Potokut pas gjetjes së mbetjeve mortore. 2. Zyra e emisarit të BE-së nuk dha përgjigje nëse është adresuar letra e kryenegociatorit Agron Bajrami për personat e zhdukur.