Kryeministri Edi Rama ka prezantuar "Paketën e Re të Garancive Procedurale", e cila propozon ndryshimin e një pjese të konsiderueshme të Kodit të Procedurës Penale. Drafti, që përfshin 106 nene, u prezantua si një nismë e hartuar nga një grup prej 19 akademikësh dhe magjistratësh nga Italia, Franca dhe Holanda, në bashkëpunim me Këshillin e Europës. Kryeministri deklaroi se ndryshimet synojnë ekuilibrimin e peshores së drejtësisë, duke forcuar kontrollin e gjykatës mbi veprimet e policisë dhe prokurorisë. Sipas Edi Ramës, kjo ndërhyrje është e domosdoshme për të adresuar barrën e lartë të përdorimit të paraburgimit në Shqipëri dhe ndikon drejtpërdrejt në respektimin e prezumimit të pafajësisë, duke u bazuar në rekomandimet e mekanizmave europianë për parandalimin e torturës.
Debati për këtë nismë është ndezur pasi Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha, deklaroi se Sekretarja e Përgjithshme e Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Europës e ka siguruar atë se institucioni nuk e ka hartuar, sugjeruar apo miratuar këtë paketë. Në këtë kontekst, Sali Berisha i ka kërkuar zyrtarisht palës europiane që ndryshimet t'i nënshtrohen ekspertizës së Komisionit të Venecias.
Ndryshimet kryesore të propozuara
Sipas paketës, për veprat penale me dënim maksimal nën 5 vite, nuk do të caktohet masa e arrestit në burg. Gjithashtu, prezantohen rregulla më të rrepta për sekuestrimin e pajisjeve elektronike dhe përgjimet, ku hapja ose përpunimi i tyre do të kërkojë autorizim paraprak gjyqësor. Ndryshimet përfshijnë detyrimin për regjistrimin me audio dhe video të marrjes në pyetje dhe vendosjen e rregullave për publikimin e materialeve hetimore, duke specifikuar se përgjegjësia për nxjerrjen e sekretit nuk duhet të rëndojë mbi median.
Reagimi i Prokurorëve dhe Ekspertëve
Shoqata e Prokurorëve ka shprehur shqetësim të thellë, duke argumentuar se këto ndryshime mund të fragmentojnë kompetencat hetimore dhe të ngadalësojnë efektivitetin e ndjekjes penale për çështje komplekse si korrupsioni dhe krimi i organizuar. Njëkohësisht, prokurorë dhe gjyqtarë të sistemit të posaçëm kanë konfirmuar se nuk kanë pasur asnjë akses në tekstin e draftit përpara prezantimit të tij nga Ministria e Drejtësisë. Juristi Franc Nuri ka ngritur shqetësime lidhur me sigurinë e të dhënave të regjistruara audio-video, duke paralajmëruar rrezikun e manipulimit ose rrjedhjes së tyre jashtë strukturave hetimore. Drafti mbetet në fazën e konsultimit publik, ndërsa për miratimin e tij në Parlament kërkohen 84 vota.
Përditësime
Kryeministri Edi Rama theksoi se ndryshimet procedurale adresojnë rekomandimet ndërkombëtare për reduktimin e paraburgimit dhe mbrojtjen e prezumimit të pafajësisë.
Prokurorët dhe gjyqtarët e sistemit të posaçëm konfirmuan se nuk kanë pasur akses në draftin me 106 nene përpara prezantimit të tij.
Sali Berisha deklaroi se Këshilli i Europës nuk e ka mbështetur draftin dhe kërkoi ekspertizën e Komisionit të Venecias.