Qeveria shqiptare miratoi Planin e Veprimit të Schengen-it për periudhën 2026-2030, një dokument strategjik të publikuar në Fletoren Zyrtare. Ky plan shërben si udhërrëfyes qendror për përpjekjet e Shqipërisë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian dhe zonën Schengen.
Objektivi kryesor i planit është që Shqipëria të përmbushë të gjitha kërkesat e Schengen-it deri në vitin 2030, që përkon me synimin e qeverisë për anëtarësim në BE. Plani luan rol të dyfishtë: ndihmon në përmbushjen e standardeve të pranimit në BE dhe përgatit vendin për integrimin në zonën Schengen.
Struktura e menaxhimit
Për zbatimin e planit, krijohet një hierarki e re. Ministria e Punëve të Brendshme caktohet si Koordinatori Kombëtar i Schengen-it, i mbështetur nga një Strukturë Drejtuese ndërinstitucionale. Kjo strukturë do të mbikëqyrë reformën dhe do të raportojë për progresin.
Objektivat kryesorë
Plani përfshin 11 objektiva specifikë që mbulojnë aspektet e sigurisë dhe lëvizjes së lirë:
• Menaxhimi i kufijve: Modernizimi i infrastrukturës në pikat e kalimit dhe harmonizimi i legjislacionit me atë të BE-së.
• Sistemet e informacionit: Krijimi i bazave të dhënash të ndërveprueshme me sistemet europiane si SIS dhe VIS, me rritje të sigurisë kibernetike.
• Politika e vizave: Përafrimi i regjimit të vizave me politikën e përbashkët të BE-së.
• Politika e kthimit: Rritja e efikasitetit në kthimin e emigrantëve të parregullt, duke respektuar të drejtat e njeriut.
• Armët e zjarrit: Harmonizimi i ligjit me acquis-in e BE-së dhe gjurmimi digjital; tashmë mbi 75% e poseduesve janë regjistruar në sistemin SIMA, ndërsa do të përdoren sisteme si iBase, iArms të Interpolit dhe Traffic për informacion balistik.
• Antikorrupsioni: Reforma për integritetin e stafit në pikat kufitare dhe agjencitë ligjzbatuese, me fokus në sektorë si pronat dhe prokurimet publike.
Plani parashikon gjithashtu përgatitjen për skenarin e heqjes së kontrolleve kufitare me fqinjët pjesë të Schengen-it.