Ky artikull është përditësuar. Shiko përditësimet
Protestat antiqeveritare në Iran kanë vazhduar të mërkurën me përleshje të dhunshme midis demonstruesve dhe forcave të sigurisë në disa qytete, duke hyrë në ditën e 11-të të trazirave të shkaktuara nga kriza ekonomike. Ngjarjet u raportuan në qytete si Teherani dhe Lordegani, ku individë të armatosur vranë dy policë sipas agjencisë gjysmëzyrtare Fars.
Videot në mediat sociale tregojnë përballje të tensionuara, me tinguj armësh, përdorim të gazit lotsjellës nga forcat e sigurisë dhe hedhje gurësh nga protestuesit. Në një rast, gazi lotsjellës u hodh brenda një spitali në Teheran për të shpërndarë turmën. Protestat filluan më 28 dhjetor në Teheran, kur tregtarët dolën në rrugë kundër rënies së vlerës së monedhës riali kundrejt dollarit amerikan dhe inflacionit rreth 40%, duke u përhapur te studentët dhe qytetarët.
Sipas Agjencisë së Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA), demonstratat janë regjistruar në 111 qytete në të 31 provinca të vendit, ndonëse disa burime përmendin 280 vende ose 27 provinca. Fillimisht me kërkesa ekonomike, ato kanë marrë karakter politik, me slogane kundër udhëheqësit suprem Ali Khamenei dhe mbështetje për ish-dinastinë Pahlavi.
Raportet për viktimat ndryshojnë: HRANA konfirmon 34 protestues dhe 2-4 anëtarë të forcave të sigurisë të vrarë, ndërsa autoritetet iraniane pranojnë tre forca sigurie të vrarë, pa dhënë numër zyrtar për të tjerët. Mbi 2 mijë persona janë arrestuar, me shifra specifike si 2,076 ose 2,200. Të paktën 60 protestues janë plagosur.
Qeveria iraniane ka deklaruar se nuk do të veprojë kundër protestuesve paqësorë, por ka paralajmëruar ndëshkime për nismëtarët e trazirave. Autoritetet kanë nisur shpërndarjen e ndihmës financiare mujore për të zbutur kostot e jetesës. Këto protesta konsiderohen si më të mëdhatë që nga viti 2022.
Përditësim -
Izraeli kryente një sulm 12-ditor kundër Iranit në 2025, duke vrarë udhëheqës ushtarakë të lartë dhe duke goditur infrastrukturën kyçe, sipas raporteve zyrtare izraelite. ShBA-ja lansoi goditje ajrore ndaj objekteve bërthamore iraniane në Fordow, Isfahan dhe Natanz, konfirmoi Pentagoni.
Protestat antiqeveritare shpërthyen në fund të 2025 pas grevës së tregtarëve dhe vazhduan në fillim të 2026, me përleshje të dhunshme në qytete kryesore. Riali iranian ra me rreth 50% të vlerës së tij, ndërsa papunësia u ngrit në 7.5%, sipas të dhënave të Bankës Qendrore të Iranit.
Këto protesta lidhen me valën historike nga vitet '90, të nxitura nga sanksionet ndërkombëtare dhe tensionet me Izraelin dhe ShBA-në.
Përditësim
Protestat antiqeveritare në Iran kanë vazhduar në ditën e 12-të, me përleshje të reja të dhunshme.
- Në Mashhad, një demonstrues përplasi me makinë forcat e sigurisë.
- Autoritetet raportojnë ndërprerje të pjesëshme ose të plotë të aksesit në internet, sipas Netblocks.
- Në perëndim të Teheranit, një polic u godit për vdekje me thikë, sipas agjencisë Fars.
- Presidenti Masoud Pezeshkian bën thirrje për vetëpërmbajtje.
- Figura të opozitës në mërgim bëjnë thirrje për mobilizime të reja dhe greva.
Përditësim
Numri i viktimave në protestat antiqeveritare në Iran ka arritur në 45, sipas Iran Human Rights dhe organizatave të tjera të të drejtave të njeriut. Mahmood Amiry-Moghaddam, drejtor i Iran Human Rights, deklaroi: "Dëshmitë tregojnë se shtrirja e shtypjes po bëhet çdo ditë e më e dhunshme dhe më e gjerë."
Autoritetet kanë ndërprerë plotësisht internetin në provincën e Kermanshah, sipas kompanisë shtetërore TCI dhe të dhënave nga CloudFlare. Këto ndërprerje lidhen drejtpërdrejt me thirrjet e Reza Pahlavi për protesta masive të enjten dhe të premten, të cilat kanë nxitur brohoritje nga shtëpitë e banuesve.
Qeveria iraniane akuzon protestuesit si "terroristë". Kreu i gjyqësorit iranian deklaroi se "nuk do të ketë tolerancë" ndaj të arrestuarve.
Përditësim
Nënkoloneli Shahin Dehghan u vra me thikë në Malard, pranë Teheranit, sipas raporteve lokale. Organizata HRANA raporton 38 viktima në protesta, përfshirë 4 forca sigurie, 2,217 arrestime, 568 policë të plagosur dhe 66 anëtarë Basij të plagosur. Riali iranian ra në mbi 1,350,000 kundrejt dollarit amerikan. Autoritetet ndërprenë plotësisht linjat telefonike dhe internetin në të gjithë Iranin, e konfirmuar nga CloudFlare dhe NetBlocks, me dështime lidhjesh nga Dubai. Reza Pahlavi deklaroi se Donald Trump kishte paralajmëruar për shtypje të ashpër dhe shtoi: "Kjo është beteja e fundit". Protestuesit brohorasin sloganet "Vdekje diktatorit", "Vdekje Republikës Islamike" dhe "Kjo është beteja e fundit! Pahlavi do të kthehet". Tregjet dhe pazarët u mbyllën në mbështetje të protestuesve në disa qytete.
Përditësim
Protestuesit kanë marrë kontrollin e tre qyteteve, përfshirë Karaj, sipas burimeve lokale. Ata kanë djegur ndërtesën e guvernatorit në Gorgan, radiotelevizionin shtetëror në Isfahan dhe automjete policie në disa qytete të tjera.
Presidenti i SHBA-së Donald Trump deklaroi se "regjimi iranian mund të jetë buzë kolapsit dhe nëse qëllon protestuesit, Amerika do t'i godasë".
NetBlocks raportoi ndërprerje të internetit për 12 orë në të gjithë Iranin më 9 janar.
Tregtarët kanë nisur greva të reja në pazare të shumta si shenjë solidariteti.
HRANA zbuloi detaje të reja për viktimat: 5 fëmijë mes 34 të vrarëve.
Përditësim
Autoritetet iraniane pranuan zyrtarisht 21 viktima totale nga protestat antiqeveritare. Midis tyre, numri i fëmijëve të vrarë u rrit në 8, sipas të dhënave të reja, krahasuar me 5 të raportuara më herët nga HRANA. 13 persona u vranë më 8 janar, duke e bërë atë ditën më të përgjakshme të protestave.
Demonstruesit rrëzuan statujën e Qassem Soleimani në provincën Fars.
Greva të përgjithshme të tregtarëve shpërthyen në provincat Ilam, Kermanshah dhe Lorestan, ku të paktën disa persona u plagosën nga të shtënat e forcave të sigurisë.
Përditësim
Ali Khamenei dënoi protestuesit si 'sabotues' në një deklaratë të detajuar, duke akuzuar Donald Trump-in për nxitje të shkatërrimeve. Ai pretendoi se Trump mban 'gjakun e iranianëve' në duar pas sulmeve të qershorit.
- Forcat e sigurisë kryen sulme në rajonet kurde të perëndimit të Iranit më 8 janar.
- Demonstruesit dogjën një postbllok të forcave paramilitare.
Përditësim
Protestuesit sulmuan zyrat qendrore dhe mjetet e Basij-it në Teheran natën e të enjtes, sipas raporteve lokale.
Në një deklaratë të re, Ayatollah Ali Khamenei akuzoi protestuesit se shkatërrojnë ndërtesat për të plotësuar dëshirën e Donald Trump-it. Ai komentoi gjithashtu se Reza Pahlavi nuk gëzon mbështetje të gjerë mes iranianëve.
Përditësim
Protestat antiqeveritare në Iran hyjnë në ditën e 13-të, me përleshje të dhunshme dhe të shtëna në Zahedan, sipas videove të publikuara. Një ndërtesë qeveritare u djeg në Mashhad. Në Shiraz, turma u mblodhën për furnizim me ushqime dhe hasën probleme me aksesin në para për shkak të ndërprerjes së internetit, e cila bllokon bankomatet dhe kartat. Në Zahedan, protestat përfshinin anëtarë të etnisë Baluç dhe gra, me slogane si 'Nga Zahedani për të gjithë Iranin, jap jetën time për Iranin'. Forcat e sigurisë hapën zjarr pranë Xhamisë Maki në Zahedan, duke plagosur protestues, sipas Haalvsh. Komisioneri i Lartë i OKB-së Volker Türk thirr për hetim të shpejtë dhe të pavarur mbi dhunën, vdekjet dhe shkatërrimin e pronës gjatë këtyre 13 ditëve.
Përditësim
Iran Human Rights raportoi se numri i viktimave në protestat antiqeveritare ka arritur në 51 persona, duke përfshirë 9 të mitur nën 18 vjeç. Prokurori i Teheranit, Ali Salehi, kërcënoi me dënim me vdekje për dëmtimin e pronës ose përplasje me forcat e sigurisë. Kryetari i drejtësisë, Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i, premtoi dënime të rrepta pa mëshirë. Protestuesit vranë prokurorin Ali Akbar Hosseinzadeh në Esfarayen dhe dogjën zyrën e tij. Autoritetet raportuan vdekje të oficerëve të policisë dhe IRGC-së në Teheran, Qom dhe Kermanshah. Ministria e Inteligjencës u bëri thirrje qytetarëve të raportojnë "sabotuesit dhe mercenarët e SHBA-së dhe regjimit sionist". Televizioni shtetëror paralajmëroi se kush del në rrugë në mbrëmje do të qëllohet. Reza Pahlavi i bëri thirrje presidentit Trump për ndërhyrje në situatë.
Përditësim
Autoritetet iraniane kanë anuluar të gjitha fluturimet ndërkombëtare për shkak të protestave të vazhdueshme dhe bllokimit të komunikimeve, sipas Organizatës së Aviacionit Civil të Iranit. Amnesty International dhe Human Rights Watch kanë dënuar bllokimin e internetit si një përpjekje të qartë për të heshtur protestuesit.
Përditësim
Autoritetet iraniane raportuan djegien e një turbeje të një figure fetare në qytetin e Dezfulit, në provincën Huzestan. Sulmuesit shkatërruan dhjetëra automjete të shërbimeve emergjence, përfshirë ato të zjarrfikësve, dhe sulmuan punonjësit e tyre.
Raportohen sulme në spitale, qendra mjekësore, banka, xhami dhe objekte policore, me qëllim krijimin e paqëndrueshmërisë.
Policia arrestoi persona të dyshuar për fabrikimin e provokimeve dhe përhapjen e dezinformacionit përmes teknologjive të inteligjencës artificiale.
Kryetari i Teheranit deklaroi se protestuesit synojnë të përhapin kaos duke shfrytëzuar zemërimin ekonomik.
Përditësim
- Numri i viktimave në protestat antiqeveritare në Iran ka arritur në të paktën 217 persona, me shumicën e tyre të vrarë nga plumbat, sipas mjekëve.
- Protestuesit kanë djegur ndërtesën e Bashkisë së Karaj, duke shkaktuar dëme të konsiderueshme materiale.
- Mbi 100,000 protestues në Mashhad kanë bllokuar rrugët kryesore të qytetit.
Përditësim
Presidenti i SHBA-së Donald Trump deklaroi më 9 janar 2026 se 'Më mirë të mos filloni të qëlloni, sepse atëherë do të fillojmë të qëllojmë edhe ne', duke kërcënuar me ndërhyrje nëse regjimi iranian vret protestuesit.
Kryebashkiaku i Teheranit Alireza Sakani raportoi djegien e më shumë se 50 bankave, disa ndërtesave qeveritare dhe 30 xhami.
Protestuesit dogjën xhaminë Al-Rasool në lagjen Saadat Abad të Teheranit, së bashku me vetura civile dhe incidente në lagjet Tehranpars, Jannat Abad, Pasdaran dhe Nizam Abad.
Revista Time raportoi se numri i vdekjeve ka tejkaluar 200, me video që tregojnë Teheranin në zjarr të transmetuara përmes Starlink, sipas një tweete.
Përditësim
HRANA raporton 2.311 arrestime në 13 ditë të protestave, me demonstrata në 512 lokacione në 180 qytete.
- Mjekët dëshmuan për BBC se sistemi shëndetësor është i mbingarkuar me të plagosur nga përleshjet.
- Deputeti Abdolvahed Fayazi konfirmoi arrestime të fëmijëve dhe adoleshentëve, duke shtuar se trajtohen sipas të drejtave të njeriut.
- Irani dërgoi letër në Këshillin e Sigurimit të OKB-së duke fajësuar SHBA-në për nxitur dhunë dhe vandalizëm, ndërsa ambasadori iranian në OKB e akuzoi atë për ndërhyrje në punët e brendshme të Iranit.
Përditësim
Prokurori i përgjithshëm Mohammad Movahedi Azad paralajmëroi dënime vdekjeje pa butësi për protestuesit si 'armiq të Zotit' (mohareb). Deputeti Abdolvahed Fayazi konfirmoi arrestime të fëmijëve dhe adoleshentëve në përputhje me të drejtat e tyre.
Në provincën Ilam, forcat e sigurisë hapën zjarr gjatë 'E shtuna e përgjakshme', duke arrestuar protestues të plagosur dhe të afërmit e tyre në Spitalin Rajonal të Ilamit. HRANA raportoi 65 viktima, duke rritur numrin e mëparshëm.
Protestat hyjnë në ditën e 14-të pa informacion zyrtar për kushtet e të arrestuarve. Çmimet e produkteve bazë u rritën: një dërrasë vezësh nga 280,000 në 500,000 toman, pesë litra vaj nga 470,000 në 1,200,000–1,400,000 toman.
Përditësim
Instituti për Studimin e Luftës (ISW) ka konfirmuar demonstrata në pothuajse të gjitha qytetet kryesore të Iranit, duke përfshirë Teheranin, Mashhadin dhe Isfahanin. Ekspertët vlerësojnë këtë valë protestash si më të madhen që nga Revolucioni Islamik i 1979-ës. Sipas Radio Farda-s, ka 35 viktima, përfshirë 5 nën moshën 18-vjeçare.
Përditësim
Udhëheqësit europianë kanë bërë thirrje për vetëpërmbajtje nga autoritetet iraniane. Sipas një deklarate të përbashkët, ata kërkojnë mbrojtjen e të drejtave të protestuesve dhe shmangien e dhunës së tepërt. Ndërkohë, video të reja nga lagjja Saadat Abad në Teheran tregojnë djegien e një xhamie gjatë përleshjeve, sipas dëshmive në rrjetet sociale.
Përditësim
Autoritetet iraniane konfirmuan bilancin e 65 viktimave të përleshjeve: 50 protestues, 14 zyrtarë sigurie dhe 1 civil i lidhur me qeverinë. Një 5-vjeçar vdiq nga të shtënat e forcave të sigurisë, sipas raportimeve lokale.
Zhvillime të tjera:
- Demonstrata pro-qeveritare u organizuan në qytete si Teherani dhe Isfahani.
- Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, deklaroi mbështetje për popullin iranian kundër represionit.
- Në ambasadën iraniane në Londër, një protestues rrëzoi flamurin iranian dhe ngriti atë të periudhës para-revolucionit.
- Regjisorë iranianë si Asghar Farhadi dënuan ndërprerjen e internetit si mjet represioni.
- Policia u kërkoi qytetarëve të vëzhgojnë adoleshentët për dëmtime në pronë.
Përditësim
Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare i Iranit miratoi një rezolutë për "përgjigje shumë vendimtare" ndaj protestave antiqeveritare, duke i portretizuar ato si kërcënim sigurie të drejtuar nga Izraeli dhe SHBA.
Kjo rezolutë hap rrugë për përshkallëzim të forcës represive kundër demonstruesve.
Sipas ekspertit Ali Fathollah-Nejad, protestat kanë arritur një "nivel të ri" me pakënaqësi të thella dhe mungesë reformash, duke krijuar mundësi për çarje brenda elitës së pushtetit dhe aparatit represiv.
Ai thekson ironinë se tregtarët, mbështetës historikë të Revolucionit të 1979-së, tani mund të shërbejnë si "varrmihës" i regjimit.
Përditësim
Protestuesit në Iran dolën sërish në rrugë të shtunën në mbrëmje, duke sfiduar veprimet e ashpra të autoriteteve. Raporte të pavarura tregojnë se forcat e sigurisë kanë vrarë ose plagosur qindra persona në tre ditët e fundit. Prokurori i Përgjithshëm Mohammad Movahedi Azad deklaroi se çdo pjesëmarrës në protesta konsiderohet 'armik i Zotit' dhe mund të dënohet me vdekje. Lideri suprem Ayatollah Ali Khamenei i përshkroi protestuesit si 'një grup vandalësh' që synojnë të kënaqin Donald Trump-in.
Përditësim
BBC Persian raporton 26 viktima të konfirmuara në Rasht, përfshirë 6 fëmijë, në përleshjet e fundit. Forcat e sigurisë kanë humbur 14 anëtarë në përplasje të ngjashme. Protestat e vitit 2022 rezultuan në 550 të vrarë dhe 20,000 arrestuar, sipas të dhënave të reja. Eksperti Alireza Manafi vlerëson se bllokimi aktual i internetit është më i rëndë se ai i vitit 2022. Starlink mbetet opsioni i vetëm për lidhje me botën e jashtme. BBC përballet me vështirësi të mëdha në raportim dhe verifikim për shkak të kufizimeve digjitale.
Përditësim
Mohammad Bagher Ghalibaf, kryetari i Parlamentit Iranian, deklaroi të dielën se regjimi duhet të vendosë sigurinë dhe kritikoi 'luftën terroriste' që dëmton bizneset dhe jetesën. Numri i viktimave raportohet tani në 116, ndërsa arrestimet tejkalojnë 2,600 sipas statistikave të fundit.
Përditësim
IHRNGO konfirmoi se 192 protestues u vranë gjatë protestave, përfshirë 9 nën 18 vjeç, ndërsa vlerësime të pakonfirmuara sugjerojnë mbi 2,000 të vrarë. Mahmood Amiry-Moghaddam paralajmëroi rrezikun e ekzekutimeve masive, të ngjashme me ato të viteve '80, dhe bëri thirrje për reagim ndërkombëtar. Protestat u zgjeruan në rreth 190 qytete, duke përfshirë Gilan-e Gharb, Kazerun dhe Saqqez, si dhe mbi 120 aktivitete në Teheran, me dëmtim të qendrave në Nezamabad dhe barrikada në Tehransar/Sattari. Agjencia Tasnim raportoi më 11 janar se një numër i konsiderueshëm forcash të sigurisë u vranë gjatë netëve të fundit.
Ahmad Reza Radan, kreu i policisë iraniane, deklaroi se do të merren masa të ashpra ndaj trazirave dhe pretendoi se disa viktima u vranë nga distanca e shkurtër, pa prova të pavarura që e konfirmojnë këtë. Protestat antiqeveritare u zgjeruan në qytete të reja, duke përfshirë:
- Kermanshah
- Gilan-e Gharb
- Rasht
- Isfahan
- Shiraz
- Kazerun
- Tabriz
- Urmia
- Qom
- Qazvin
- Darreh Shahr
- Hamedan
- Ahvaz
- Karaj
- Gonbad-e Kavus
- Quchan
- Kerman
- Saqqez. Sipas një postimi në Twitter nga People's Mojahedin Organization of Iran (PMOI/MEK), sot është dita e 14-të e protestave.
HRANA raporton se numri i viktimave në protestat antiqeveritare në Iran ka tejkaluar 500, me 490 protestues dhe 48 forca të sigurisë të vrarë – një rritje e konsiderueshme nga 466 të raportuara më parë.
Organizata raporton gjithashtu mbi 10,600 arrestime, krahasuar me 3,285 të raportuara më herët. Shifrat mund të jenë më të larta për shkak të kufizimeve në komunikime.
Protestuesit dëshmojnë për dhunë të re të premten në mbrëmje, duke përfshirë të shtëna zjarri, gaz lotsjellës dhe goditje me pajisje elektrike.
Spitalet përballen me kaos, me trupa të grumbulluara dhe mungesë furnizimesh mjekësore, sipas dëshmitarëve dhe mjekëve.
Protestues të armatosur kanë vrarë Gjeneralin Javad Keshavarz, zyrtar të lartë të sigurisë, në Mashhad, sipas raporteve lokale. Agjencia Tasnim raporton se numri total i forcave të sigurisë të vrarë ka arritur në 109. Në provincën e Isfahanit, 30 anëtarë të forcave të sigurisë humbën jetën në përleshjet e fundit. Në Kermanshah, sulmet kanë lënë 6 anëtarë të forcave të sigurisë të vdekur. Një punonjës i Gjysmëhënës së Kuqe u vra në Gorgan gjatë një sulmi ndaj një ndërtese humanitare. Ish-presidenti i SHBA-së, Donald Trump, deklaroi se SHBA janë gati të ndihmojnë lëvizjen protestuese. Ndërsa Ali Larijani, këshilltar i lartë iranian, krahasoi protestuesit me ISIS. Në një intervistë, profesori Hassan Ahmadian paralajmëroi për përshkallëzimin e dhunës në të gjithë vendin.
Presidenti Masoud Pezeshkian akuzoi në një intervistë të re "terroristët" e lidhur me fuqi të huaja për vrasje, djegie xhamish dhe sulme ndaj pronave publike. Qeveria iraniane shpalli tre ditë zie publike në nderim të të vrarëve, duke e cilësuar ngjarjen si "betejë e rezistencës kombëtare".
Në zhvillime të tjera:
- Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnë opsione si sulme ushtarake, sanksione të reja, rritje të burimeve antiqeveritare online dhe armë kibernetike kundër Iranit, me një takim të Donald Trump-it të martën.
- Protesta pro-opozitë janë zhvilluar në qytete europiane.
- HRANA raportoi arrestimin e 169 fëmijëve, një përditësim i shifrave të të burgosurve.