Presidenti i Republikës, Bajram Begaj, mori pjesë në turin përkujtimor "Peizazhe të internimit" në Lushnjë për të nderuar viktimat e internimit nga regjimi komunist. Në kuadër të Ditës Ndërkombëtare të Kujtimit të Viktimave të Regjimeve Totalitare, Kreu i Shtetit vendosi kurora me lule në Memorialin e Përndjekjes Politike dhe vizitoi barakat e ish-kampit të Savrës. Aktiviteti, i organizuar nga Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit (AIDSSH), synoi evidentimin e vendeve të internimit si Savra, Plugu, Gjaza dhe Kosova e Madhe.
Presidenti Begaj nënvizoi se ruajtja e kujtesës historike është një detyrim ndaj brezave të ardhshëm dhe një përgjegjësi institucionale për të dokumentuar të vërtetën. Ai kërkoi bashkëpunim për digjitalizimin e dokumenteve, mbrojtjen e gjurmëve fizike të kampeve dhe institucionalizimin e kujtesës. “Koha ikën, koha nuk pret. Dëshmitarët po pakësohen, gjurmët fizike po degradojnë dhe kujtesa e drejtpërdrejtë po bëhet gjithnjë e më e brishtë”, deklaroi Begaj, duke theksuar se kjo nismë nuk është hakmarrje, por dokumentim i padrejtësive të sistemit totalitar.
Kryetarja e Autoritetit të Dosjeve, Gentiana Sula, njoftoi se institucioni ka identifikuar të gjitha fshatrat e përdorura si kampe pune të detyruar dhe ka përpiluar listat e të internuarve. Ajo ngriti shqetësimin për statusin ligjor të fëmijëve të lindur ose të rritur në internim, të cilët ende nuk gëzojnë statusin e të përndjekurit politik. Në ceremoni ishte e pranishme edhe kryetarja e Bashkisë së Lushnjes, Eriselda Sefa, e cila kërkoi shndërrimin e objekteve të mbetura në muze për të ruajtur historinë e mijëra familjeve të përndjekura. Familjarët, ndër ta edhe Vera Bektashi, vlerësuan rëndësinë e përkujtimit të traumave të përjetuara në kampet e Myzeqesë.
Përditësime
Dita e Kujtesës u shënua zyrtarisht më 24 gusht me aktivitete që nisën pranë Memorialit të Kujtesës në Lushnje, ku u vendosën kurora me lule për nder të viktimave. Kryetarja e Bashkisë së Lushnjes, Eriselda Sefa, bëri të ditur planet zyrtare për ndërtimin e një muzeu në Savër, si pjesë e angazhimit për ruajtjen e memories historike. Njëkohësisht, kryetarja e Autoritetit për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit, Gentiana Sula, bëri thirrje për masa më aktive drejt drejtësisë, dëmshpërblimit dhe intensifikimit të kërkimeve për personat e zhdukur gjatë periudhës komuniste.
Presidenti Bajram Begaj e cilësoi kampin e Savrës si një prej faqeve më të errëta të historisë shqiptare. Autoritetet konfirmuan se Savra ka funksionuar si kamp internimi për periudhën 1953-1990. Hetimet zgjeruan hartën e internimeve në Myzeqe, duke përfshirë zyrtarisht zonat e Gjazës, Plukut dhe Kosovës së Madhe.
Kjo ditë shënoi zyrtarisht 24 gushtin si Dita Europiane e Flijos së Zezë, kushtuar nderimit të viktimave të sistemeve fashiste e staliniste. Megjithatë, përfaqësuesit e të përndjekurve politikë shprehën pakënaqësi të thellë mbi menaxhimin e procesit. Ata evidentuan mungesën e dëmshpërblimit financiar dhe vështirësitë e vazhdueshme në lokalizimin e eshtrave të familjarëve të zhdukur gjatë regjimit.
Autoriteti i Dosjeve zyrtarizoi nisjen e 'Turit Shenjues Përkujtimor' me titull 'Peizazhe të Internimit'. Drejtoresha Gentiana Sula akuzoi administratën për 'hipokrizi politike' dhe 'negliizhencë' të vazhdueshme ndaj viktimave të regjimit komunist. Ceremonitë përkujtimore u zhvendosën zyrtarisht në 23 Gusht, duke përkuar me Ditën Europiane të Përkujtimit të Viktimave të Regjimeve Totalitare, për të zëvendësuar datën e raportuar më herët.