Edi Rama, kryeministër i Shqipërisë, dhe Aleksandar Vuçiç, president i Serbisë, kanë publikuar më 27 shkurt 2026 një editorial të përbashkët në gazetën gjermane Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ).
Në këtë shkrim, dy liderët propozojnë një qasje të re strategjike për avancimin e integrimit evropian të vendeve kandidate të Ballkanit Perëndimor. Në thelb qëndron ideja e integrimit të përshpejtuar në tregun e brendshëm të BE-së dhe në hapësirën Shengen, pa cenuar balancën institucionale të Unionit. Kjo do të nënkuptonte mungesë të drejtave të veto-s, pa komisionerë shtesë, pa deputetë të rinj në Parlamentin Evropian dhe pa ndryshime në mekanizmat e vendimmarrjes.
Sipas tyre, kjo formulë do të sjellë përfitime të drejtpërdrejta për qytetarët dhe ekonomitë e vendeve kandidate, duke forcuar njëkohësisht pozicionin ekonomik dhe gjeopolitik të BE-së. Ata shprehin zhgënjim për mungesën e anëtarëve të rinj në BE që nga viti 2013, e cila ka rritur zhgënjimin në rajon dhe ka zbehur besueshmërinë e procesit të integrimit. Ballkani Perëndimor paraqitet si një "vijë e re fronti për investime" në kontekstin e zhvillimeve gjeopolitike.
Editoriali njeh dilemën midis aspiratave të vendeve kandidate për anëtarësim të plotë dhe shqetësimeve të shteteve anëtare për ruajtjen e unitetit dhe funksionalitetit të BE-së.
Reagime në Shqipëri
Në emisionin "ÇdoKënd" të A2 CNN, gazetari Pandi Gjata e kritikoi bashkëpunimin me Vuçiçin, duke e konsideruar një zgjedhje jo të mençur politike. Ai sugjeroi një editorial me liderë nga Maqedonia e Veriut ose Mali i Zi dhe kujtoi dështimin e nismës "Ballkani i Hapur". Gjata theksoi se Serbia nuk mund të integrohet pa njohur pavarësinë e Kosovës.
Pedagogu Ardian Ndreca preferoi një bashkëpunim me kryeministrin kosovar Albin Kurti për një qasje të unifikuar. Ai përmendi rezervat e BE-së ndaj politikës së jashtme të Ramës.
Përditësime
Michael Martens, gazetar në FAZ, analizon editorialin e Kryeministrit Edi Rama dhe Presidentit Aleksandar Vuçiq. Ai përmend paralajmërimet e mëparshme të Presidentit Emmanuel Macron për forma alternative të integrimit. Ideja nuk është e re, por Rama dhe Vuçiq janë ndër të parët me peshë që e përqafojnë publikisht. Serbia dhe Shqipëria nuk janë ende gati për Tregun e Përbashkët Rajonal ose Shengen. Suksesi varet nga serioziteti i BE-së dhe shteteve anëtare.
- Deputetja Jorida Tabaku (PD) kritikoi propozimin, duke thënë se rrezikon krijimin e një "periferie të përhershme" në BE pa reforma demokratike dhe duke prioritizuar përfitimet mbi standardet.
- Eksperti Amir Shabani u shpreh se nisma krijon paqartësi për Kosovën dhe raportet Rama-Vuçiç.
Sali Berisha, kryetar i Partisë Demokratike, e cilësoi editorialin si rikthim te "Ballkani i Hapur", që sipas tij shkatërroi ekonominë shqiptare. Ai akuzoi presidentin serb Aleksandar Vuçiq për lidhje me Veljko Belivuk ("Ujkun e Bardhë"), safari në Sarajevë dhe aleancë me Vladimir Putin, si dhe kryeministrin Edi Rama për lidhje me Ergys Agasin.
Profesor Valon Murtezaj deklaroi se propozimi nuk është i ri, por i realizueshëm përmes anëtarësimit në pako duke përfshirë Kosovën. Ai theksoi se Shqipëria është pro-evropiane, ndryshe nga Serbia. Murtezaj e lidhi idenë me mekanizmin vetëmbrojtës të BE-së kundër abuzimit me veton.